Hình ảnh người phụ nữ trong lĩnh vực công nghệ đang dần thay đổi, từ thầm lặng trở thành những người tiên phong. Dù vẫn chiếm tỷ lệ khiêm tốn, song những nhà lãnh đạo nữ với tư duy đổi mới, kiên trì và khả năng thích nghi, phụ nữ không chỉ góp mặt mà còn định hình tương lai ngành công nghệ…

"Không có giới hạn nào cho những gì chúng ta, với tư cách là phụ nữ, có thể đạt được" - đây là câu nói đầy sức mạnh của phu nhân cựu Tổng thống Mỹ, bà Michelle Obama. Phụ nữ đã có những bước tiến đáng kể trong suốt thế kỷ qua, để lại dấu ấn của họ trong mọi lĩnh vực. Ngành công nghệ cũng vậy, nơi những đóng góp của phụ nữ đang ngày càng trở nên nổi bật.

Trước đây, lĩnh vực công nghệ thường được xem là thế mạnh của nam giới nhờ vào tư duy logic và phân tích sắc bén. Tuy nhiên, ngày nay phụ nữ đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng của mình trong lĩnh vực này. Họ mang đến những góc nhìn mới mẻ, những giải pháp sáng tạo và sự tỉ mỉ, cẩn thận cần thiết cho sự phát triển của công nghệ.

NHỮNG “MẢNH GHÉP” QUAN TRỌNG TRONG NGÀNH CÔNG NGHỆ

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (World Bank), phụ nữ chỉ chiếm chưa đến 1/3 lực lượng lao động thế giới trong các lĩnh vực liên quan đến công nghệ. Ở Mỹ, phụ nữ chiếm 28% số nhân viên trong lĩnh vực STEM (Khoa học – Science, Công nghệ - Technology, Kỹ thuật - Engineering và Toán học – Mathematics). Một thống kê khác của ManageEngine (Zoho Corp), tỷ lệ phụ nữ trong ngành công nghệ ở Đông Nam Á hiện nay là từ 34% đến 40%.

Ở các công ty công nghệ lớn như Amazon, Facebook, Apple, Google và Microsoft, tỷ lệ nhân viên nữ lần lượt là 45%, 37%, 34%, 33% và 29% trong toàn bộ lực lượng lao động của họ. Khi nói đến các vị trí lãnh đạo, các con số này lần lượt là 29%, 34%, 31%, 28% và 26%.

Theo bà Sujatha S Iyer, Trưởng bộ phận An ninh AI, ManageEngine, Zoho Corp, công nghệ là một trong những lĩnh vực mang tính bao trùm, đặc biệt với sự phát triển của hình thức làm việc từ xa, coi trọng đóng góp cá nhân hơn vị trí địa lý. “Sự thay đổi này đã giúp thu hẹp khoảng cách giới tính, biến công nghệ thành một môi trường chào đón phụ nữ”, bà Sujatha S Iyer nhận định.

"Gửi đến những cô gái trẻ đang bước vào lĩnh vực công nghệ, hãy luôn tò mò, tìm kiếm người cố vấn và đừng tin vào quan niệm sai lầm rằng công nghệ là một ngành chỉ dành cho nam giới. Sẽ luôn có đủ chỗ cho tất cả mọi người và tiếng nói của phụ nữ là thiết yếu để định hình tương lai của công nghệ".

Thực tế cho thấy có rất nhiều tấm gương phụ nữ thành công trong lĩnh vực công nghệ, truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ. Đơn cử, bà Sheryl Sandberg, Giám đốc vận hành của Facebook, là một trong những người phụ nữ quyền lực nhất trong ngành công nghệ. Bà đã có những đóng góp to lớn cho sự phát triển của Facebook và là tác giả của cuốn sách "Lean In", khuyến khích phụ nữ theo đuổi sự nghiệp và khẳng định bản thân.

Một nhân vật khác - bà Susan Wojcicki, cựu Giám đốc điều hành của YouTube, là một trong những người phụ nữ có ảnh hưởng nhất trong ngành công nghệ. Bà đã góp phần biến YouTube thành nền tảng video trực tuyến lớn nhất thế giới.

Hay bà Ginni Rometty, cựu Chủ tịch và Giám đốc điều hành của IBM, là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo tập đoàn công nghệ khổng lồ này. Bà đã có những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của IBM và là người ủng hộ mạnh mẽ cho sự đa dạng trong ngành công nghệ.

PHÁ VỠ RÀO CẢN, KIẾN TẠO TƯƠNG LAI

Dưới góc độ một người phụ nữ đang theo đuổi ngành công nghệ, bà Sujatha S Iyer chia sẻ: “Giống như nhiều phụ nữ trong ngành công nghệ, tôi cũng đã trải qua những khoảnh khắc nghi ngờ bản thân. Trong một lĩnh vực luôn đổi mới không ngừng, việc nghi ngờ cách tiếp cận của mình là điều dễ hiểu. Trong lĩnh vực AI, hiếm khi có một "cách đúng" duy nhất để giải quyết vấn đề,và nỗi sợ thất bại có thể khiến bạn tê liệt. Tôi đã học được rằng thành công không phải lúc nào cũng là về kết quả hoàn hảo mà là về những bài học quý giá rút ra trên hành trình đó”.

"Một trong những rào cản lớn nhất mà phụ nữ phải đối mặt là "trần kính" mà họ đặt ra cho chính mình. Nhiều phụ nữ, đặc biệt là những người có trách nhiệm chăm sóc con cái, lo lắng về việc cân bằng sự phát triển sự nghiệp với vai trò tại nhà.

Phụ nữ không nên tự giới hạn bản thân bằng suy nghĩ rằng không thể chuyển sang các lĩnh vực mới, nhiều kỹ năng có thể được chuyển giao và tất cả đều có quyền định hình sự nghiệp theo cách mà chúng ta có thể không ngờ tới”.

Đồng thời, AI đòi hỏi một tư duy cởi mở và sẵn sàng thích nghi, biến nó thành lĩnh vực hoàn hảo cho bất kỳ ai thích thử thách và học hỏi liên tục. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải nhìn xa hơn khía cạnh kỹ thuật.

“Những phụ nữ trẻ, đặc biệt là những người ở vị trí lãnh đạo, hãy xem xét công việc của mình tác động như thế nào đến trải nghiệm của khách hàng và bức tranh kinh doanh rộng lớn hơn. Không chỉ là viết mã, mà là định hình tương lai của doanh nghiệp”, bà Sujatha S Iyer đưa ra lời khuyên.

Ở góc độ khác, bà Nguyễn Ngọc Lan Anh, Giám đốc Công nghệ và Vận hành, Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam, cho biết một trong những rào cản lớn nhất mà phụ nữ phải đối mặt là "trần kính" mà họ đặt ra cho chính mình. Nhiều phụ nữ, đặc biệt là những người có trách nhiệm chăm sóc con cái, lo lắng về việc cân bằng sự phát triển sự nghiệp với vai trò tại nhà.

“Quan trọng là nhận ra rằng mặc dù có thể không có một phương pháp chung, linh hoạt trong môi trường làm việc, cùng với sự hỗ trợ từ gia đình và đồng nghiệp, có thể giúp giảm nhẹ những thách thức này”, bà Lan Anh chia sẻ.

Mặc dù nam giới vẫn chiếm đa số trong ngành công nghệ, song theo bà Lan Anh, việc thay đổi câu chuyện này là rất quan trọng và cần thiết để giúp phụ nữ xem công nghệ như một không gian nơi họ có thể thành công. Các công ty và cộng đồng có thể giải quyết rào cản bằng cách thúc đẩy các cơ hội nâng cao kỹ năng, khuyến khích sự tham gia của phụ nữ trong STEM và tích cực đối phó với sự thiên vị tại nơi làm việc. Một bước tiến tiếp theo là khuyến khích những phụ nữ đủ điều kiện đảm nhận các vị trí lãnh đạo tại những nơi vẫn còn thiếu sự đại diện của phụ nữ.

“Bên cạnh đó, phụ nữ cũng rất cần mở lòng về sự nghiệp, đặc biệt là trong những vai trò mà họ có thể thiếu kinh nghiệm. Khả năng phát triển, dù ở lĩnh vực công nghệ, ngân hàng hay bất kỳ lĩnh vực nào khác, là khả năng chấp nhận thách thức mới và thích nghi với nhu cầu của ngành nghề", Giám đốc Công nghệ và Vận hành, Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam nhận định.