Tình trạng đóng cửa một phần của Chính phủ Mỹ bước sang tuần thứ ba

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/1 tuyên bố ông sẵn sàng để cho tình trạng đóng cửa một phần của Chính phủ Mỹ - hiện đang bước sang tuần thứ ba liên tiếp - kéo dài trong nhiều năm.

Theo hãng tin CNBC, sau một cuộc gặp với các nhà lãnh đạo của Đảng Dân chủ, ông Trump cũng nói ông có thể công bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc để có ngân sách xây tường biên giới Mỹ-Mexico mà không cần đến sự thông qua của Quốc hội.

Người đứng đầu Nhà Trắng khăng khăng rằng ông sẽ không ký bất kỳ một dự luật ngân sách nào nếu dự luật đó không có tiền cho việc xây tường ngăn biên giới - điều mà Đảng Dân chủ phản đối.

Khoảng 800.000 công chức Chính phủ Mỹ đã bị cắt lương từ ngày 22/12 do hết ngân sách cho các cơ quan mà họ làm việc.

Lúc đầu, ông Trump tỏ ra lạc quan về cuộc gặp hôm thứ Sáu tại Nhà Trắng với các nghị sỹ Dân chủ, nói rằng cuộc gặp "rất có hiệu quả". 

Nhưng sau đó, ông Trump thừa nhận với các nhà báo việc ông đã "dọa" phe Dân chủ rằng ông sẽ để mặc Chính phủ Mỹ trong tình trạng đóng cửa nếu điều đó là cần thiết để ông có ngân sách xây tường.

"Tôi đã nói như vậy", ông Trump cho biết trong cuộc họp báo ở Vườn Hồng. 

"Tôi không nghĩ điều đó sẽ xảy ra, nhưng tôi sẵn sàng cho điều đó… Tôi tự hào về những gì mình đang làm. Tôi không gọi đây là tình trạng đóng cửa chính phủ, mà là việc cần thiết vì lợi ích và sự an toàn của đất nước chúng ta".

Số ngày trong các đợt Chính phủ Mỹ đóng cửa từ năm 1981 đến nay - Nguồn: Congressional Research Service/BBC.

Khi được hỏi liệu ông có định dùng đến thẩm quyền của Tổng thống trong trường hợp khẩn cấp để "qua mặt" Quốc hội Mỹ về ngân sách xây tường ngăn biên giới, ông Trump nói ông hoàn toàn có ý định đó.

"Tôi có thể làm vậy. Tôi có thể công bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và xây tường thật là nhanh chóng. Đó là một cách khác để làm việc", ông nói.

Chủ tịch Hạ viện Mỹ, nghị sỹ Dân chủ Nancy Pelosi, cho biết cuộc gặp hôm thứ Sáu với ông Trump diễn ra căng thẳng.

Thủ lĩnh phe Dân chủ tại Thượng viện, nghị sỹ Chuck Schumer, nói với báo giới: "Chúng tôi đã nói với Tổng thống là chúng tôi cần Chính phủ hoạt động bình thường, nhưng ông ấy phản đối. Ông ấy nói sẵn sàng để cho Chính phủ đóng cửa trong thời gian dài. Nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm".

Hôm thứ Năm, các nghị sỹ Dân chủ, những người đang chiếm đa số ở Hạ viện, đã thông qua một dự luật ngân sách nhằm mở cửa Chính phủ trở lại, bao gồm khoản tiền 1,3 tỷ USD để tăng cường an ninh biên giới đến ngày 8/2.

Tuy nhiên, dự luật này không thể có hiệu lực nếu không có sự thông qua của Thượng viện do phe Cộng hòa kiểm soát. 

Trong khi đó, thủ lĩnh phe Cộng hòa tại Thượng viện, nghị sỹ Mitch McConnell, nói rằng đảng của ông sẽ không ủng hộ bất kỳ dự luật nào bị ông Trump phản đối.

Cách đây ít lâu, khi còn kiểm soát lưỡng viện Quốc hội Mỹ, phe Cộng hòa tại Hạ viện đã thông qua một dự luật ngân sách gồm khoản 5 tỷ USD để xây tường biên giới. Tuy nhiên, dự luật này không hội đủ 60 phiếu trong Thượng viện gồm 100 ghế.

Trong đợt đóng cửa hiện nay, khoảng 25% Chính phủ liên bang Mỹ không có ngân sách để hoạt động. Có 9 bộ bị ảnh hưởng, gồm Bộ An ninh nội địa, Tư pháp, Nhà ở, Nông nghiệp, Thương mại, Nội vụ và Tài chính.

Các bộ tộc thổ dân Mỹ được hưởng chính sách trợ cấp liên bang gặp khó khăn. Ngoài ra, các công viên quốc gia của Mỹ cũng rơi vào tình trạng tê liệt vì không có nhân viên đi làm.