Việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp đang mở ra những cơ hội mới cho đồng bào miền núi Đà Nẵng, đặc biệt là thông qua mô hình trồng cây dược liệu dưới tán rừng. Đây không chỉ là giải pháp giúp tăng thu nhập mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển du lịch sinh thái…

Tại xã biên giới Hùng Sơn (phía Tây Đà Nẵng), việc trồng cây dược liệu dưới tán rừng đã được xác định là khâu đột phá trong phát triển kinh tế địa phương. Ông Nguyễn An, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hùng Sơn, cho biết địa phương đang tập trung hỗ trợ đồng bào Cơ Tu về khoa học công nghệ từ khâu chọn giống, trồng, chăm sóc các loại dược liệu quý như Sâm Ngọc Linh, Bảy lá một hoa, Ba kích, Đảng sâm và Ngũ vị tử. Những cây dược liệu này được trồng dưới tán rừng không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn phù hợp với điều kiện tự nhiên của vùng núi phía Tây thành phố.

Tại xã Tây Giang, những năm gần đây, mô hình trồng Ba kích và cây Bảy lá một hoa đã chứng minh hiệu quả kinh tế rõ rệt. Tuy nhiên, ông ARất BLúi, Chủ tịch UBND xã, nhấn mạnh cần có cơ chế đặc thù để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào quy hoạch vùng trồng, hỗ trợ kỹ thuật trồng, chế biến và bao tiêu sản phẩm. Điều này sẽ giúp đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm dược liệu, tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp.

Hợp tác xã (HTX) Nông dược và Du lịch Lộc Trời tại xã Tây Giang đã tìm ra giải pháp "lấy ngắn nuôi dài" bằng cách kết hợp trồng dược liệu dưới tán rừng, chăn nuôi gia súc, gia cầm và phát triển du lịch sinh thái. Đặc biệt, ở xã Tây Giang, hằng năm có lễ hội “Khai năm tạ ơn rừng” của đồng bào Cơ Tu cũng được kết hợp với du lịch trải nghiệm, thu hút đông đảo du khách ở vùng khác đến chiêm ngưỡng thưởng ngoạn cũng tạo thêm nguồn thu nhập và nâng cao ý thức bảo vệ rừng.

Anh Bh’ling Miêng, Giám đốc HTX Nông dược và Du lịch Lộc Trời, cho biết cách làm này giúp tạo dòng tiền ngắn hạn, hỗ trợ người dân duy trì sản xuất và bảo vệ rừng nguyên sinh. Tuy nhiên, anh cũng kiến nghị cần nâng hạn mức vay vốn và kéo dài thời hạn vay để đáp ứng nhu cầu chu kỳ sản xuất dài hạn.

Để gia tăng giá trị kinh tế, một số mô hình đã đầu tư vào chế biến sâu. Tổ hợp tác dược liệu Ánh Dương tại xã Tây Giang đã sản xuất ổn định từ 500 đến 1.000 lít rượu ngâm dược liệu mỗi tháng, mang lại doanh thu từ 30 triệu đồng trở lên. Mô hình này không chỉ tận dụng nguyên liệu sẵn có chế biến loại thức uống bồi bổ sức khỏe mà còn tạo việc làm cho lao động địa phương.

Tuy nhiên, các chủ thể sản xuất vẫn còn khó tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, cơ chế vay và hạ tầng ở vùng núi cao. Việc nâng cấp hạ tầng giao thông, đặc biệt là trong mùa mưa bão, là cần thiết để đảm bảo giao thông thông suốt. Đồng thời, cần có cơ chế quản lý phù hợp để phát triển du lịch trải nghiệm sinh thái, thu hút khách quốc tế đến với các điểm du lịch gần biên giới nước bạn Lào.

Theo bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng, các mô hình sinh kế dần tiến đến làm giàu của đồng bào dân tộc miền núi không chỉ là cung cấp phương tiện mà còn phải gắn với hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ về công nghệ số trong thực hiện quy trình sản xuất và quảng bá đầu ra sản phẩm. Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững ở Đà Nẵng cũng đang được đẩy mạnh, chuyển đổi từ hỗ trợ đơn lẻ sang hỗ trợ theo chuỗi sinh kế, kết nối giữa người sản xuất với hợp tác xã và doanh nghiệp.

Từ lợi thế rừng, vườn và tri thức bản địa, miền núi Đà Nẵng có cơ hội hình thành những chuỗi giá trị mới, ứng dụng khoa học công nghệ kết nối nông nghiệp với chế biến và dịch vụ. Khi người dân được hỗ trợ kỹ thuật, vốn, họ có thể sống được bằng nghề rừng, sản phẩm địa phương có đầu ra ổn định và giá trị được giữ lại nhiều hơn tại cộng đồng, từ đó giúp chuyển dịch tư duy từ sản xuất vườn rừng sang kinh tế dưới tán rừng mới thực sự tạo ra động lực phát triển bền vững.