Phân cấp, phân quyền mạnh mẽ để đẩy nhanh tiến độ dự án trọng điểm quốc gia

Chia sẻ bài học của Trung Quốc trong việc triển khai thần tốc chỉ trong 3 năm làm được 2.000 km cao tốc hay có tới 200 nghìn km đường sắt tốc độ cao, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhấn mạnh về yêu cầu phân cấp, phân quyền cho địa phương và việc nhượng quyền khai thác cho tư nhân để thu hồi vốn...

Nâng quy mô dự án quan trọng quốc gia lên 30.000 tỷ đồng là phù hợp và nhằm tăng phân cấp, phân quyền cho cấp dưới.
Nâng quy mô dự án quan trọng quốc gia lên 30.000 tỷ đồng là phù hợp và nhằm tăng phân cấp, phân quyền cho cấp dưới.

Giải trình một số nội dung các đại biểu Quốc hội nêu tại phiên thảo luận ngày 6/11 về dự án Luật Đầu tư công (sửa đổi), ông Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cho rằng phải thay đổi tư duy xây dựng luật này. Ông Dũng cho rằng, trước đây, Việt Nam mới chỉ tập trung vào khâu quản lý nhưng chưa nghĩ đến vấn đề làm thế nào để kiến tạo cho phát triển, lần này sẽ thể hiện một cách rõ nét hơn.

NÂNG QUY MÔ DỰ ÁN QUAN TRỌNG QUỐC GIA VÀ PHÂN CẤP MẠNH HƠN

Theo đó, sửa đổi luật theo hướng vừa quản lý, vừa kiến tạo và mở ra cho phát triển để tạo ra các động lực mới, không gian mới, khơi thông các điểm nghẽn, giải phóng được nguồn lực, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Cùng đó, phải chuyển từ phương thức tiền kiểm sang hậu kiểm. Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, kinh nghiệm của các nước làm rất nhanh là do ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn, cứ thế thực hiện, không cần phải xin phép trước, ai vi phạm người đấy sẽ chịu trách nhiệm và xử lý theo pháp luật nên rất nhanh. Điều này chuyển phương thức quản lý rất mạnh.

Kinh nghiệm từ một tỉnh của Trung Quốc cho thấy chỉ trong 3 năm làm được 2.000 km đường cao tốc. Giải thích lý do, Bộ trưởng chỉ rõ một là, có dám vay không? Hai là, có phân cấp mạnh cho địa phương không? Ba là, thành lập các công ty nhà nước để thực hiện các dự án đầu tư công, đường sá, cầu cống xong chuyển nhượng lại quyền khai thác đó cho tư nhân, thu hồi vốn đó và vẫn tranh thủ được vốn của tư nhân cùng với vốn của Nhà nước đi làm việc khác.

"Cứ quay vòng như thế và làm rất nhanh, điều này chúng ta phải học tập. Tại sao họ làm được lượng đường cao tốc lớn nhất thế giới, đường sắt cao tốc lớn nhất thế giới. Chúng ta chưa có km nào, nếu làm theo quy định như thế sẽ rất chậm và không đáp ứng được yêu cầu, phải phân cấp mạnh hơn".

Ông Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Nội dung sửa Luật Đầu tư công lần này đều là những vấn đề cốt lõi, những vấn đề vướng mắc trong thực tiễn tổng hợp và thực sự quan trọng, cấp bách, vướng mắc thực sự, tập trung vào những vấn đề cốt lõi, những vấn đề lớn.

Lần này đang làm Luật Đầu tư (sửa đổi) chính là luật thay thế luật năm 2019 chứ không phải đang đi theo luật sửa đổi một số điều. 

Về một số vấn đề cụ thể mà các đại biểu quan tâm, theo Bộ trưởng, về nâng quy mô dự án quan trọng quốc gia, tiêu chí quan trọng quốc gia xây dựng từ năm 1997 là 17.000 tỷ đồng đến nay 27 năm chưa sửa đổi.

Trong khi quy mô nền kinh tế tăng gấp 10 lần so với năm 2000, tăng 2,5 lần so với năm 2013. Tổng chi ngân sách nhà nước tăng lên 3 lần. Trượt giá bình quân từ năm 2000 đến nay là 3%/năm.

