Dù PPP được kỳ vọng là “chìa khóa” giúp Việt Nam “lấp” khoảng trống về vốn đầu tư song đến nay, số lượng các dự án mới được triển khai theo quy định của Luật PPP vẫn còn hạn chế, đa phần đều là các dự án chuyển tiếp…
Ảnh: Trí Phong
Chia sẻ tại Hội thảo “Thúc đẩy đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) trong phát triển một số lĩnh vực kinh tế - xã hội của Việt Nam” do Ban Kinh tế Trung ương phối hợp với Hội đồng Lý luận Trung ương và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tổ chức ngày 11/7, đồng chí Đỗ Ngọc An, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, cho biết nhu cầu tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân 5 năm 2021 - 2025 khoảng 32 - 34% GDP. Tuy nhiên, tỷ trọng vốn đầu tư công bình quân 5 năm chỉ chiếm khoảng 16 - 17% tổng vốn đầu tư toàn xã hội (khoảng 2,9 triệu tỷ đồng).
“Như vậy, vốn đầu tư công không thể đáp ứng đầy đủ yêu cầu vốn cho đầu tư kinh tế - xã hội; việc huy động các nguồn lực xã hội khác, đặc biệt là nguồn lực khu vực tư đóng vai trò hết sức quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam”, ông An nhấn mạnh.
NHU CẦU VỐN ĐẦU TƯ LỚN
Cùng quan điểm, các chuyên gia quốc tế tại hội thảo cho biết, với tốc độ tăng trưởng bình quân 6-7%/năm, Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng cao nhất trên thế giới và khu vực. Đi cùng với tốc độ tăng trưởng này, nhu cầu phát triển hạ tầng logistics, nhà ga, sân bay hay y tế, giáo dục… là rất lớn.
Toàn cảnh Hội thảo “Thúc đẩy đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) trong phát triển một số lĩnh vực kinh tế - xã hội của Việt Nam” .
“Hơn một thập kỷ trước, Việt Nam đã giải quyết vấn đề này thông qua đẩy mạnh chi đầu tư phát triển và kêu gọi sự tham gia của khu vực tư nhân trong và ngoài nước”, ông Donald Lambert, đại diện ADB, nhấn mạnh.
Thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy, trước khi Luật PPP 2020 được ban hành, đã có 336 dự án PPP được ký kết hợp đồng (chủ yếu là BOT và BT) với tổng vốn huy động khoảng 1,609 triệu tỷ đồng.
Trong đó, các dự án trong lĩnh vực giao thông vận tải chiếm tỷ lệ 66%, tiếp đến là cơ sở hạ tầng kỹ thuật (10%), xây dựng văn phòng làm việc, trung tâm hành chính (6%), năng lượng (5%) và cấp nước, thoát nước (5%)…
Để xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại cả về kinh tế và xã hội – 1 trong 3 đột phá chiến lược do Đại hội lần thứ XI, XII đề ra, Đảng đã xác định cần tập trung ưu tiên hoàn thiện đồng bộ, có chất lượng và tổ chức thực hiện tốt hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách… để huy động, quản lý và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển.
Trong đó, Nghị quyết 10-NQ/TW khoá XII đề ra giải pháp hoàn thiện thể chế để đẩy mạnh thực hiện cơ chế hợp tác công - tư trong đầu tư, khai thác, sử dụng, kinh doanh các dự án, công trình kết cấu hạ tầng.
Tuy nhiên, kể từ khi Luật PPP 2020 có hiệu lực thi hành, mới có 10 dự án mới được phê duyệt, 14 dự án vẫn đang trong quá trình triển khai các bước chuẩn bị đầu tư và 139 dự án PPP được triển khai trước thời điểm Luật PPP có hiệu lực thi hành vẫn đang tiếp tục thực hiện hợp đồng đã ký kết, ít bị ảnh hưởng bởi các quy định mới ban hành.
Vì vậy, theo ông Đỗ Ngọc An, thực tế này cần phải được giải đáp để có phương hướng cho việc hút vốn vào các dự án PPP trong tương lai.
“Tình hình này đặt ra một số câu hỏi cần làm rõ.Thứ nhất, thể chế, chính sách, pháp luật hiện tại đã thực sự xây dựng được môi trường thúc đẩy đầu tư các dự án PPP bền vững tại Việt Nam?Thứ hai, những vướng mắc lớn trong triển khai các dự án PPP tại Việt Nam?Thứ ba, có khả năng mở rộng các lĩnh vực khác để áp dụng PPP không?Thứ tư, cơ chế, chính sách đã phù hợp để phát huy vai trò dẫn dắt của vốn đầu tư công?Thứ năm, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư theo phương thức PPP”, ông An nêu quan điểm.
CẦN CƠ CHẾ HỢP TÁC BÌNH ĐẲNG
Trả lời 5 câu hỏi được Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương nêu lên, GS.Akash Deep, Đại học Havard Kennedy School, nhấn mạnh Luật PPP 2020 là một bước quan trọng để mở rộng chương trình PPP đầy tham vọng của Việt Nam.
