Trung Quốc không còn là chủ nợ lớn thứ hai của Mỹ

Số liệu từ các ngân hàng và trung tâm lưu ký Mỹ cho thấy tính tới cuối tháng 3, giá trị trái phiếu kho bạc Mỹ mà Bắc Kinh đang nắm giữ là 765 tỷ USD, giảm từ mức 784 tỷ USD của tháng trước. Trong khi đó, giá trị nắm giữ của Anh tăng gần 30 tỷ USD lên 779 tỷ USD.

Sự thay đổi này khiến Anh trở thành chủ nợ lớn thứ hai của Chính phủ Mỹ, sau Nhật Bản. Đây là lần đầu tiên lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ của Anh cao hơn Trung Quốc kể từ tháng 10/2000. Điều này cũng cho thấy Bắc Kinh đang tìm cách đa dạng hóa dự trữ ngoại hối khỏi các tài sản Mỹ.

“Trung Quốc đang từ từ bán trái phiếu kho bạc Mỹ. Đây là một lời cảnh báo với Washington”, bà Alicia García-Herrero, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Âu - Thái Bình Dương ngân hàng đầu tư Natixis, nhận xét với tờ báo Financial Times. “Cảnh báo này đã được đưa ra trong nhiều năm chứ không phải đột ngột”.

Dữ liệu trên cũng được xem là một dấu hiệu cảnh báo cho chính quyền Tổng thống Donald Trump sau khi tổ chức đánh giá tín nhiệm Moody’s Ratings nối gót hai tổ chức đánh giá tín nhiệm lớn còn lại là Fitch Ratings và S&P tước xếp hạng tín nhiệm quốc gia bậc cao nhất của Mỹ do vấn đề nợ công và thâm hụt ngân sách ngày càng tăng.

Bắc Kinh đang giảm dần nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ từ mức đỉnh hơn 1,3 nghìn tỷ USD năm 2011 và đa dạng hóa bằng cách tăng nắm giữ các tài sản Mỹ khác như trái phiếu được phát hành bởi các doanh nghiệp được chính phủ tài trợ hoặc các cơ quan liên bang và vàng. Ngoài ra, sụt giảm này cũng một phần phản ánh các diễn biến của thị trường.

Trên thực tế, việc Trung Quốc nắm giữ các tài sản Mỹ thông qua các tổ chức lưu ký thuộc bên thứ ba, bao gồm Euroclear tại Bỉ và Clearstream tại Luxembourg, khiến giá trị nắm giữ thực sự của Bắc Kinh là một con số bí ẩn. Trong tháng 3, giá trị trái phiếu kho bạc Mỹ trong tay Luxembourg không đổi, trong khi con số của Mỹ tăng thêm 7,4 tỷ USD so với tháng 2.

Lượng trái phiếu kho bạc Mỹ khổng lồ trong tay Trung Quốc là kết quả của nhiều thập kỷ thặng dư thương mại với Mỹ. Giảm thặng dư thương mại với Trung Quốc là một mục tiêu quan trọng của chính quyền Tổng thống Trump. Tuy nhiên, nhiều quan chức Chính phủ Mỹ tỏ ra quan ngại về việc các chủ nợ nước ngoài bán trái phiếu kho bạc, đẩy lợi suất lên cao và khiến việc tái cấp vốn khoản nợ trở nên tốn kém hơn.

Trong tháng 3, tỷ lệ nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn ngắn hạn - loại có tính thanh khoản cao nhất - của Trung Quốc đạt mức cao nhất kể từ năm 2009.

“Dựa trên các số liệu chúng ta có thể tiếp cận được, không còn nghi ngờ gì về việc Trung Quốc đã rút ngắn thời gian đáo hạn của danh mục đầu tư tài sản Mỹ”, ông Brad Setser, thành viên cấp cao tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) và cũng là cựu quan chức Bộ Tài chính Mỹ, nhận xét.

Đối với Anh, lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ tăng lên không phản ánh dự trữ ngoại hối của quốc gia này. Theo các nhà phân tích, điều này chỉ phản ánh vai trò là một trung tâm lưu trữ dòng vốn quốc tế của Anh.

Các trái chủ trái phiếu kho bạc Mỹ tại châu Âu gồm các công ty bảo hiểm, ngân hàng và công ty lưu ký. Một số quỹ phòng hộ cũng nắm giữ tài sản này và kinh doanh chênh lệch giá bằng cách bàn hợp đồng tương lai hoặc hợp đồng hoán đổi.

Theo ông Setser, con số của Anh “có thể phản ánh việc các ngân hàng toàn cầu tại Anh tăng nắm giữ tráiphiếu kho bạc Mỹ, đồng thời phản ánh hoạt động của các dịch vụ lưu ký cũng như hoạt động của các quỹ phòng hộ ở ở London".

Bên cạnh đó, số liệu trên chỉ tính tới cuối tháng 3, không phản ánh được hành động của phía Trung Quốc sau khi ông Trump công bố chính sách thuế đối ứng làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa hai nước.

“Có thể Trung Quốc đã những thay đổi đáng kể trong hoạt động quản lý dự trữ ngoại hối của mình trong 6 tuần qua và điều này sẽ trở nên rõ ràng hơn theo thời gian”, ông Setser nhận xét.