Ông Putin đề nghị đàm phán trực tiếp với Ukraine tại Thổ Nhĩ Kỳ trong tuần này

Chia sẻ tại một cuộc họp báo tại Điện Kremlin vào sáng ngày 11/5, Tổng thống Nga Vladimir Putin đề xuất bắt đầu khởi động lại đàm phán trực tiếp với Ukraine tại Istabul, Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 15/5 tới.

Đề xuất này được đưa ra đáp lại kêu gọi của Ukraine và 4 nước đồng minh châu Âu thúc giục Moscow cam kết ngừng bắn vô điều kiện trong 30 ngày, nếu không sẽ phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt bổ sung.

Ông Putin đã nhắc lại các cuộc đàm phán hòa bình bất thành tại Istanbul hồi tháng 3/2022 - ngay sau khi Moscow phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” ở Ukraine - và đề xuất “khởi động lại” các cuộc đàm phán này mà không đưa ra điều kiện tiên quyết nào.

“Chúng tôi cam kết đàm phán nghiêm túc với Ukraine”, ông Putin cho biết và nói thêm rằng ông không loại trừ khả năng sẽ đồng ý ngừng bắn trong quá trình đàm phán trực tiếp với Kyiv.

Đề xuất của ông Putin được đưa sau khi 4 nước châu Âu gồm Pháp, Anh, Đức và Ba Lan đe dọa sẽ gia tăng áp lực lên Nga nếu nước này không chấp nhận lệnh ngừng bắn vô điều kiện trong 30 ngày tại Ukraine. Đề xuất về lệnh ngừng bắn này  được đưa ra ngày 10/5 và nhận được sự ủng hộ của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Theo các nhà lãnh đạo của 4 nước châu Âu trên, trong cuộc điện đàm của họ với ông Trump ngày 10/5, Tổng thống Mỹ đã kêu gọi Ukraine và Nga gặp nhau để "đàm phán cấp cao" và nhấn mạnh rằng hai bên đã "rất gần với một thỏa thuận" để chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba năm.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy trước đây nhiều lần nói rằng ông  sẵn sàng đàm phán hòa bình với, nhưng chỉ sau khi lệnh ngừng bắn được thực hiện.

Về phần mình, ông Putin cho biết trong vài tháng gần đây Nga đã đề xuất một số thỏa thuận ngừng bắn, bao gồm lệnh ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng, lệnh ngừng bắn đơn phương kéo dài 30 giờ trong dịp lễ Phục sinh và một lệnh ngừng bắn đơn phương khác từ ngày 8-10/5 hiện đã hết hạn. Tuy nhiên, phía Ukraine cáo buộc Moscow liên tiếp vi phạm tất cả các thỏa thuận ngừng bắn này.

Trong chia sẻ với báo chí sáng ngày 11/5, ông Putin cáo buộc Kyiv phá hoại "các sáng kiến (về việc ngừng bắn) nhiều lần" và thực hiện nhiều cuộc tấn công vào Nga.

Hồi tháng 3, Mỹ đưa ra đề xuất ngừng bắt có hiệu lực ngay lập tức và có giới hạn trong vòng 30 ngày. Đề xuất này đã được Ukraine chấp nhận nhưng Điện Kremlin vẫn giữ nguyên các điều khoản theo ý mình.

Ông Putin nhấn mạnh rằng Moscow cần một thỏa thuận ngừng bắn có thể dẫn tới “hòa bình lâu dài”, thay vì một thỏa thuận có thể giúp Ukraine tái vũ trang và huy động thêm quân vào lực lượng vũ trang của mình. Ông khẳng định sẽ nói chuyện với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và đề nghị nước này tạo điều kiện cho đàm phán hòa bình vào ngày 15/5.

Trong vòng đàm phán bất thành vào tháng 3/2022 tại Thổ Nhĩ Kỳ, thỏa thuận được đề xuất được cho là bao gồm các điều khoản điều chỉnh trạng thái trung lập của Ukraine và đặt ra giới hạn cho lực lượng vũ trang của nước này, đồng thời trì hoãn các cuộc đàm phán về các khu vực mà Nga đang chiếm đóng. Moscow đổ lỗi cho Kyiv các nước phương Tây khiến vòng đàm phán này thất bại.

Ông Putin nói rằng "những người thực sự mong muốn hòa bình không thể không ủng hộ" đề xuất của ông về việc tái khởi động đàm phán hòa bình.

Theo các nhà phân tích, tiên trình chấm dứt xung đột vũ trang Nga - Ukraine vẫn đối mặt nhiều chông gai kể cả sau khi ông Trump trở lại Nhà Trắng với lời hứa sẽ sớm hành động để chấm dứt cuộc chiến này. Kể từ khi các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine do Mỹ thúc đẩy bắt đầu, Nga vẫn liên tục tấn công dọc theo chiến tuyến hàng đầu kéo dài khoảng 1.000 km. 

Đại sứ quán Mỹ tại Kyiv hôm thứ Sáu tuần trước đưa ra cảnh báo về một cuộc không kích "lớn đáng kể" của Nga vào Ukraine trong những ngày tới, nhưng không đưa ra thông tin chi tiết.

Cũng trong tuần trước, ông Trump nói rằng ông nghi ngờ việc ông Putin muốn chấm dứt chiến tranh ở Ukraine. Tổng thống Mỹ tỏ ra hoài nghi về khả năng sớm đạt được thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine, đồng thời phát tín hiệu rằng Washington có thể áp dụng thêm các biện pháp trừng phạt với Moscow.