Vượt “bẫy” gia công, củng cố nội lực để tăng trưởng bền vững

Theo các chuyên gia tại Hội thảo quốc tế “Động lực cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, mức tăng trưởng GDP của Việt Nam dự kiến đạt 7,09% trong năm 2024 và 7,52% trong nửa đầu năm 2025. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng bền vững, Việt Nam cần vượt qua những thách thức hiện tại, đặc biệt là việc củng cố nội lực và giảm thiểu sự phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài.

Một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là tỷ lệ doanh nghiệp trong nước tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu đang giảm dần. Theo GS.Trần Văn Thọ, tỷ trọng đóng góp của doanh nghiệp nước ngoài trong cơ cấu giá trị gia tăng xuất khẩu hàng công nghiệp ngày càng tăng, trong khi doanh nghiệp trong nước lại gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn và công nghệ. Điều này dẫn đến việc Việt Nam chủ yếu chỉ tham gia vào khâu gia công, lắp ráp, với giá trị gia tăng thấp.

Bên cạnh đó, đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D) của Việt Nam vẫn ở mức rất thấp, chỉ khoảng 0,4-0,5% GDP, trong khi các nước như Hàn Quốc hay Singapore có tỷ lệ này lên tới 2-4% GDP. Sự thiếu hụt này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh mà còn làm giảm sức hấp dẫn của Việt Nam trong việc thu hút nhân lực chất lượng cao.

Để khắc phục những hạn chế này, các chuyên gia khuyến nghị Việt Nam cần đẩy mạnh phát triển khu vực kinh tế tư nhân, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn và công nghệ. Đồng thời, cần có chính sách khuyến khích đầu tư cho R&D và đổi mới sáng tạo, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc khai thác tiềm năng tiêu dùng nội địa cũng là một yếu tố quan trọng. Với dân số hơn 100 triệu người và tầng lớp trung lưu đang gia tăng, thị trường nội địa có thể trở thành động lực chính cho tăng trưởng kinh tế bền vững. Tăng cường an sinh xã hội, cải thiện chất lượng dịch vụ và nâng cao thu nhập sẽ giúp xây dựng một nền kinh tế cân bằng, ít phụ thuộc vào biến động bên ngoài...

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 38-2025 phát hành ngày 22/9/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-38.html