Để đảm bảo tính ổn định, Bộ trưởng cho rằng nâng quy mô dự án quan trọng quốc gia lên 30.000 tỷ đồng là phù hợp và nhằm tăng phân cấp, phân quyền cho cấp dưới, cho Chính phủ hoặc cho địa phương và Quốc hội tập trung vào làm những vấn đề quyết sách lớn của đất nước.

Giai đoạn 2026-2030 tới đây, sẽ có 40 dự án trên 10.000 tỷ và có 30 dự án trên 30.000 đồng. Nếu giảm quy mô xuống còn 20.000 tỷ thì con số này còn tăng lên nữa, Quốc hội sẽ mất rất nhiều công cho các dự án quan trọng quốc gia. 

Bên cạnh đó, phân cấp điều chỉnh chủ trương đầu tư công trung hạn, nguồn ngân sách trung ương từ Ủy ban Thường vụ Quốc hội sang Thủ tướng Chính phủ, không có vi phạm với Hiến pháp. Đồng thời, sẽ giảm bớt được 5 bước, giảm trung bình khoảng 4 tháng sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian nhưng quan trọng hơn là đảm bảo tính linh hoạ vì điều chỉnh phát sinh hàng ngày, hàng tháng, không phải theo đợt, tỉnh A, B hay C, không nên để Chính phủ trình Quốc hội lắt nhắt từng vấn đề, từng tỉnh.

TÁCH RIÊNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG LÀ BƯỚC TIẾN LỚN

Tại phiên họp cũng có rất nhiều ý kiến không đồng thuận với phân cấp từ Hội đồng nhân dân cho Ủy ban nhân dân các cấp để quyết định chủ trương đầu tư đối với dự án nhóm B, nhóm C. Đại biểu Nguyễn Thị Tuyết Nga, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Bình, cho rằng việc chuyển thẩm quyền từ Hội đồng nhân dân (cơ quan dân cử) sang Ủy ban nhân dân (cơ quan quản lý Nhà nước) như dự thảo Luật là thay đổi lớn, cần có nghiên cứu, đánh giá tác động kỹ, toàn diện.

Bởi Hội đồng nhân dân là các cơ quan quyết định về ngân sách, cơ quan quyền lực nhà nước và thực hiện quyền giám sát nên việc Hội đồng nhân dân quyết định chủ trương đầu tư, xong sau đó Chủ tịch Ủy ban nhân dân quyết định đầu tư, một quy trình chặt chẽ, biện pháp để kiểm soát quyền lực như luật hiện hành là phù hợp.

Theo lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Điều 17 của luật cho phép trong trường hợp cần thiết Hội đồng nhân dân có thể giao cho Ủy ban nhân dân.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ nghiêm túc tiếp thu ý kiến này và cơ quan soạn thảo cùng với cơ quan thẩm tra sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng về vấn đề này xem có phân cho Ủy ban nhân dân không hay vẫn giữ nguyên như hiện nay để lập luận một cách chặt chẽ hơn và thuyết phục hơn, cũng có thể giữ nguyên và có thể điều chỉnh theo phương án khác. Có thể điều chỉnh tách ra nguồn thuộc ngân sách của tỉnh, nguồn thuộc ngân sách của huyện.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng giải trình, làm rõ một số nội dung đại biểu nêu - Ảnh: Quochoi.vn.
Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng giải trình, làm rõ một số nội dung đại biểu nêu - Ảnh: Quochoi.vn.

"Còn một số vấn đề đối với tách giải phóng mặt bằng, đây là câu chuyện rất nan giải và đây sẽ là một bước tiến", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo đó, trước đây chỉ quy định 2 bước, chuẩn bị đầu tư và thực hiện dự án, bây giờ tách ra làm 3 bước là chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị dự án và thực hiện dự án, như vậy giải phóng mặt bằng nằm ở chuẩn bị dự án.

