Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Công điện số 54/CĐ-TTg ngày 30/4/2025, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị để khởi công tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng vào ngày 19/12/2025...

Theo Công điện số 54/CĐ-TTg ban hành ngày 30/4/2025, nhằm bảo đảm mục tiêu khởi công và hoàn thành dự án trong năm 2025, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ với tinh thần của những ngày tháng 4 lịch sử: “thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa”.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng được giao chủ trì phối hợp với các địa phương liên quan để bàn giao tọa độ tim tuyến, ranh giới giải phóng mặt bằng trong tháng 6/2025, làm cơ sở triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, khảo sát thiết kế và lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án.

Bộ Xây dựng cũng phải chỉ đạo các Ban quản lý dự án và đơn vị tư vấn tăng cường nhân lực, triển khai đồng thời các bước lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng sau thiết kế cơ sở, hồ sơ mời thầu và các thủ tục khác để bảo đảm tiến độ khởi công đúng ngày 19/12/2025.

Thủ tướng yêu cầu thực hiện tinh thần làm việc “làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm”, “xuyên lễ, xuyên Tết, xuyên ngày nghỉ”. Trường hợp cần thiết, có thể huy động nhân lực từ Ban Quản lý dự án đường sắt đô thị Thành phố Hà Nội để hỗ trợ tổ chức thực hiện.

Cùng với đó, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thiện hồ sơ Tờ trình Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để đầu tư phát triển hệ thống đường sắt, trình Chính phủ trước ngày 5/5/2025, theo chỉ đạo tại Văn bản số 499/TTg-QHĐP ngày 29/4/2025.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố nơi dự án đi qua gồm Hà Nội, Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng được yêu cầu khẩn trương thành lập Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng do đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy làm Trưởng ban, hoàn thành trước ngày 5/5/2025.

Các địa phương phải tổ chức tiếp nhận hồ sơ về tọa độ tim tuyến và ranh giới giải phóng mặt bằng, triển khai ngay công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư song song với quá trình Bộ Xây dựng lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, đảm bảo hoàn thành trước tháng 8/2025.

Thủ tướng nhấn mạnh, giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị quan trọng trong chỉ đạo điều hành. Các địa phương cần huy động cả hệ thống chính trị, tuyên truyền, vận động người dân, đảm bảo nơi ở mới có điều kiện tối thiểu bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Trường hợp cần thiết phải có phương án tạm cư, đồng thời hỗ trợ tạo việc làm, sinh kế cho người dân bị ảnh hưởng.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao phối hợp với Bộ Xây dựng và các địa phương để đẩy nhanh thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, đất rừng, đất lúa; đồng thời hướng dẫn và tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Bộ trưởng Bộ Tài chính được yêu cầu khẩn trương rà soát nguồn tiết kiệm chi thường xuyên năm 2025 của trung ương và địa phương để ưu tiên bố trí vốn cho dự án, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 5/2025.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà được giao trực tiếp theo dõi, chỉ đạo và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án. Văn phòng Chính phủ có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương trong việc thực hiện các nhiệm vụ nêu trong công điện.

Trước đó, Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/2/2023 của Bộ Chính trị và các quy hoạch phát triển giao thông vận tải đã khẳng định đường sắt là một trong những lĩnh vực vận tải cần ưu tiên đầu tư. Đây là phương thức vận tải có nhiều ưu điểm, vận tải khối lượng lớn, nhanh, chi phí rẻ, an toàn, bảo vệ môi trường có khả năng kết nối rộng và xuyên quốc gia… Vì vậy, việc phát triển hệ thống đường sắt có vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội, kết nối vùng miền và thúc đẩy hội nhập quốc tế.

Tại Kết luận số 72-KL/TW ngày 23/2/2024, Bộ Chính trị yêu cầu "ưu tiên nguồn lực đầu tư hoàn thành tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng...". Để hiện thực hóa chủ trương đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị đề ra, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 187/2025/QH15 về chủ trương đầu tư dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng (sau đây gọi tắt là Dự án); Chính phủ đang xây dựng Nghị quyết triển khai Nghị quyết 187/2025/QH15 của Quốc hội, trong đó yêu cầu khởi công Dự án trong năm 2025.

Ngày 14/4/2025, Việt Nam và Trung Quốc ký kết Công thư trao đổi về việc Trung Quốc hỗ trợ kỹ thuật lập Báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng