Tận dụng lợi thế bờ biển dài 250 km và hệ sinh thái phong phú, Quảng Ninh đang tìm nhiều giải pháp phát triển kinh tế thủy sản cùng với bảo vệ môi trường, quyết tâm trở thành trung tâm thủy sản bền vững của miền Bắc...

Theo thống kê của tỉnh Quảng Ninh, tổng kết năm 2024, diện tích nuôi trồng thủy sản nội địa của toàn tỉnh đạt 32.092 ha; diện tích nuôi biển đạt khoảng 10.200 ha với nhiều loại thủy sản có giá trị kinh tế cao.   

Một trong những chiến lược phát triển thủy sản quan trọng Quảng Ninh đã và đang thực hiện là giảm nuôi thủy sản nội địa, từ nhỏ lẻ mở rộng lên quy mô nuôi biển. Dự báo đến năm 2030, diện tích nuôi biển của tỉnh sẽ đạt 13.400 ha, hình thành các vùng nuôi tập trung nhiều loại như tôm, cá song, ghẹ, hoặc tôm kết hợp cá, khuyến khích nuôi các loại nhuyễn thể như nghêu, ngao, hàu trên bãi triều.  

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, mô hình nuôi biển sẽ giúp giảm áp lực khai thác thủy sản tự nhiên,  đồng thời phục hồi và bảo tồn được nhiều loài thủy sản quý hiếm. Tỉnh đã quy hoạch và bàn giao mặt nước biển cho các hộ đảm bảo việc nuôi trồng được kiểm soát và quản lý hiệu quả.

Cùng với đó, Quảng Ninh đang xây dựng các đề án, quy hoạch tập trung vào mô hình nuôi biển theo công nghiệp hiện đại như nuôi công nghệ cao, tuần hoàn nước, tích hợp cảm biến IoT, AI… để đạt năng suất cao, ổn định và giảm rủi ro thiên tai, dịch bệnh, bảo đảm tính bền vững và thân thiện với môi trường; đồng thời, khai thác tối đa được lợi thế đa dạng của vùng ven biển và các đảo tại Quảng Ninh.   

Về hoạt động đánh bắt, hiện trên địa bàn tỉnh có gần 800 tàu đánh cá công suất lớn vươn khơi, nhiều phương án kiểm soát, bảo vệ các khu vực bảo tồn biển đã được tỉnh thực hiện hiệu quả, kết hợp tuyên truyền, định hướng ngư dân bỏ thói quen đánh bắt tự phát sang khai thác thủy sản có trách nhiệm.

Các lực lượng chức năng tăng cường nhiều biện pháp quản lý như giám sát hành trình tàu cá bằng công nghệ định vị; quy hoạch ngư trường khai thác theo vùng; xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm, đảm bảo các tàu hoạt động đúng vùng và nghề được cấp phép…   

Các cơ quan chuyên ngành trên địa bàn Quảng Ninh thường xuyên cập nhật, bám sát biến động thị trường, biến động thời tiết, luôn đồng hành cùng người nuôi trồng cũng như ngư dân khai thác thủy sản đảm bảo an toàn, bền vững. Tỉnh đặc biệt đầu tư mạnh vào xây dựng hạ tầng nghề cá; phát triển cơ sở bảo quản, chế biến sau khai thác; tăng cường đầu tư hạ tầng sửa chữa tàu, cung cấp vật tư, ngư cụ... 

Trong đó, việc xây dựng cảng cá và khu neo đậu tránh bão tại đảo Cô Tô, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2025 được đánh giá là một trong những công trình quan trọng, với đầy đủ các hạng mục thiết yếu trong phát triển chuỗi giá trị thủy sản.

Hiện, tỉnh đang triển khai hệ thống quan trắc môi trường biển tự động, giúp theo dõi các thông số chất lượng nước biển như nhiệt độ, độ pH, độ mặn, oxy hòa tan, các chất dinh dưỡng (nitrat, phosphate)… hỗ trợ nuôi biển, giảm tổn thất dịch bệnh do ô nhiễm, tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm thủy sản. 

Việc tái tạo nguồn lợi thủy sản thông qua các hoạt động thả giống được Quảng Ninh đặc biệt chú trọng. Trong năm 2024, tỉnh đã thả hơn 5,95 triệu con giống thủy sản ra môi trường tự nhiên, tăng 45% so với năm trước. Chất lượng giống được kiểm soát chặt chẽ về truy xuất nguồn gốc. 

Năm 2025, tỉnh đặt mục tiêu thả 6,95 triệu con giống, với gần 87% số giống được huy động từ xã hội hóa, thể hiện cam kết mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp, cơ sở sản xuất giống và người dân trong việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản.

Ông Đỗ Đình Minh, Chi cục trưởng Chi cục Biển, hải đảo và thủy sản Quảng Ninh, cho biết Quảng Ninh đang tiếp tục nghiên cứu, triển khai các mô hình bảo vệ nguồn lợi thủy sản, gắn với nuôi trồng; bảo tồn và kết hợp làm dịch vụ để gia tăng giá trị trên mỗi diện tích biển; tích cực tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm để đảm bảo môi trường biển ngày càng trong sạch. Năm 2025, tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng ngành thủy sản từ 6 đến 8%; sản lượng ước đạt 175.000 tấn… 

Theo Đề án Phát triển bền vững kinh tế thủy sản đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Quảng Ninh, dự kiến năm 2030 giá trị sản xuất ngành thủy sản của tỉnh đạt 32.170 tỷ đồng, tăng khoảng 12%/năm; tỷ trọng thủy sản chiếm từ 1,9 - 2% GRDP của tỉnh và chiếm trên 50% GRDP trong cơ cấu ngành nông, lâm, ngư nghiệp; giá trị xuất khẩu thủy sản đạt 250 - 260 triệu USD (tăng bình quân 8%/năm); giải quyết việc làm khoảng 40.000 lao động. 

Để đạt được mục tiêu trên, Quảng Ninh đã và đang tiếp tục cải thiện công tác quản lý, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp vào các hoạt động bảo vệ tài nguyên biển. 

Nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp cụ thể như triển khai đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và số hóa ngành thủy sản như AI, GIS, cảm biến môi trường, blockchain truy xuất nguồn gốc… 

Xây dựng cơ chế tín dụng ưu đãi và hỗ trợ kỹ thuật cho ngư dân; nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ thuật cho người lao động trong ngành thủy sản. 

Tăng cường hợp tác quốc tế về quản lý nghề cá; bảo tồn biển và xuất khẩu thủy sản xanh; hoàn thiện thể chế quản lý ngành thủy sản đa ngành, liên vùng…