Sửa đổi Luật Ban hành quy phạm pháp luật: Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, sáng 15/5, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm thống nhất với việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp, dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (thay thế); yêu cầu thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo động lực cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Dự thảo luật gồm 02 điều: (1) Điều 1 sửa đổi, bổ sung sửa đổi, bổ sung 18 điều; (2) Điều 2 về hiệu lực thi hành. Dự kiến Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết khoản 1 và khoản 4 Điều 1 sửa đổi khoản 13, 14 Điều 4 và Điều 22 của Luật năm 2025 theo hướng bỏ hình thức văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp huyện; bổ sung hình thức văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã để phù hợp với chức năng, nhiệm vụ mới của chính quyền cấp xã...

Về nội dung bổ sung, dự thảo Luật bổ sung quy định liên quan đến việc xử lý đối với các văn bản của các cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật khi sắp xếp tổ chức, bộ máy:

Bổ sung điểm b khoản 2 Điều 54 của Luật về trường hợp Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân của đơn vị hành chính mới ban hành văn bản quy phạm pháp luật hoặc văn bản hành chính để bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân của đơn vị hành chính được nhập (khoản 14 Điều 1 dự thảo Luật);

Bổ sung khoản 4 vào Điều 72 của Luật để xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành và hoàn thành việc xử lý trước ngày 01/3/2027 để bảo đảm tính thống nhất trong việc xử lý văn bản quy phạm pháp luật do cấp huyện ban hành và phù hợp với nội dung bổ sung tại điểm b khoản 2 Điều 54;

Sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 55 theo hướng văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân cấp xã, Ủy ban nhân dân cấp xã không được quy định hiệu lực trở về trước (khoản 15 Điều 1 dự thảo Luật).

Đồng thời bổ sung các quy định để đáp ứng yêu cầu đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số:

Bổ sung yêu cầu thẩm định, thẩm tra về nội dung ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (khoản 8, 9, 10, 11 và khoản 12 Điều 1); quy định về trách nhiệm tham gia thẩm định của Bộ Khoa học và Công nghệ;

Bổ sung nội dung đánh giá tác động kinh tế, xã hội phải đánh giá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (điểm b khoản 2 Điều 29);

Bổ sung nội dung thẩm định, thẩm tra: “việc ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số”;

Bổ sung thành phần hồ sơ: “Bản đánh giá thủ tục hành chính, việc phân quyền, phân cấp, việc ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; bảo đảm bình đẳng giới, chính sách dân tộc (nếu có)”.

Thẩm tra dự án Luật này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cho biết khoản 3 Điều 22 được đề xuất sửa đổi quy định UBND cấp xã ban hành quyết định để phân cấp thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cân nhắc quy định này, vì chính quyền cấp xã là cấp cơ sở nên phải gần dân, sát dân, trực tiếp và chịu trách nhiệm về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình. Nếu thực hiện phân cấp thì các cơ quan nhận phân cấp mới là chủ thể chịu trách nhiệm về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn, có thể lại tạo ra cấp trung gian trong giải quyết công việc tại cấp chính quyền cơ sở.