Sở hữu hơn 130km bờ biển cùng nhiều bãi biển đẹp và hệ sinh thái biển đảo đặc sắc, Quảng Ngãi đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá từ kinh tế biển. Trong chiến lược phát triển mới, tỉnh đang từng bước mở rộng không gian đô thị hướng ra biển, hình thành chuỗi đô thị ven biển hiện đại gắn với du lịch, dịch vụ và kinh tế biển.

Làn sóng đầu tư mới, trong đó có những dự án đô thị sinh thái quy mô lớn, đang góp phần đánh thức tiềm năng của vùng duyên hải.

HƯỚNG BIỂN – XU THẾ TẤT YẾU CỦA ĐÔ THỊ QUẢNG NGÃI

Với đường bờ biển dài hơn 130km, Quảng Ngãi từ lâu đã được xem là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế biển. Dọc theo dải ven biển của tỉnh là hàng loạt bãi biển đẹp như Mỹ Khê, Sa Huỳnh, Châu Thuận Biển... cùng hệ thống đảo ven bờ và đặc biệt là đảo Lý Sơn – điểm đến du lịch nổi tiếng của miền Trung.

Trong nhiều năm trước, không gian phát triển đô thị của Quảng Ngãi chủ yếu tập trung ở khu vực nội địa. Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển kinh tế và định hướng quy hoạch mới, tỉnh đang từng bước mở rộng đô thị về phía biển, khai thác hiệu quả các lợi thế tự nhiên và tạo động lực tăng trưởng mới.

Theo quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu vực ven biển được xác định là một trong những trục phát triển quan trọng của tỉnh, gắn với Khu kinh tế Dung Quất, hệ thống cảng biển và các trung tâm dịch vụ du lịch biển. Giai đoạn 2026-2030, Quảng Ngãi phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng từ 10%/năm trở lên. Trong chiến lược đó, kinh tế biển được xác định là một trong những động lực tăng trưởng chủ đạo.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh đang tập trung đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông ven biển. Tuyến đường ven biển Dung Quất – Sa Huỳnh được xem là trục giao thông chiến lược, kết nối các khu kinh tế, khu du lịch và các đô thị ven biển của tỉnh.

Theo quy hoạch, khu vực dọc tuyến đường ven biển này có diện tích nghiên cứu khoảng 7.700ha, trong đó diện tích quy hoạch xây dựng khoảng 6.875ha. Không gian này trải dài qua nhiều địa phương ven biển của tỉnh và được định hướng phát triển các chức năng chính như đô thị, dịch vụ và du lịch biển.

Khu vực ven biển Quảng Ngãi đang được định hình trở thành một không gian đô thị – du lịch quy mô lớn trong tương lai. Sự hình thành chuỗi đô thị ven biển không chỉ giúp mở rộng không gian phát triển đô thị mà còn tạo nên hệ sinh thái kinh tế biển đa dạng, bao gồm du lịch nghỉ dưỡng, thương mại dịch vụ, logistics và các ngành kinh tế gắn với biển.

Từ góc nhìn quy hoạch, việc mở rộng đô thị hướng biển giúp Quảng Ngãi khai thác hiệu quả tài nguyên biển, đồng thời tạo nên sự liên kết giữa công nghiệp – du lịch – dịch vụ trong một cấu trúc phát triển hài hòa. Sự kết nối giữa đô thị ven biển với các điểm du lịch biển đảo sẽ tạo nên chuỗi giá trị kinh tế biển đa dạng, từ du lịch nghỉ dưỡng, dịch vụ thương mại đến logistics và dịch vụ cảng biển. Đây chính là nền tảng để Quảng Ngãi hình thành hệ sinh thái kinh tế biển năng động trong tương lai.

Việc định hình chiến lược phát triển đô thị biển không chỉ mang ý nghĩa mở rộng không gian đô thị mà còn thể hiện tầm nhìn dài hạn trong quá trình phát triển của tỉnh. Khi hạ tầng kinh tế, giao thông và quy hoạch đô thị được triển khai đồng bộ, Quảng Ngãi sẽ có điều kiện hình thành các đô thị ven biển hiện đại, tạo động lực thu hút đầu tư và nâng cao chất lượng sống của người dân.

HÌNH THÀNH DIỆN MẠO ĐÔ THỊ BIỂN

Cùng với định hướng quy hoạch tổng thể, nhiều không gian đô thị mới đang dần hình thành dọc khu vực ven biển Quảng Ngãi. Khu vực Mỹ Khê – Trà Khúc được quy hoạch trở thành không gian đô thị du lịch biển của thành phố Quảng Ngãi, kết nối trung tâm đô thị với bãi biển Mỹ Khê và các tuyến đường ven biển như Hoàng Sa, Trường Sa. Đây được xem là hướng mở rộng quan trọng của thành phố ra phía biển.

Ở phía Nam của tỉnh, khu vực Sa Huỳnh và vùng ven biển Đức Phổ cũng đang được định hướng phát triển các khu đô thị dịch vụ và du lịch biển, gắn với cảng Mỹ Á và hệ thống hạ tầng giao thông ven biển. Khi tuyến đường ven biển Dung Quất – Sa Huỳnh dần hoàn thiện, trục không gian này sẽ tạo sự liên kết giữa các đô thị ven biển, hình thành chuỗi phát triển liên tục từ phía Bắc đến phía Nam của tỉnh.

Trong bức tranh phát triển đó, nhiều dự án đô thị mới bắt đầu xuất hiện, góp phần tạo diện mạo đô thị biển cho Quảng Ngãi. Trong số này, dự án đô thị sinh thái Coastal Quảng Ngãi đang thu hút sự quan tâm khi hướng đến xây dựng một cộng đồng đô thị hiện đại, bền vững, hài hòa với thiên nhiên.

Dự án có quy mô gần 94ha, được định hướng phát triển thành khu đô thị sinh thái ven biển phục vụ khoảng 4.000 cư dân trong tương lai. Điểm đáng chú ý của dự án là sự tham gia quy hoạch của Sweco, tập đoàn tư vấn kiến trúc và kỹ thuật đô thị đến từ châu Âu với hơn 130 năm kinh nghiệm.

Trong thiết kế quy hoạch của Coastal Quảng Ngãi, nhiều yếu tố tự nhiên của khu vực được nghiên cứu nhằm tạo nên không gian sống hài hòa với môi trường. Hệ thống cây xanh, mặt nước và các không gian mở được bố trí để cải thiện vi khí hậu và giảm tác động của nắng nóng đặc trưng miền Trung. Các giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời cũng được tính toán nhằm tận dụng lợi thế bức xạ nhiệt cao của khu vực.

Bên cạnh đó, việc nghiên cứu hướng gió và thông gió tự nhiên được áp dụng trong thiết kế nhằm tạo môi trường sống thoáng đãng, giảm phụ thuộc vào năng lượng nhân tạo.

Trong xu hướng phát triển đô thị hiện đại, nhiều thành phố ven biển trên thế giới đã chuyển từ mô hình quay lưng ra biển sang hướng ra biển, khi biển không còn là ranh giới tự nhiên mà trở thành trung tâm của các hoạt động kinh tế, văn hóa và du lịch. Quảng Ngãi cũng đang từng bước đi theo xu hướng này.

Các không gian công cộng ven biển như công viên, quảng trường biển, tuyến đi bộ và các khu dịch vụ du lịch đang được quy hoạch nhằm tăng sự kết nối giữa con người với thiên nhiên. Đồng thời, sự liên kết giữa các đô thị ven biển với những điểm du lịch đặc sắc như đảo Lý Sơn được kỳ vọng sẽ hình thành hệ sinh thái du lịch biển đảo phong phú.

Làn sóng phát triển đô thị ven biển đang mở ra một chương mới trong hành trình phát triển của Quảng Ngãi. Khi quy hoạch dần được hiện thực hóa và các dự án từng bước hình thành, dải bờ biển dài của tỉnh không chỉ là tài nguyên thiên nhiên quý giá mà còn trở thành động lực thúc đẩy sự hình thành của một đô thị biển hiện đại trong tương lai.