Thời gian qua, chất lượng khám chữa bệnh tại các trạm y tế cơ sở đã có nhiều thay đổi rõ nét nhờ chuyển đổi số. Công nghệ được ứng dụng vào quản lý, khám chữa bệnh, đang mở thêm cách để y tế đến gần người dân vùng cao…

Trước đây, mỗi khi đi khám bệnh, chị Hương (Bát Xát, Lào Cai) phải đem theo nhiều loại giấy tờ, như thẻ bảo hiểm y tế, chứng minh nhân dân/căn cước công dân, sổ khám chữa bệnh. Thế nhưng, từ khi sử dụng thẻ căn cước công dân gắn chip, tích hợp thông tin cá nhân, VNeID, tại trạm y tế xã, chị Hương được tiếp cận các dịch vụ y tế nhanh chóng, thuận tiện hơn.

TẠO THUẬN LỢI ĐỂ NGƯỜI DÂN TIẾP CẬN DỊCH VỤ Y TẾ SỐ

Hiện nay, khi đến Trung tâm y tế khu vực Bát Xát khám chữa bệnh, người dân còn có thêm lựa chọn thuận tiện khi làm thủ tục. Thay vì đến quầy tiếp đón, xếp hàng chờ lấy số như trước, có thể sử dụng kiosk đăng ký khám bệnh tự động.

Chỉ với chiếc căn cước công dân gắn chip và vài thao tác đơn giản trên màn hình, thông tin cá nhân được hệ thống tiếp nhận, kết nối với phần mềm quản lý của đơn vị.

Theo đại diện Trung tâm y tế khu vực Bát Xát, từ tháng 1/2026, đơn vị đã đưa kiosk đăng ký khám bệnh tự động vào hoạt động, từng bước ứng dụng công nghệ vào khâu tiếp nhận người bệnh, góp phần làm cho hoạt động khám chữa bệnh ngày càng thuận tiện hơn.

Với người cao tuổi hoặc người chưa quen sử dụng thiết bị công nghệ, sẽ được nhân viên y tế hướng dẫn, nhằm đảm bảo mọi người dân làm quen với dịch vụ y tế số, không ai gặp khó khăn khi tiếp cận các tiện ích mới.

Không chỉ mang lại thuận lợi cho người bệnh, kiosk đăng ký khám bệnh tự động còn hỗ trợ Trung tâm cải tiến quy trình làm việc. Thông tin được truy xuất, cập nhật trực tiếp vào hệ thống quản lý giúp giảm các thao tác nhập liệu thủ công, hạn chế sai sót và nâng cao tính chính xác trong quá trình tiếp nhận. Nhờ đó, nhân viên y tế có thể giảm thời gian dành cho những công việc hành chính lặp lại, tập trung hơn vào nhiệm vụ chuyên môn và hỗ trợ người bệnh.

Theo ông Nguyễn Mạnh Đức, Giám đốc Trung tâm y tế khu vực Bát Xát, chuyển đổi số là một trong những giải pháp quan trọng để trung tâm đổi mới quy trình khám chữa bệnh, nâng cao chất lượng phục vụ. Thời gian tới, trung tâm sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy trình vận hành, phối hợp khắc phục những vấn đề kỹ thuật và hướng dẫn người dân sử dụng thiết bị hiệu quả.

Tương tự, tại Trạm Y tế Hạnh Phúc, tỉnh Lào Cai, cùng với các hoạt động khám chữa bệnh, phòng chống dịch, việc ứng dụng công nghệ đang từng bước trở thành một phần trong công việc hằng ngày.

Các bác sĩ tại Trạm Y tế Hạnh Phúc cho biết hiện người dân tiếp cận thông tin y tế bằng nhiều kênh khác nhau. Bên cạnh việc đến trực tiếp trạm, các điểm khám lưu động, bà con còn nhận thông tin qua mạng lưới y tế thôn bản, loa truyền thanh, điện thoại và các nhóm Zalo cộng đồng.