"Nếu tách bạch cả 3 chỗ ra thì sẽ biết nguyên nhân nằm ở đâu, trách nhiệm thuộc về ai và như vậy sẽ tách giải phóng mặt bằng ra cho làm trước, làm song song với làm thủ tục đầu tư. Khi làm xong thủ tục đầu tư là có thể thực hiện được ngay, thay vì phải xong quyết định đầu tư mới được làm giải phóng mặt bằng. Đây là một cuộc cải cách rất lớn", ông Dũng nhìn nhận.

Đng ý với các đại biểu phải quy định chặt chẽ trên tinh thần linh hoạt, mở ra, Bộ trưởng cho rằng phải quản lý được, kiểm soát được chứ không phải tràn lan dẫn đến hậu quả này, hậu quả kia, thất thoát, lãng phí cũng không được.

Quy định phải phù hợp quy hoạch, phù hợp kế hoạch, phù hợp khả năng cân đối vốn, khi xem xét các dự án này sẽ đồng thời xem xét các dự án có tách hay không tách giải phóng mặt bằng và cần thiết sẽ làm rõ hơn chỗ này nhưng tinh thần phải quản lý được.

Dự kiến bổ sung điều kiện về xếp hạng tín nhiệm với nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 86/2024/NĐ-CP và Nghị định 01/2014/NĐ-CP, trong đó đề xuất bổ sung điều kiện xếp hạng tín nhiệm đối với tổ chức nước ngoài mua từ 10% vốn điều lệ của tổ chức tín dụng Việt Nam, đồng thời rút ngắn thời gian chấp thuận hồ sơ từ 40 ngày xuống còn 19 ngày làm việc...

Tín dụng bất động sản: Không nên "siết" đồng loạt, cần phân loại rủi ro và giảm dần phụ thuộc vào ngân hàng

Sau giai đoạn tăng nóng, suy giảm thanh khoản rồi phục hồi từng phần của thị trường bất động sản, một thực tế ngày càng rõ nét là tín dụng ngân hàng vẫn đang gánh vai trò cung ứng vốn chủ đạo cho lĩnh vực này. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra không phải là mở hay siết tín dụng bất động sản, mà là phân bổ dòng vốn theo mức độ rủi ro, hướng vào nhu cầu thực và giảm dần sự phụ thuộc của thị trường vào hệ thống ngân hàng.

Biên độ tăng của giá vàng trong nước nới rộng

Sau khi tăng phổ biến 500 nghìn đồng/lượng trong phiên cuối tuần trước (20/6), biên độ tăng của giá vàng miếng SJC cùng vàng nhẫn ngay khi mở cửa phiên sáng nay tăng gấp 3 lần, chủ yếu 1,5 triệu đồng/lượng mỗi chiều…

Giá USD tự do tăng gần 1% trong một phiên giữa lúc nhập siêu nới rộng

Giá USD trên thị trường tự do tăng vọt trở lại sau gần 1 tháng hạ nhiệt, vượt xa mức niêm yết của các ngân hàng, phản ánh áp lực trên thị trường ngoại hối đang gia tăng. Trong bối cảnh cán cân thương mại tiếp tục thâm hụt, chỉ số DXY duy trì trên 100 điểm và Fed vẫn theo đuổi chính sách tiền tệ thắt chặt…

Tiếp cận vốn ngân hàng: Vì sao doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó?

Không chỉ bài toán về vốn và khả năng tiếp cận vốn, yêu cầu thích ứng nhanh với chính sách cũng được đặt ra tại Hội nghị dành cho SME - nơi các cơ quan Nhà nước, tổ chức tài chính, các chuyên gia và doanh nghiệp cùng trao đổi, định hướng và thảo luận giải pháp phù hợp trong bối cảnh hiện nay…

Trên chặng đường 35 năm hình thành và phát triển, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, trước đây là Thời báo Kinh tế Việt Nam, đã không ngừng nỗ lực tập trung vào các sản phẩm báo chí chất lượng, chuyên sâu, gắn chặt với thực tiễn của doanh nghiệp, lắng nghe những khó khăn, rào cản về chính sách đang tác động đến sự phát triển của doanh nghiệp, từ đó đưa ra kiến nghị, giải pháp nhằm tháo gỡ những bất cập ở cả cấp độ chính sách vĩ mô lẫn hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện sứ mệnh phản ánh và đồng hành cùng tiến trình phát triển của đất nước.

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy