Khodorkovsky từng là người giàu nhất nước Nga và bị xem là mối nguy hiểm chính trị lớn nhất đối với ông Putin

Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố sẽ thả tự do sớm cho “đại gia” ngành dầu lửa đang ngồi tù Mikhail Khodorkovsky. Trước khi ra tòa và bị kết án tù, ông Khodorkovsky từng là người giàu nhất xứ bạch dương.

Theo tờ Wall Street Journal, tuyên bố ân xá ông Khodorkovsky được đưa ra hơn 10 năm sau ngày cựu tỷ phú này bắt đầu “bóc lịch” vì các tội danh về tài chính như lừa đảo, trốn thuế và rửa tiền. Tuy nhiên, tuyên bố này chỉ được đưa ra 8 tháng trước khi hạn tù của Khodorkovsky dự kiến chấm dứt.

Theo mức án dành cho Khodorkovsky, ông này sẽ mãn hạn tù vào tháng 8/2014.

Thông tin về việc ân xá ông Khodorkovsky được Tổng thống Putin hé lộ hôm qua (19/12) sau cuộc họp báo trực tiếp với hơn 1.300 phóng viên từ các hãng thông tấn, báo chí khắp thế giới ở Moscow. Ngoài ông Khodorkovsky, ông Putin cũng nói về việc ân xá cho nhiều nhân vật tiếng tăm khác đang ngồi tù, bao gồm các nhà hoạt động của tổ chức Hòa bình Xanh tổ chức biểu tình ở giếng dầu của Nga tại Bắc Cực và hai thành viên của ban nhạc phản đối chính phủ Pussy Riot.

Trước đó, Hạ viện Nga hôm 18/12 thông qua lệnh ân xá cho ít nhất 20.000 tù nhân, bao gồm trẻ vị thành niên, người khuyết tật, cựu binh, phụ nữ mang thai và đã làm mẹ.

Theo giới quan sát, những động thái này của điện Kremlin là nhằm cải thiện hình ảnh của nước Nga trước kỳ Thế vận hội mùa Đông diễn ra ở Sochi. Một số nhà lãnh đạo thế giới, bao gồm Tổng thống Mỹ Barack Obama, đã từ chối tham dự sự kiện này vì những cuộc biểu tình phản đối Chính phủ Nga.

Tuy vậy, các động thái ân xá tù nhân của Tổng thống Putin cũng có thể được xem như dấu hiệu của sự cải thiện niềm tin sau một năm nước Nga giành được một thắng lợi về ngoại giao ở Syria và Iran, cũng như ảnh hưởng được tăng cường của Moscow trong khu vực, được thể hiện qua việc Ukraine mới đây được Nga cho vay 15 tỷ USD.

Ông Khodorkovsky, 50 tuổi, từng là chủ tịch của tập đoàn dầu lửa Yukos. Ông từng là người giàu nhất nước Nga và bị xem là mối nguy hiểm chính trị lớn nhất đối với ông Putin. Trong suốt thời gian dài bị bắt giữ, xét xử, kết án và ngồi tù, Khodorkosky vẫn duy trì quan điểm rằng, ông bị những động cơ chính trị dồn vào tù. Cựu tỷ phú này đồng thời cũng từ chối xin ân xá.

Tuy nhiên, Tổng thống Putin cho hay, ông đã nhận được đơn xin ân xá trên cơ sở nhân đạo từ Khodorkovsky, do mẹ của cựu tỷ phú này lâm bệnh. Trước đó, Tổng thống Nga chưa từng nhận được đề nghị nào từ Khodorkovsky.

"Gần đây, ông ấy có viết một lá đơn đề xuất tôi xá tội", ông Putin nói. "Ông ta đã bị giam hơn 10 năm nay, đó là một hình phạt nặng nề, và ông ta cũng đề cập đến khía cạnh nhân đạo về người mẹ đang ốm đau. Tôi nghĩ, trong trường hợp này, chúng ta có thể đưa ra quyết định và sớm ký lệnh ân xá cho ông ta".

Ông Dmitry Peskov, phát ngôn viên điện Kremlin cho hay, đơn kiến nghị trên có chữ ký cá nhân của Khodorkovsky. Tuy nhiên, mẹ của ông này là Marina nói rằng, bà không biết gì về đơn xin được khoan hồng của con trai bà.

Người đại diện của Khodorkovsky chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào vì chưa gặp cựu tỷ phú, nhưng nói rằng, gia đình của Khodorkovsky “sẽ rất vui mừng khi cuối cùng ông cũng thả tự do".