Tiki từ “kỳ lân chưa thành hình” đến cú trượt dài định giá dưới 10 triệu USD

Theo DealStreetAsia, định giá mới nhất của nền tảng thương mại điện tử này hiện đã tụt xuống dưới ngưỡng 10 triệu USD. Đây là một trong những cú sụt giảm định giá mạnh nhất từng ghi nhận trong nhóm các startup công nghệ giai đoạn cuối tại Đông Nam Á. Từ vị thế của một “soonicorn” – startup đang tiến gần mốc định giá 1 tỷ USD, Tiki giờ đây chỉ còn là cái bóng của chính mình.

THỊ PHẦN THU HẸP QUA TỪNG NĂM 

Từng được xếp ngang hàng với những tên tuổi lớn trong khu vực như Shopee hay Lazada, Tiki từng là tâm điểm thu hút dòng vốn đầu tư mạo hiểm, thậm chí nhiều nhà đầu tư đã kỳ vọng công ty có thể sớm trở thành kỳ lân thứ năm của Việt Nam. Cuối năm 2021, nền tảng này đã huy động thành công 258 triệu USD trong vòng gọi vốn Series E do công ty bảo hiểm AIA dẫn dắt, đẩy định giá tiệm cận mốc 1 tỷ USD. Khi đó, Tiki thậm chí đã vạch ra lộ trình IPO trên sàn chứng khoán Mỹ – một bước đi đầy tham vọng. 

Dấu hiệu chững lại của Tiki bắt đầu lộ rõ từ khoảng năm 2022 — trùng thời điểm TikTok Shop chính thức gia nhập thị trường Việt Nam, mang theo làn sóng “shoppertainment” (mua sắm kết hợp giải trí) làm thay đổi thói quen tiêu dùng. Cùng với Shopee, hai ông lớn sở hữu tiềm lực tài chính dồi dào liên tục đẩy mạnh các chiến dịch khuyến mãi, tung mã giảm giá, ưu đãi hấp dẫn cho cả người mua lẫn nhà bán hàng. Sức ép cạnh tranh ngày một gia tăng, thị trường nhanh chóng bị phân hoá, và Shopee cùng TikTok Shop dần nắm quyền chi phối mảng thương mại điện tử trong nước.

Tới quý 1/2023, Tiki chính thức bị TikTok Shop vượt mặt, tụt xuống vị trí thứ tư về thị phần, chỉ còn chiếm khoảng 2,2%, đứng sau Shopee (63,1%), Lazada (19,1%) và TikTok Shop (15,5%). Trong khi thị trường sôi động với những cuộc đua khốc liệt về giá và công nghệ, Tiki lại gần như “biến mất” khỏi cuộc chơi – vắng bóng trong các chiến dịch truyền thông lớn và không có động thái rõ ràng để phản ứng.

Phải đến năm 2024, đại diện Tiki mới chính thức lên tiếng, cho biết giai đoạn “tạm lặng” trong năm 2023 là khoảng thời gian để công ty tái cấu trúc, nâng cấp hạ tầng công nghệ và cải thiện dịch vụ nhằm hướng đến phát triển bền vững. Tiki sau đó tái xuất thị trường bằng loạt chiến dịch ưu đãi, giảm giá và tích hợp nhiều công nghệ mới với kỳ vọng lấy lại lòng tin từ người dùng.

"NHẠT NHÒA" GIỮA CUỘC CHƠI KHỐC LIỆT 

Thế nhưng, dường như một năm chuẩn bị của Tiki là chưa đủ để tạo ra cú hích đủ lớn, hoặc tệ hơn, công ty đã đánh mất thời điểm cơ hội. Trong khi Tiki còn đang loay hoay tái cấu trúc, Shopee và TikTok Shop đã tăng tốc, củng cố vị thế. Hiển nhiên là, sự mạnh lên của đối thủ càng làm xói mòn thị phần và khả năng tăng trưởng của Tiki.

“Chúng tôi không e ngại khi nhìn các đối thủ vượt lên. Tiki cần khoảng tĩnh để củng cố các thế mạnh hiện hữu, hoàn thiện từ công nghệ đến con người nhằm mang đến giá trị bền vững cho khách hàng, đối tác”, phía Tiki từng cho biết. 

Thực tế, khoảng "tĩnh lặng" ấy đã khiến Tiki thực sự bị bỏ lại phía sau. Theo số liệu từ Metric.vn, đến cuối năm 2024, thị phần thương mại điện tử của Tiki co hẹp xuống chưa tới 1% – gần như không đáng kể nếu đặt cạnh Shopee (64%), TikTok Shop (29%) hay Lazada (6%). Báo cáo cùng năm cũng ghi nhận mức tăng trưởng âm nghiêm trọng ở Tiki (âm khoảng 50%), trong khi Shopee và TikTok Shop duy trì đà tăng ổn định. 

Bức tranh tiếp tục u ám trong quý 1/2025. Dữ liệu từ nền tảng EcomHeat (YouNet ECI) cho thấy phần lớn ngành hàng trên Tiki đều ghi nhận mức giảm hai con số về tổng giá trị giao dịch (GMV). Một số nhóm hàng thậm chí "bay hơi" hơn một nửa doanh thu, như ô tô – xe máy giảm tới 72,5%, thực phẩm và đồ uống giảm 69,9%, ngành hàng sức khỏe giảm 69,1%.

Giữa lúc thương mại điện tử Việt Nam đang tăng trưởng hàng chục phần trăm mỗi năm, từ vị thế “soonicorn” từng mơ vươn ra thế giới, Tiki giờ đây lại đang nhạt nhòa giữa cuộc chơi khốc liệt. Thị trường thương mại điện tử Việt Nam thì vắng bóng những nền tảng nội địa...