Trị lạm phát bằng “đòn” tâm lý: Bài học từ... volfram

Thông tin về vàng tạp chất có thể xem là một bài học “vàng” trong nỗ lực kiềm chế lạm phát tâm lý

Thông tin về vàng bị trộn volfram đã làm rúng động thị trường vàng trong nước.
Thông tin về vàng bị trộn volfram đã làm rúng động thị trường vàng trong nước.

Giá như thông tin về vàng độn volfram và một số kim loại nặng khác đến với dư luận vào thời điểm sớm hơn, như vào thời kỳ tháng 11/2009 chẳng hạn, thì có thể đã không xảy ra những vũ điệu “điên loạn” của giá vàng.

Bởi, chẳng ai dại gì vì lo lạm phát mà đổ xô đi mua vàng về tích trữ, trong khi chưa biết chắc được thứ của cải dành dụm ấy có hoàn toàn là thật hay không.

Và trong khi Ngân hàng Nhà nước vất vả chống đỡ với những phản  ứng từ dư luận khi xây dựng Nghị định về quản lý kinh doanh vàng miếng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cũng nhiều lần phải trần tình về việc Nhà nước không cấm quyền tích trữ vàng của dân, chủ trương siết kinh doanh vàng miếng của Chính phủ cũng chỉ được tiến hành rất thận trọng để không gây sốc cho thị trường... thì, chỉ một thông tin về vàng bị trộn volfram, đã có hiệu ứng ngay tức thời.

Thông tin này khiến thị trường vàng miếng trong nước, như nhận định của ông Nguyễn Minh Châu, Tổng giám đốc Công ty Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu, “lâm vào thời điểm khủng hoảng. Doanh số mua bán vàng miếng tại nhiều doanh nghiệp giảm một nửa so với trước, thậm chí có đơn vị chỉ còn 30-40%, đứng trước nguy cơ đóng cửa, hoặc chuyển nghề”.

Thái độ của người dân cũng tương tự như vậy. Ông Châu còn cho rằng kinh doanh vàng rơi vào tình trạng “khủng hoảng” chính là do tâm lý của khách hàng.

Mới đây, Vụ  trưởng Vụ Thống kê giá (Tổng cục Thống kê) Nguyễn Đức Thắng khi trao đổi với báo chí  đã cho hay “hiện cũng có ý kiến cho rằng, dù  tiền rút về thì lạm phát Việt Nam còn chịu ảnh hưởng của vàng và USD. Một lượng lớn ngoại tệ và vàng đang giao dịch trên thị trường và đó cũng là phương tiện thanh toán. Rút tiền về, kỳ thực vẫn còn những phương tiện thanh toán kia. Người ta nói thế cũng phần nào có lý. Hiện nay, ngoài các nguyên nhân lạm phát cầu kéo, chi phí đẩy thì nước ta vẫn bị lạm phát “tâm lý”, chưa hết được”.

Chính vì thế, khi thị trường vàng miếng đột ngột lâm vào thời kỳ khủng hoảng, thì gánh nặng về lạm phát, trong đó có lạm phát tâm lý, cũng sẽ được trút bớt.

Thông tin về vàng tạp chất có thể xem là một bài học “vàng” trong nỗ lực kiềm chế lạm phát tâm lý. Dù rằng, có vẻ như để kiềm chế loại lạm phát này, cần phải có thêm rất nhiều “sáng kiến”, chứ không thể chỉ trông chờ vào những sự việc tình cờ như phát hiện ra volfram.

TS. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nói rằng trong việc kiềm chế lạm phát, đặc biệt trong bối cảnh bị tác động của yếu tố tâm lý, Chính phủ cần phải nỗ lực trong việc tạo niềm tin cho dân chúng qua hệ thống thông tin tuyên truyền: “Có những thời điểm, khi mà hàng loạt tờ báo “ùa” vào đưa tin giá cả đồng loạt tăng, thì đó chính là tạo ra áp lực tâm lý. Trong trường hợp ngược lại, thì hiệu quả của việc giảm áp lực tâm lý cũng là rất lớn”.

