Thủ tướng Phạm Minh Chính: Giải ngân đầu tư công là thước đo trách nhiệm và đạo đức công vụ

Ngày 18/10, kết luận Hội nghị trực tuyến toàn quốc về thúc đẩy đầu tư công lần thứ tư trong năm 2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, coi đây là một trong những nhiệm vụ chính trị – kinh tế quan trọng hàng đầu.

NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU QUYẾT ĐỊNH TIẾN ĐỘ VÀ HIỆU QUẢ GIẢI NGÂN

Theo Thủ tướng, mỗi công trình, dự án hoàn thành không chỉ đóng góp cho tăng trưởng, phát triển hạ tầng mà còn mang lại niềm vui, hạnh phúc cho nhân dân, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần tổ chức hội nghị toàn quốc, ban hành hàng loạt chỉ thị, công điện, nghị quyết để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy đầu tư công đạt kết quả thực chất, hiệu quả.

Đến nay, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ hơn 871 nghìn tỷ đồng, đạt 97,1% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Tổng giá trị giải ngân toàn quốc đạt 455 nghìn tỷ đồng, tương đương 50,7% kế hoạch.

Một số địa phương như: Hà Tĩnh, Ninh Bình, Hải Phòng đạt kết quả cao nhờ phát huy vai trò người đứng đầu, bám sát tiến độ, siết chặt kỷ luật, chủ động xử lý vướng mắc, thực hiện giám sát tại hiện trường. Bài học rút ra là phải “dám nghĩ, dám làm”, có cơ chế kiểm tra, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật kịp thời.

Tuy nhiên, vẫn còn 29 bộ, cơ quan trung ương và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức trung bình cả nước; 17 bộ, cơ quan và 23 địa phương chưa phân bổ hết kế hoạch vốn với tổng số 26,2 nghìn tỷ đồng. Các nguyên nhân được chỉ ra gồm chậm giải phóng mặt bằng, thiếu nguồn vật liệu xây dựng, năng lực hạn chế của nhà thầu và tình trạng né tránh, sợ sai, sợ trách nhiệm trong thực thi công vụ.

Thủ tướng khẳng định Chính phủ đã tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật về đầu tư công; ban hành 28 Nghị định về phân cấp, phân quyền trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để các bộ, ngành, địa phương chủ động triển khai.

Thủ tướng yêu cầu người đứng đầu các cơ quan, đơn vị xem kết quả giải ngân là thước đo đánh giá năng lực, trách nhiệm và đạo đức công vụ. Cùng với đó, các bộ, ngành phải thường xuyên rà soát, phân loại dự án, điều chỉnh vốn từ những dự án giải ngân chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt, đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.

THIẾU TRÁCH NHIỆM, SAI PHẠM THÌ XỬ LÝ; CHẬM TRỄ, VÔ CẢM THÌ THAY THẾ

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh vấn đề không nằm ở thể chế mà ở khâu tổ chức thực hiện và yếu tố con người. Công tác chuẩn bị dự án nhiều nơi còn sơ sài, tình trạng phối hợp thiếu chặt chẽ vẫn tồn tại; trong khi đó, tinh thần trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, chủ đầu tư, ban quản lý dự án còn hạn chế.

“Giải ngân đầu tư công vừa là chức trách, nhiệm vụ, vừa là thước đo đạo đức công vụ. Mỗi ngôi nhà, mỗi công trình hoàn thành góp phần vào sự phát triển của đất nước, mang lại hạnh phúc cho nhân dân,” Thủ tướng nhấn mạnh.

Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Trưởng ngành, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất, trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, “càng áp lực, càng phải nỗ lực”, không để tình trạng “trên nóng, dưới lạnh; họp nóng, họp xong nguội lạnh”.

Các địa phương được yêu cầu huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc trong công tác giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, đặc biệt là các tuyến đường cao tốc và ven biển. Thủ tướng chỉ đạo “vướng ở đâu, gỡ ở đó”, đảm bảo nguồn vật liệu xây dựng thông suốt, hạ tầng tăng tốc.

Chính phủ đã ban hành 11 Nghị quyết, 1 Chỉ thị, 7 Công điện cùng nhiều văn bản điều hành, tổ chức 3 hội nghị trực tuyến toàn quốc để đôn đốc, tháo gỡ khó khăn. Các Tổ công tác của Thành viên Chính phủ tiếp tục làm việc với địa phương, hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc trong sản xuất, đầu tư, xây dựng, xuất nhập khẩu và nhà ở xã hội.

Đến cuối năm 2025, dự kiến cả nước sẽ hoàn thành 3.254 km đường cao tốc và 1.711 km đường ven biển, cùng hàng trăm công trình trọng điểm khác. Các bộ, ngành đang chuẩn bị khởi công, khánh thành các dự án quy mô lớn vào ngày 19/12/2025 chào mừng Đại hội XIV của Đảng.

Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm cán bộ yếu kém, tiêu cực, không hoàn thành nhiệm vụ, kiên quyết thay thế những trường hợp chậm trễ, thiếu tinh thần trách nhiệm. Đồng thời, yêu cầu hoàn thành điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư công trước ngày 25/10/2025, đảm bảo “có tiền phải tiêu được, tiêu đúng và tiêu hiệu quả”.

Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Chính phủ và toàn hệ thống hành chính nhà nước phải hành động quyết liệt, nhất quán, vì mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025. Tất cả vì sự phát triển của đất nước và hạnh phúc của nhân dân.