Tổng thống Philippines lại gọi Mỹ là đồng minh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố có một "mối quan hệ tuyệt vời" với người đồng cấp Philippines Rodrigo Duterte, đồng thời không đề cập đến vấn đề nhân quyền liên quan đến cuộc chiến chống ma túy đẫm máu của Philippines.

"Cuộc gặp này rất thành công", ông Trump phát biểu trước báo giới ngày 13/11 sau cuộc gặp chính thức đầu tiên với ông Duterte tại Manila, nơi hai nhà lãnh đạo đang tham dự hội nghị thượng đỉnh Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Hãng tin Bloomberg cho hay, cũng tại cuộc họp báo này, khi được các nhà báo hỏi về vấn đề nhân quyền, ông Duterte nói: "Đây không phải là một thông cáo báo chí".

"Chúng tôi là đồng minh của các bạn", Tổng thống Philippines nói với ông Trump.

Sau đó, phát ngôn viên của ông Duterte là ông Harry Roque nói với các nhà báo rằng vấn đề nhân quyền đã không được đề cập trong suốt cuộc gặp kéo dài 40 phút của hai nhà lãnh đạo. Theo ông Roque, Tổng thống Philippines đã nói với ông Trump về những thách thức mà nạn ma túy gây ra ở Philippines và Tổng thống Mỹ đã "bày tỏ sự cảm thông".

Ông Trump cũng hỏi ông Duterte lý do vì sao xe hơi Mỹ bị đánh thuế cao hơn so với xe hơi Nhật tại thị trường Philippines, và người đứng đầu Nhà Trắng nói sẽ nghiên cứu về một thỏa thuận tự do thương mại (FTA) song phương với Philippines.

Quan hệ giữa Mỹ với Philippines, hai nước đồng minh lâu năm, từng xấu đi nghiêm trọng dưới thời Tổng thống Barack Obama. 

Khi còn cầm quyền, ông Obama đã lên án chiến dịch chống ma túy do ông Duterte khởi xướng, cho rằng cuộc chiến đã khiến hàng nghìn nghi phạm ma túy thiệt mạng mà không qua xét xử là một sự vi phạm nhân quyền.

Trong bối cảnh đó, ông Duterte đã có những động thái dịch chuyển khỏi mối quan hệ với Mỹ và xích lại gần hơn với Trung Quốc.

Từ khi ông Trump lên cầm quyền, mối quan hệ giữa Mỹ với Philippines dần được cải thiện. Sau một cuộc điện đàm hồi tháng 4 giữa ông Trump với ông Duterte, Nhà Trắng nói Philippines đã "nỗ lực rất nhiều trong việc loại bỏ ma túy khỏi nước này".

Về phần mình, ông Duterte, một người nổi tiếng với những phát ngôn "toạc móng heo", đã có những phát biểu thân mật về ông Trump. 

Thậm chí, tại tiệc tối đặc biệt chào mừng Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN diễn ra vào tối ngày 12/11, ông Duterte đã hát một bài tình ca Philippines theo đề nghị của ông Trump.

Phát biểu trước báo giới cùng ngày, Ngoại trưởng Philippines Alan Peter Cayetano nói rằng cuộc gặp Trump-Duterte sẽ không thể giải quyết được tất cả các vấn đề trong quan hệ hai nước, nhưng sẽ "thúc đẩy mối quan hệ giữa hai nước tiến về phía trước".

Ngày 13/11, ông Trump còn có cuộc gặp ba bên với Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, hai nước đồng minh của Mỹ. 

Nhà lãnh đạo Mỹ nói, ông đạt được "tiến bộ lớn" về thương mại trong chuyến công du châu Á lần này và sẽ đưa ra một tuyên bố về vấn đề Triều Tiên và thương mại sau khi ông trở về Mỹ.