Sửa Luật Doanh nghiệp, hạn chế doanh nghiệp tăng vốn "ảo"

Chiều 10/4, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì Hội đồng thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Doanh nghiệp.

Theo Tờ trình của Bộ Tài chính, qua rà soát, đánh giá quá trình tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về doanh nghiệp trong thực tiễn cho thấy đã có một số vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp và quản lý của nhà nước đối với doanh nghiệp cần sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện Luật Doanh nghiệp.

Do đó, việc rà soát, sửa đổi các quy định tại Luật Doanh nghiệp là cần thiết và cấp bách để đảm bảo tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp và khẳng định sự cam kết của Việt Nam trong thực thi Kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt giai đoạn 2021 - 2025.

Dự thảo Luật gồm 2 Điều. Điều 1 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp. Điều 2 về điều khoản thi hành.

Theo đó, dự án luật sửa đổi khoản 5, 14, Điều 4 làm rõ thêm khái niệm về cổ tức, giá trị thị trường của phần vốn góp, thị phần để phù hợp với các khái niệm trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp, phù hợp với thực tiễn triển khai và để làm rõ giá trị thực của cổ phiếu, tránh trường hợp cổ phiếu bị thao túng để điều chỉnh giá tăng cao hoặc thấp.

Bổ sung khoản 35, 36, 37, 38, 39, Điều 4, giải thích một số khái niệm, từ ngữ trong luật để không còn tình trạng có các cách hiểu khác nhau.

Theo đó, luật đã quy định rõ khái niệm về kê khai khống vốn điều lệ nhằm có cơ sở xử lý các hành vi sai phạm này trong thực tiễn; khái niệm về chủ sở hữu hưởng lợi để phù hợp với cam kết của Chính phủ Việt Nam về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt…

Ngoài ra, để thực hiện cam kết của Chính phủ Việt Nam về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; đảm bảo phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, an toàn, tin cậy, bình đẳng cho doanh nhân, doanh nghiệp phát triển, dựa trên kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị của FATF, Luật bổ sung các quy định về chủ sở hữu hưởng lợi.

Cụ thể, sửa đổi bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 121 về nội dung cổ phiếu không có đủ các thông tin quy định tại khoản 1, Điều 121 là không hợp lệ nhằm đảm bảo phù hợp với khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính-FATF (về cấm việc phát hành cổ phiếu vô danh);

Bổ sung khoản 1a vào sau khoản 1, Điều 33 nội dung quy định về việc khai thác thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi theo hướng các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cơ quan thực thi pháp luật có quyền đề nghị Cơ quan quản lý nhà nước về đăng ký kinh doanh và Cơ quan đăng ký kinh doanh cung cấp thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi được lưu giữ trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để thực hiện các nhiệm vụ công tác về phòng, chống tội phạm…

Đặc biệt, dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản 3, Điều 215 để quy định rõ phạm vi, trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước của UBND cấp tỉnh trong tổ chức đăng ký kinh doanh.

Đồng thời ban hành quy trình kiểm tra, giám sát đăng ký kinh doanh; ban hành quy chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương trong quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp sau đăng ký thành lập để tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp; trách nhiệm đối với các nội dung “hậu kiểm”.

Điều này nhằm giảm tối đa tình trạng “vốn ảo”, đăng ký khống vốn điều lệ, tăng cường tính minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp.

Theo Bộ Tài chính, sau khi luật được ban hành, dự kiến Chính phủ sẽ ban hành các quy định cụ thể để tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đăng ký kinh doanh ở khâu thực thi pháp luật.

Góp ý tại Hội đồng thẩm định, ông Nguyễn Việt Hùng, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đồng tình với quan điểm của cơ quan chủ trì soạn thảo về việc tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thành lập và hoạt động, không cần phải bổ sung thành phần hồ sơ như quy định.

Để đảm bảo doanh nghiệp hoạt động nghiêm túc, minh bạch, rõ ràng, thực sự hoạt động, ông Hùng cho rằng ngoài những biện pháp quản lý hành chính, cần có cơ chế để doanh nghiệp tham gia một tổ chức, hiệp hội liên quan đến doanh nghiệp hoặc liên quan đến lĩnh vực ngành nghề mà doanh nghiệp đó đăng ký hoạt động.

Nếu doanh nghiệp không tham gia hiệp hội, tổ chức, nên chăng cần có việc ký quỹ nhất định nhằm đảm bảo cho việc giải quyết hậu quả doanh nghiệp tự nhiên “mất tích”, “bỏ trốn”.

Kết luận phiên họp Hội đồng thẩm định, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tập trung vào vấn đề cam kết rửa tiền, giải quyết các vướng mắc mang tính cấp bách; cần làm rõ hơn về sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; rà soát lại tính hợp hiến, hợp pháp để đảm bảo sự thống nhất, đảm bảo thống nhất với Luật chứng khoán, Luật Phòng chống rửa tiền…