Ông Thiên cho rằng để tạo được niềm tin này, Chính phủ luôn phải chú ý đến sự công khai, minh bạch trong trong điều hành chinh sách cũng như giải trình chính sách: “Kinh nghiệm cho thấy, lúc nào Chính phủ thực thi điều này tốt thì có tác dụng tốt. Ví dụ, lần đầu tiên chúng ta công khai dự trữ ngoại tệ, lập tức kỳ vọng tỷ giá thay đổi, hoặc sau lần tuyên bố gói kích cầu 1 tỷ USD rồi 6 tỷ USD, 8 tỷ USD, lòng tin doanh nghiệp tăng lên”.

Bình luận về giá  điện tăng lên hồi đầu tháng 3 vừa qua, một vị Thứ trưởng Bộ Công Thương đã tỏ ra bất bình khi “một bát phở trước đây giá 15.000 đồng, khi giá điện tăng thì cũng tăng giá lên 20.000-25.000 đồng trong khi tỷ trọng điện trong chi phí để làm ra bát phở rất nhỏ” và nhận định rằng “trên thực tế, có sự tăng giá theo tâm lý, một yếu tố rất khó dự đoán và tính toán, không như kiểu thẳng tuột giá điện tăng trung bình 6,8% thì giá các mặt hàng công nghiệp tăng trung bình không quá 1%...”.

Trong khi, Bộ Công Thương có thể thừa sức tiến hành một khảo sát, đánh giá để xem những mặt hàng tương tự như bát phở mà vị Thứ trưởng kia phải phàn nàn, có tỷ trọng bao nhiêu điện phải tiêu tốn vào đó để giá phải tăng từ 15.000 lên 20.000 - 25.000 đồng như vậy...

Hồi đầu tháng 4, với mong muốn giúp cho người dân, đặc biệt là người dân nghèo vợi bớt nỗi ám ảnh về lạm phát, Chính phủ đưa ra “gói” hỗ trợ đột xuất cho các đối tượng thu nhập thấp, đời sống khó khăn 3.100 tỷ đồng. Số tiền không nhiều, nhưng có thể xem như một sáng kiến có tác dụng gián tiếp trong giảm áp lực lạm phát, nhất là yếu tố lạm phát tâm lý là rất lớn.

Nhưng hẳn rằng ngân sách Nhà nước có hạn, Chính phủ không thể nào một mình giảm nhiệt lạm phát tâm lý cho dân. Tình cờ hay không tình cờ, thì rõ ràng thị trường vẫn cần nhiều hơn nữa những thông tin tương tự như thông tin vàng trộn tạp chất.

Vàng trượt giá, USD tăng mạnh sau báo cáo việc làm Mỹ

Giá vàng thế giới giảm trong phiên ngày thứ Sáu (6/11), khi báo cáo việc làm mạnh hơn dự báo của Mỹ củng cố khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất, dẫn tới tỷ giá đồng USD và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ cùng tăng mạnh...

Xác định rõ tiêu chí khi áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang

Đồng tình sử dụng công cụ thuế để hạn chế tình trạng đầu cơ, găm giữ đất và chậm đưa đất vào sử dụng, song nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng cần phân định rõ nguyên nhân chủ quan và khách quan, tránh áp dụng thuế suất 0,2% một cách cào bằng, gây bất lợi cho người sử dụng đất do những nguyên nhân ngoài ý muốn…

SACOMBANK và Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam mở rộng hành trình làm chủ tài chính số

Tiếp nối thành công S-FinFest 2025, SACOMBANK tiếp tục phối hợp cùng Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam triển khai Chuỗi hoạt động Tài chính số S-FinFest 2026. Chương trình hướng tới đưa kiến thức tài chính đến gần hơn với sinh viên thông qua sự kết hợp giữa giáo dục tài chính, trải nghiệm công nghệ số và các hoạt động giao lưu, giải trí…

Đại biểu Quốc hội sốt ruột vì vốn ngân sách chờ giải ngân

Số chuyển nguồn từ năm 2024 sang năm 2025 tương đương 67% tổng chi ngân sách năm 2024. Trước tình trạng vốn chờ dự án, kinh phí chờ nhiệm vụ, đại biểu Quốc hội đề nghị siết thời hạn chuyển nguồn, gắn trách nhiệm của người quyết định với hiệu quả giải ngân và sử dụng ngân sách…

Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy