Giá phân bón tăng phi mã gấp đôi chỉ trong vòng 1,5 năm, vượt quá sức chịu đựng của nông dân, vì vậy nhiều người mua phân bón giá rẻ mà không quan tâm đến thương hiệu và chất lượng. Điều này đã trở thành “miếng mồi ngon” cho những thương nhân bất chính, tình trạng kinh doanh phân bón dởm, kém chất lượng đã trở nên đáng báo động trong thời gian gần đây…

Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) vừa ban hành Thông báo số 503/BVTV-TTPC, công bố việc xử phạt 92 doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhập khẩu, sản xuất, buôn bán phân bón, thuốc bảo vệ thực vật kém chất lượng.

BÁO ĐỘNG VI PHẠM TRONG LĨNH VỰC PHÂN BÓN

Theo Cục Bảo vệ thực vật, trong năm 2021, nguồn phân bón nhập khẩu bị đứt gãy do dịch bệnh, khiến giá phân bón liên tục tăng mạnh. Đặc biệt, từ cuối tháng 2/2022 đến nay do xung đột Nga – Ukraine khiến lượng cung và thương mại phân bón trên thế giới giảm đột ngột, càng làm giá phân bón tăng phi mã.

Chỉ trong vòng 1,5 năm qua, giá phân bón đã tăng gấp đôi. Tình trạng này khiến việc gian lận trong sản xuất, kinh doanh phân bón đang diễn biến phức tạp hơn. Có không ít cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp trong nước tung ra nhiều chiêu thức gian lận nhằm thu lợi bất chính.

Trước tình hình kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật giả, kém chất lượng diễn ra phức tạp tại nhiều địa phương, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của người dân, Cục Bảo vệ thực vật đã phối hợp với các cơ quan chức năng tại Trung ương, địa phương kiểm tra một số hoạt động nhập khẩu, sản xuất, buôn bán thuốc bảo vệ thực vật, phân bón. Kết quả đã phát hiện 53 doanh nghiệp nhập khẩu, sản xuất phân bón kém chất lượng. 

Một số doanh nghiệp nhập khẩu phân bón kém chất lượng điển hình như: Công ty TNHH Thương mại Quốc tế Nhuận Việt nhập khẩu Ammonium Chloride; Công ty Cổ phần Đầu tư Hợp Trí nhập khẩu phân bón lá Hợp trí Super Humic; Công ty TNHH xuất nhập khẩu Trung Giang nhập khẩu phân bón NPK 18- 11-59 2MgO (Nutrigel); Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại Hóa Chất An Phú nhập khẩu phân bón Ammonium Sulphate; Công ty TNHH Nguyễn Duy nhập khẩu phân bón NPK Buff 19-9-19 TN…

Các đơn vị chức năng cũng phát hiện 9 doanh nghiệp sản xuất phân bón không đảm bảo chất lượng, đó là: Công ty TNHH MTV Sản xuất Thương mại Hóa Nông Lúa Xanh; Công ty TNHH Cửu Long; Công ty TNHH Phân bón Đất Phúc; Công ty TNHH Nông Vui; Công ty Cổ phần Phân bón Long Điền Thanh Hóa; Công ty Cổ phần Secpentin và Phân bón Thanh Hóa; Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xuất nhập khẩu Phong Vũ; Công ty Cổ phần Kỹ thuật DO HA L E D U S A; Công ty Cổ phần Dịch vụ Phát triển Nông nghiệp Đồng Tháp...

Bên cạnh đó, cơ quan liên ngành còn phát hiện 11 cơ sở nhập khẩu thuốc bảo vệ thực vật không bảo đảm chất lượng, 2 cơ sở sản xuất thuốc bảo vệ thực vật không bảo đảm chất lượng, 5 cơ sở buôn bán thuốc bảo vệ thực vật không bảo đảm chất lượng, 5 cơ sở sản xuất thuốc bảo vệ thực vật vi phạm nội dung ghi nhãn.

TĂNG CƯỜNG KIỂM TRA, XỬ LÝ

Theo đánh giá của Hiệp hội Phân bón Việt Nam, chỉ riêng ngành nông nghiệp, mỗi năm thiệt hại 2,5 tỷ USD do sử dụng phải phân bón giả, phân bón kém chất lượng. Điều đáng nói là có hàng nghìn đại lý phân phối phân bón tiếp tay cho phân bón giả.

Đứng trước lợi nhuận quá lớn, các cơ sở sản xuất phân bón kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn xuất hiện tràn lan trên thị trường, ảnh hưởng trực tiếp quyền và lợi ích của hàng chục triệu hộ nông dân.

TS Phùng Hà, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam, cho biết hiện nhiều bà con nông dân khi đi mua phân bón vẫn mua theo thói quen, ra cửa hàng họ đưa loại nào dùng loại đấy. Vô tình thói quen này tạo điều kiện cho những phân bón giả nhãn mác được đưa ra thị trường. Vì thế bà con cần thay đổi từ chính thói quen của mình để tránh mua phải phân bón giả, kém chất lượng.

Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho rằng, muốn tránh được phân bón giả phân bón rởm phải có sự đồng lòng của cơ quan nhà nước và người dân. Đặc biệt, việc nâng cao nhận thức của người dân là rất quan trọng.

"Để tránh rủi ro, bà con nông dân nên tìm mua các sản phẩm vật tư nông nghiệp có hóa đơn, chứng từ rõ ràng. Đặc biệt, không sử dụng hàng hóa trôi nổi. Đây cũng là cách tốt nhất để ngăn chặn, đẩy lùi và sớm chấm dứt tình trạng bát nháo đối với thị trường vật tư nông nghiệp", TS Phùng Hà khuyến cáo.

Ông Hoàng Trung, Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật, cho biết hằng năm nước ta sử dụng trên 11 triệu tấn phân bón. Phân bón giả gây ra hệ lụy rất lớn cho người nông dân, nếu dùng phân bón giả hàm lượng dinh dưỡng không đạt thì năng suất xuống, gây hại đất, ảnh hưởng môi trường, nguồn nước, công sức của người nông dân cả vụ mất hết.

Cục Bảo vệ thực vật dự báo, trong thời gian tới, tình hình vi phạm trong sản xuất, kinh doanh phân bón sẽ có những diễn biến phức tạp.

Để chủ động đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm trong sản xuất, kinh doanh phân bón, góp phần bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng, thời gian tới, Cục Bảo vệ thực vật sẽ đẩy mạnh hơn nữa công tác thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh phân bón. Đồng thời, vận động người dân chủ động tố giác và không tiếp tay cho các đối tượng vi phạm để góp phần hạn chế các hành vi vi phạm.

Cùng với đó, thường xuyên kiểm tra, rà soát việc thực hiện các quy định về điều kiện kinh doanh, chất lượng, nhãn hàng hóa, niêm yết giá và bán theo giá niêm yết...

Cục Bảo vệ thực vật đề nghị chính quyền các cấp địa phương cần phối hợp với các cơ quan chuyên ngành ở địa phương tổ chức cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh phân bón phải ký cam kết không kinh doanh phân bón giả, hàng nhập lậu, không đảm bảo chất lượng. tranh chống các hành vi vi phạm pháp luật về phân bón.

Đề nghị các chi cục bảo vệ thực vật cấp tỉnh và chính quyền các địa phương thường xuyên rà soát, cập nhật cơ sở dữ liệu về cơ sở sản xuất, kinh doanh phân bón; theo dõi, nắm chắc tình hình cung cầu, giá cả, phương thức, thủ đoạn của đối tượng vi phạm để chủ động kiểm tra, xử lý triệt để các vụ việc vi phạm.