Tuy nhiên, tại một số thôn, bản xa trung tâm, việc đi lại còn khó khăn, chất lượng mạng internet và sóng điện thoại chưa ổn định. Khả năng sử dụng điện thoại thông minh cũng không đồng đều. Người cao tuổi hoặc những người ít sử dụng công nghệ có thể gặp khó khăn khi thao tác trên các ứng dụng.

Bên cạnh đó, một bộ phận người dân còn hạn chế khả năng đọc, hiểu thông tin bằng chữ. Do vậy, cách tiếp cận được cán bộ y tế nhấn mạnh là công nghệ phải đơn giản, trực quan và phù hợp với đời sống của người dân.

Thay vì yêu cầu người dân thực hiện nhiều thao tác trên các ứng dụng chuyên ngành, những nền tảng quen thuộc như điện thoại, Zalo hoặc SMS có thể được tận dụng để gửi thông báo, nhắc lịch và truyền tải thông tin. Những video ngắn, hình ảnh minh họa hoặc nội dung có thuyết minh cũng có thể phù hợp hơn với nhóm người dân khó tiếp cận thông tin bằng văn bản.

Từ thực tế tại đơn vị, ông Nguyễn Ngọc Hải, Giám đốc Trạm Y tế Hạnh Phúc đề xuất tiếp tục được đầu tư máy tính, thiết bị và đường truyền internet; các nhà mạng khắc phục những vùng lõm sóng. Cùng với hạ tầng, cán bộ y tế và lực lượng y tế thôn bản cũng cần được đào tạo thường xuyên về kỹ năng công nghệ, tư vấn sức khỏe từ xa. Với người dân, giao diện ứng dụng cần đơn giản, trực quan, phù hợp với khả năng sử dụng và đặc điểm văn hóa, ngôn ngữ tại địa phương.

TIẾP TỤC ỨNG DỤNG CÁC PHẦN MỀM TIỆN ÍCH TRONG KHÁM CHỮA BỆNH

Những thay đổi tại y tế cơ sở là một phần trong quá trình đẩy mạnh chuyển đổi số của ngành Y tế Lào Cai. Với nhiều phần mềm tiện ích được ứng dụng trong hoạt động khám chữa bệnh ban đầu tại tuyến cơ sở, đã tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận các dịch vụ, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa.

Theo báo cáo của Sở Y tế Lào Cai, đến nay, 100% cơ sở khám chữa bệnh đã triển khai khám chữa bệnh bằng căn cước công dân gắn chip/VNeID, với tỷ lệ người dân sử dụng đạt gần 90%.

Toàn bộ 29/29 bệnh viện và trung tâm y tế khu vực đa chức năng đã triển khai bệnh án điện tử; thanh toán không dùng tiền mặt đạt 51,44% số lượt. Ngành Y tế cũng đang đẩy mạnh làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu, triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử.

Ông Nguyễn Song Hào, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lào Cai, cho biết công nghệ thông tin đã được đưa vào hoạt động của y tế tuyến xã. Theo đó, 100% trạm y tế xã đã sử dụng phần mềm quản lý khám chữa bệnh và triển khai các phần mềm chuyên ngành.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành Y tế vẫn đối mặt với không ít khó khăn, nhất là cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng đều, việc chuẩn hóa và liên thông dữ liệu còn vướng mắc, một số địa bàn vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn khó khăn trong duy trì độ bao phủ bảo hiểm y tế bền vững.

Trong thời gian tới, ngành Y tế Lào Cai xác định tiếp tục tập trung thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 72-NQ/TW. Trọng tâm trước mắt là đẩy mạnh khám sức khỏe toàn dân, phấn đấu hết quý 4/2026 đạt 100% dân số được khám; cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, củng cố năng lực trạm y tế, bảo đảm cung ứng dịch vụ y tế thiết yếu ngay từ cơ sở.