“Chúng tôi có thể sẽ gửi đi một số lá thư, có lẽ bắt đầu từ ngày mai, chắc là sẽ gửi 10 thư mỗi ngày"...

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/7 tuyên bố Chính phủ nước này có thể sẽ bắt đầu gửi thư tới các đối tác thương mại ngay từ ngày thứ Sáu tuần này để đơn phương thiết lập mức thuế quan đối với mỗi nước, trước khi kết thúc thời hạn miễn thuế suất cao hơn của thuế đối ứng vào ngày 8/7.

“Chúng tôi có thể sẽ gửi đi một số lá thư, có lẽ bắt đầu từ ngày mai, chắc là sẽ gửi 10 thư mỗi ngày, đến các nước để thông báo về mức thuế mà họ sẽ phải trả để được giao thương với Mỹ”, ông Trump nói với các nhà báo khi ông rời Washington tới dự một sự kiện ở bang Iowa.

Ông Trump vốn dĩ đã cảnh báo rằng nếu các quốc gia không đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ trước thời hạn vào tuần tới, Mỹ sẽ đơn phương áp thuế quan lên họ. Lời cảnh báo này đã gia tăng áp lực đòi hỏi các đối tác thương mại của Mỹ đẩy nhanh việc đàm phán để đạt được thỏa thuận.

Kế hoạch thuế quan đối ứng được ông Trump công bố vào ngày 2/4, và sau đó kế hoạch này được ông Trump hoãn thuế suất cao hơn - dao động từ 11-50% - trong vòng 90 ngày để các quốc gia có thời gian đàm phán với Mỹ. Trong thời gian tạm hoãn, thuế suất được áp dụng là mức cơ sở 10%. Đến hiện tại, chính quyền ông Trump mới công bố đạt thỏa thuận thương mại với Anh, Trung Quốc và Việt Nam.

Khi được hỏi vào ngày 3/7 là liệu sắp có thêm các thỏa thuận thương mại khác được công bố, ông Trump nói “chúng tôi còn có hai thỏa thuận nữa, nhưng các bạn biết đó, chủ trương của tôi là gửi thư và thông báo thuế quan đối với mỗi nước. Làm vậy dễ hơn nhiều”.

Nhiều đối tác thương mại lớn của Trung Quốc, như Nhật Bản, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu (EU) vẫn đang nỗ lực để hoàn tất thỏa thuạn với Mỹ. Ông Trump đã bày tỏ lạc quan về khả năng đạt một thỏa thuận thương mại với Ấn Độ, nhưng ông có phần bi quan về triển vọng đạt thỏa thuạn với Nhật Bản, nói rằng Tokyo là một đối tác khó đàm phán. Tuần này, ông Trump tăng cường chỉ trích Nhạt Bản, nói rằng Nhật Bản nên phải nộp thuế “30-35% hoặc bất kỳ con số nào mà chúng tôi quyết định”.

Hôm thứ Ba, ông Trump nói ông sẽ không xem xét gia hạn thời gian tạm hoãn thuế suất cao hơn của đối ứng khi thời gian tạm hoãn kết thúc vào ngày 8/7. Khi được hỏi về vấn đề này vào ngày 3/7, Bộ trường Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent nói ông Trump sẽ là người đưa ra quyết định cuối cùng.

“Chúng tôi sẽ làm bất kỳ điều gì Tổng thống muốn. Ông ấy sẽ là người xác định các nước đó thiện chí khi đàm phán hay không”, ông Bessent nói với hãng tin CNBC.

Cùng ngày 4/7, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen nói rằng EU và Mỹ sẽ không thể đạt được một thỏa thuận thương mại cuối cùng trước ngày 9/7, nên hai bên đang cố gắng đi đến một “thỏa thuận về nguyên tắc” với ít chi tiết cụ thể hơn. Nếu không có thỏa thuận nào đạt được trước thời hạn trên, ông Trump có thể sẽ thực thi kế hoạch áp thuế quan 50% lên toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ EU vào Mỹ.

“Đây là một nhiệm vụ lớn vì kim ngạch thương mại giữa EU và Mỹ là rất lớn, lên tới 1,5 nghìn tỷ euro mỗi năm”, bà von der Leyen nói với báo giới. “Chúng tôi mong muốn có được một thỏa thuận về nguyên tắc”, bà nhấn mạnh, và nói thêm rằng việc đàm phán một thỏa thuận chi tiết trong thời gian 90 ngày là bất khả thi.

Các nhà ngoại giao EU đã tiết lộ với Financial Times rằng khối này có thể sẽ chấp nhận mức thuế đối ứng 10% đối với tất cả hàng hóa châu Âu vào Mỹ, nhưng vẫn muốn được Mỹ giảm thuế quan theo từng ngành hàng cụ thể, như mức 50% đối với thép và 25% đối với ô tô. Ngoài ra, EU cũng sẵn sàng mua thêm hàng hóa Mỹ để giảm bớt thặng dư thương mại của khối này với Mỹ.