“Song chương trình thiếu một khuôn khổ để đánh giá và quản lý các nghĩa vụ dự phòng phát sinh từ cơ chế bảo đảm, bảo lãnh của Nhà nước”.
Dự án PPP đã ký hợp đồng phân chia theo lĩnh vực trước khi ban hành Luật PPP.
Theo chuyên gia của Đại học Havard Kennedy School, đặc điểm mạnh nhất của PPP là cho phép chính phủ chuyển giao một số rủi ro nhất định và các nghĩa vụ liên quan – cả trực tiếp và dự phòng – cho đối tác tư nhân. Điều này cho phép hiện thực hoá lợi ích cho cả vòng đời dự án, hiệu quả cao hơn.
Theo lập luận tương tự, một số rủi ro nhất định và các nghĩa vụ tương ứng tốt nhất là do Nhà nước gánh chịu.
“Theo đó, phạm vi bảo lãnh cho một dự án PPP cụ thể nên được mở rộng dựa trên đánh giá thị trường và Nhà nước nên nhìn nhận bảo lãnh là biện pháp thay thế cho đầu tư công”, GS.Akash Deep khuyến nghị.
Thông qua tổng hợp ý kiến của khoảng 60 đơn vị/tổ chức và 4 cuộc thảo luận với địa phương, ông Dương Bá Đức, Vụ trưởng Vụ Đầu tư, Bộ Tài chính, cho biết hiện có 2 nhóm vấn đề khiến Luật PPP khó khả thi.
Thứ nhất, là vướng mắc ở Luật PPP thuộc thẩm quyền sửa đổi, bổ sung của của Quốc hội. Trong đó, bao gồm quy định về mức vốn nhà nước tham gia dự án PPP tối đa 50% và cơ chế chia sẻ doanh thu giảm là chưa phù hợp với quy định ngân sách nhà nước.
"Các quy định này chưa phù hợp với thực tế và quy định liên quan tới ngân sách nhà nước", đại diện Bộ Tài chính nói.
Thứ hai, là những vướng mắc liên quan tới Nghị định số 28/2021/NĐ-CP như lãi suất vốn vay, nguồn vốn thanh toán cho doanh nghiệp dự án BTL, BLT hay các chỉ tiêu phân tích, đánh giá tính khả thi của dự án, thủ tục thanh toán vốn nhà nước khi áp dụng cơ chế chia sẻ doanh thu giảm...
“Do đó, để thúc đẩy các dự án PPP, những vướng mắc này cần sớm được tháo gỡ để thu hút sự tham gia của nhà đầu tư tư nhân vào nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục bên cạnh hạ tầng giao thông và năng lượng”, ông Đức nhấn mạnh.
Trong các thương vụ huy động vốn, IPO hay mở rộng chuỗi cung ứng quốc tế, thông tin phát triển bền vững đang dần trở thành một phần của đối thoại tài chính. Với sự ra đời của IFRS S1 và IFRS S2, doanh nghiệp không chỉ được yêu cầu công bố nhiều thông tin hơn, mà còn phải chứng minh các rủi ro và cơ hội về phát triển bền vững có thể tác động như thế nào đến triển vọng kinh doanh và khả năng tiếp cận vốn…
Với kết quả phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu tỉnh tiếp tục bứt phá về tăng trưởng, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, phát triển hạ tầng chiến lược và chuẩn bị Đề án xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương mang đặc trưng đô thị di sản vào năm 2030.
Nghệ An đang tập trung tháo gỡ những khó khăn về quy trình, thủ tục trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật phục vụ Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Việc lựa chọn phương án triển khai phù hợp được xem là giải pháp quan trọng để bảo đảm tiến độ dự án.
Dù hiện tại số lượng doanh nghiệp Nhà nước chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong nền kinh tế song khu vực này vẫn đang nắm giữ nguồn lực lớn trong các ngành và lĩnh vực then chốt. Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước không còn dừng lại ở yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động đơn thuần, mà phải hướng tới sự tinh gọn, hiệu quả và phát huy tối đa vai trò dẫn dắt trong các lĩnh vực chiến lược…
Theo thống kê mới nhất từ Bộ Tài chính, hiện cả nước có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 97%. Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ khu vực kinh tế này, nhưng trong quá trình thực thi vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ.
Theo thống kê mới nhất từ Bộ Tài chính, hiện cả nước có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 97%. Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ khu vực kinh tế này, nhưng trong quá trình thực thi vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ.
Từng bị xem là loài cỏ dại mọc ven bờ ruộng, rau má ở làng cổ Đông Sơn (phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa) nay đã trở thành cây trồng chủ lực của nhiều hộ dân, mang lại nguồn thu nhập ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Sự chuyển đổi từ những ruộng hoa màu kém hiệu quả sang trồng rau má không chỉ nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích đất mà còn góp phần gìn giữ một loài cây đã gắn bó với vùng đất cổ suốt hàng nghìn năm.
Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) kết hợp với mạng lưới đường sắt đô thị (metro) là chiến lược cốt lõi để giải quyết ùn tắc và tái cấu trúc không gian. Mô hình này tập...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...
