Người tiêu dùng sẽ "từ bỏ" cà phê?

Giám đốc điều hành Hiệp hội Nhà hàng và Quán cà phê Úc Wes Lambert cho biết giá nguyên liệu tăng vọt đang gây áp lực trực tiếp lên các chủ quán cà phê. Ông Lambert nói với Nine News: “Điều này đang xảy ra trên khắp nước Úc. Điều này ảnh hưởng đến mọi quán cà phê”.

Cà phê là một mặt hàng và các nhà đầu tư không chỉ mua và bán theo giá hiện tại mà còn giao dịch tương lai theo giá dự kiến trong tương lai. Giá cà phê toàn cầu đã tăng mạnh, đạt mức cao nhất trong gần 50 năm qua, chủ yếu do điều kiện thời tiết bất lợi tại Brazil và Việt Nam, hai quốc gia sản xuất cà phê hàng đầu, đẩy giá cà phê lên mức 3,36 USD/pound. Sản lượng ở những vùng trồng cà phê trọng điểm giảm sút đã làm giảm nguồn cung cà phê, đẩy giá tăng lên cao hơn trước nhiều.

“Nếu khách hàng quyết định thay đổi thói quen uống cà phê, điều này có thể đe dọa ngành công nghiệp cà phê của Úc, nơi tạo việc làm cho khoảng 70.000 người tính đến năm 2024. Tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Cà phê quốc gia Mỹ (NCA) ở thành phố Houston, tiểu bang Texas vừa qua, các nhà sản xuất cà phê và những người tham dự hội nghị cho biết họ cảm thấy sốc trước thông tin giá hợp đồng trong tương lai của cà phê Arabica trên sàn giao dịch ICE (Intercontinental Exchange: sàn giao dịch liên lục địa) đã tăng 70% kể từ tháng 11/2024.

Volcafe (Thụy Sĩ), một trong những công ty kinh doanh cà phê hàng đầu thế giới cho biết, nguồn cung cà phê toàn cầu dự kiến sẽ thấp hơn nhu cầu trong niên vụ thứ 5 liên tiếp. Tuy nhiên, theo dự báo của Neuman Gruppe GmbH, sản lượng cà phê arabica của Brazil trong niên vụ 2025/26 có thể đạt 40 triệu bao, cao hơn ước tính của Volcafe là 34,4 triệu bao. Mặc dù vậy, nhu cầu toàn cầu dự kiến ở mức 170 triệu bao, dẫn đến thiếu hụt khoảng 2 triệu bao.

Giám đốc điều hành một công ty chuyên về cà phê rang xay lớn tại Mỹ - thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới - cho biết một số đối tác, khách hàng mua cà phê của họ không chắc họ có thể tiếp tục kinh doanh cà phê hay không. Bởi giá cà phê quá cao, người tiêu dùng không muốn bỏ ra một số tiền lớn như vậy chỉ để mua cà phê. Các siêu thị và cửa hàng bán lẻ phản đối mức giá cà phê mà phía nhà sản xuất đưa ra hiện nay.

Khi giá cà phê tăng, bạn sẽ thấy những thay đổi tương ứng trong siêu thị. Điều này đặc biệt đúng với các thương hiệu cà phê giá rẻ như Maxwell House và Folgers. Nhưng thông thường, thay vì tăng giá, các công ty này sẽ giảm kích thước hộp hoặc chỉ sử dụng loại cà phê chất lượng thấp hơn.

Việc lưu trữ hàng khi không có người mua khiến các thương nhân tốn kém chi phí nhà kho, trong khi các nhà sản xuất cà phê vẫn chưa muốn mua vì kỳ vọng giá cà phê sẽ giảm. Các nhà sản xuất cà phê và các chủ siêu thị, cửa hàng bán lẻ cũng mất nhiều thời gian hơn để có thể đàm phán về một mức giá cà phê hợp lý cho cả hai bên. Điều này khiến một số cửa hàng bán lẻ và siêu thị bắt đầu thiếu cà phê.

Việc giá cước vận chuyển container liên tục tăng và các vấn đề khác về chuỗi cung ứng, trong đó phần lớn các lô hàng hạt cà phê được vận chuyển, cũng góp phần đáng kể vào giá cà phê. Những người rang xay có thể cần chuyển những chi phí này cho các quán cà phê, và sau đó, các quán cà phê cũng có thể làm như vậy với khách hàng. Điều này có thể sẽ gây thêm áp lực và ảnh hưởng tiêu cực đến lối sống của những khách hàng vốn đang phải chịu chi phí sinh hoạt cao.

“Chừng nào thị trường còn thiếu vắng các động lực kinh tế để các thương nhân mua và vận chuyển cà phê, chúng ta sẽ vẫn ở trong tình trạng mong manh,” Thiago Cazarini, chủ sở hữu công ty môi giới cà phê ở Brazil cho biết trong một cuộc phỏng vấn tại một hội nghị của Hiệp hội Cà phê quốc gia Mỹ ở TP. Houston hồi tuần trước.

Cũng tại hội nghị này Renan Chueiri, CEO của công ty cà phê hòa tan ELCAFE ở Ecuador cho biết, năm nay là năm đầu tiên công ty ông không bán hết toàn bộ sản lượng dự kiến hàng năm trong tháng 3. "Thông thường, đến thời điểm này chúng tôi đã bán hết hàng, nhưng cho đến nay chúng tôi mới bán được chưa đến 30% sản lượng” ông nói và giải thích thêm, giá cà phê tăng gây áp lực lên dòng tiền của các nhà bán lẻ, khiến họ không có đủ tiền để mua.

Trong bối cảnh giá trứng, cà phê tăng - hai nguyên liệu phổ biến trong bữa sáng kiểu Mỹ - nhiều người dân nước này và cả doanh nghiệp đang phải thay đổi thói quen của mình. Theo Robert Byrne, giám đốc cấp cao về nghiên cứu người tiêu dùng tại bộ phận dịch vụ thực phẩm của công ty Technomic, một bữa sáng tươm tất và ly cà phê nóng đã trở thành thứ xa xỉ, tạo áp lực lên ví tiền của người tiêu dùng. 

Nếu giá vẫn ở mức cao đủ lâu, ngay cả Starbucks và Nestlé cũng sẽ phải cân nhắc tăng giá, mặc dù họ có thể sẽ không làm như vậy. "Những người rang xay sẽ phải cân nhắc kỹ nếu họ chuyển chi phí đó cho người tiêu dùng và không ảnh hưởng đến mức tiêu thụ", chủ tịch Kevin Johnson của Starbucks nói với The New York Times. "Starbucks mua cà phê trước từ 12 đến 18 tháng và liên tục mua trong suốt thời kỳ đại dịch. Nhờ những lần mua trước đó và khả năng lưu trữ lượng lớn cà phê của công ty để phòng ngừa giá tăng.

Nhưng các nhà rang xay nhỏ hơn không thể trì hoãn lâu như vậy. Donald Schoenholt, chủ tịch của Gillies Coffee, một thương gia ở Brooklyn đã hoạt động từ trước Nội chiến, đã tăng giá cho đối tác, chủ yếu là các nhà phân phối nhỏ bán lại hạt cà phê cho các quán cà phê, khách sạn và cửa hàng tạp hóa. Một số sản phẩm có giá bán từ 5 đến 9 đô la một pound, hiện đã đắt hơn từ 55 đến 65 xu một pound.

Nghiên cứu của Technomic cũng cho thấy người tiêu dùng đang dần từ bỏ các đơn đặt hàng bữa sáng thông thường tại các lựa chọn dịch vụ nhanh như Dunkin’ hoặc McDonald’s cũng như việc mua những ly cà phê take away trên đường đi làm. Theo Neil Rosser, Giám đốc và nhà tư vấn tại Bison Luxley Commodities, nếu giá tiếp tục duy trì ở mức cao, thì việc phải “chi đậm” cho một cốc cà phê là điều không thể tránh khỏi. “Cà phê từ một đồ uống thiết yếu rồi sẽ trở thành một sản phẩm xa xỉ”, ông Rosser nói.