Dân số suy giảm đã trở thành mối lo với Trung Quốc sau gần 4 thập kỷ áp dụng chế độ mỗi gia đình chỉ có một con

Theo tờ South China Morning Post, Liêu Ninh sẽ trở thành tỉnh đầu tiên của Trung Quốc trợ cấp cho các cặp vợ chồng để họ sinh thêm con. 

Sau gần 4 thập kỷ áp dụng chế độ một con (mỗi gia đình chỉ sinh một con) nhằm hạn chế tăng trưởng dân số, từ năm 2016, chính phủ Trung Quốc chính thức cho phép các cặp vợ chồng sinh con thứ 2. Tuy nhiên, nước này đang phải chịu những hệ lụy từ chính sách này. Quốc gia này đang thiếu trẻ em trầm trọng và chính quyền các địa phương ngày càng lo lắng rằng tình trạng già hóa dân số đang phá hoại những nỗ lực phát triển kinh tế. 

Nằm ở phía đông bắc của Trung Quốc, tỉnh Liêu Ninh đang chứng kiến tình trạng tăng trưởng kinh tế giảm tốc và dân số già hóa nhanh chóng. Năm 2015, tỷ lệ sinh của tỉnh này là 0,9 - mức thấp nhất thế giới. Các quốc gia cần phải có tỷ lệ sinh khoảng 2,1 để duy trì dân số ổn định. 

Theo kế hoạch phát triển được công bố hồi đầu tháng, chính quyền tỉnh này đang tìm cách khuyến khích các cặp vợ chồng sinh con thứ 2, trong đó có các hỗ trợ về thuế, giáo dục và nhà ở.

Liêu Ninh đặt mục tiêu tăng gấp đôi tỷ lệ sinh vào năm 2030 và tăng dân số từ 43,8 triệu người vào năm 2015 lên 45 triệu người vào năm 2030. 

Với các ngành công nghiệp chủ đạo là khai thác than đá và cơ khí, Liêu Linh là một trong những tỉnh có tăng trưởng kinh tế thấp nhất Trung Quốc. Người trẻ tại tỉnh này thi nhau đổ về vùng phía đông của Trunng Quốc - nơi ngành sản xuất công nghệ cao và tiêu dùng phát triển mạnh. Trong khi đó, những công nhân nhiều tuổi đang bị sa thải dần khỏi các nhà máy lớn thuộc sở hữu nhà nước. 

"Chúng tôi sẽ thực hiện một hoạt biện pháp mạnh mẽ và nỗ lực để tăng tỷ lệ sinh, duy trì và thu hút nhân tài", kế hoạch của tỉnh cho biết. 

Trên thế giới, nhiều nước phát triển đã áp dụng các chính sách hỗ trợ để khuyến khích các cặp vợ chồng sinh nhiều con hơn nhưng dường như không mấy hiệu quả. 

Tại Nhật, chính phủ hỗ trợ thuế và trả chi phí sinh nở cho nữ giới, tuy nhiên, tỷ lệ sinh của nước này vẫn giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử vào năm ngoái. Còn tại Singapore, tỷ lệ sinh cũng giảm trong vòng 2 năm qua kể cả khi chính phủ thưởng tới 7.300 USD/trẻ cho các cặp vợ chồng sinh thêm con. 

Chính phủ Pháp cũng trả cho các cặp vợ chồng sinh con 1.200 USD tiền mặt cùng nhiều hỗ trợ nuôi con khác. Tỷ lệ sinh tại Pháp đang có xu hướng giảm tại Pháp dù đây vẫn là nước có tỷ lệ sinh cao nhất ở châu Âu. 

Tỷ lệ sinh của Trung Quốc đang sụt nhanh hơn so với tại Ấn Độ và Mỹ - Nguồn: Ngân hàng Thế giới/Inkstone.

Các nhà nghiên cứu nhân khẩu học tại Trung Quốc đang kêu gọi chính phủ xóa bỏ hạn mức sinh và có các chính sách ưu đãi sinh đẻ cho các bà mẹ sau khi chính sách 2 con đã không thể giúp nâng tỷ lệ sinh. 

Một trong những người ủng hộ chiến dịch này, James Liang - chủ tịch trang web du lịch Ctrip mới đây tuyên bố công ty của ông sẽ trả tới 300.000 USD cùng với lương nghỉ sinh, cho các quản lý nữ để họ có thể tiếp cận các công nghệ như trữ trứng đông lạnh. 

"Dân số suy giảm đã trở thành quả bom nổ chậm với Trung Quốc", Liang nói. "Nếu chúng ta không khuyến khích mọi người sinh con nhiều hơn, vấn đề dân số rồi sẽ đe dọa tới sự phát triển của nền kinh tế cũng như sự đổi mới trong xã hội". 

Theo trang tin nhà nước Thepaper, từ đầu năm 2018, Trung Quốc đã âm thầm nghiên cứu các phương án để thưởng cho các cặp vợ chồng sinh thêm con, nhưng không rõ khi nào sẽ bắt đầu triển khai trên quy mô toàn quốc - lần đầu tiên trong hơn 4 thập kỷ.