Số 96-98 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội
02437552050
Thật ra, câu hỏi trên đã được một số bác sĩ, thầy thuốc Đông y giải đáp rải rác trên báo chí từ giữa năm 2021, khi đợt dịch lần thứ tư bùng phát dữ dội ở TP Hồ Chí Minh.
Lúc đó Xuyên tâm liên cũng đã được chú ý bởi nó xuất hiện trong Công văn số 5944 của Bộ Y tế gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố, các bệnh viện..., nêu việc phòng chống dịch Covid-19 bằng thuốc cổ truyền và sản phẩm từ dược liệu. Nhưng ngay sau đó, ngày 26/7/2021 Bộ Y tế đã thu hồi công văn này.
Trước đây, trong những năm chiến tranh chống Mỹ và thời bao cấp, Xuyên tâm liên (tên khoa học là Andrographis paniculata) được người dân ví như “thần dược” chữa bách bệnh. Khi đó, Xuyên tâm liên được dùng để điều trị hiệu quả rất nhiều loại bệnh khác nhau, như: chữa ho lạnh; chữa cảm cúm, sốt, đau đầu; hỗ trợ điều trị viêm amidan, viêm họng, viêm phế quản; viêm đường tiết niệu… Ngoài ra, nó còn có tác dụng chữa cả bệnh phụ nữ như: viêm âm đạo gây khí hư, đau bụng kinh; trị chứng thấp nhiệt gây mụn nhọt, mẩn ngứa...
Có thể khẳng định vị thuốc Xuyên tâm liên đã được sử dụng trong nền Y học Cổ truyền từ lâu đời và thực tế có hiệu quả. Nhiều nghiên cứu của Việt Nam cũng đã khẳng định Xuyên tâm liên có các tác dụng: chống viêm, có khả năng làm tăng hoạt động động của bạch cầu và tác động qua hormon vỏ tuyến thượng thận, kháng lại vi sinh vật như: vi khuẩn, virus, vi nấm, ký sinh trùng, và có tác dụng hạ nhiệt cơ thể, được dùng trong các trường hợp sốt do bệnh đường hô hấp.
Trong đợt dịch vừa rồi nhiều người đã sử dụng Xuyên tâm liên để điều trị và truyền nhau bài thuốc này dưới sự trợ giúp tư vấn của một số thầy thuốc. Xuyên tâm liên hầu như không có tác dụng phụ và các bệnh nhân sử dụng thấy khỏi bệnh. Tất nhiên, việc này vẫn chưa được kiểm định vì chưa có thử nghiệm lâm sàng đối chứng.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, cho hay Xuyên tâm liên được coi như một loại kháng sinh thực vật và từng được dùng để chữa "bách bệnh".
Dù có tác dụng chữa "bách bệnh" như vậy nhưng gần đây Xuyên tâm liên như bị lãng quên trước nhiều loại tân dược hiệu quả nhanh hơn ra đời. Tuy nhiên, với sự trợ giúp của khoa học công nghệ, các vị thuốc từ dược liệu đang lấy lại được giá trị của mình với tên gọi thuốc Đông y thế hệ 2, giúp cho việc điều trị bệnh và dự phòng bệnh tật hiệu quả hơn.
Xuyên tâm liên đã được nghiên cứu nhiều hơn về thành phần hóa học, tác dụng dược lý. Nhiều thầy thuốc cũng lưu ý việc sử dụng Xuyên tâm liên dù có "vô thưởng" nhưng chưa chắc đã "vô phạt" khi dùng chung với các thuốc Tây điều trị đái tháo đường, tăng huyết áp và thuốc kháng đông. Theo y học cổ truyền, Xuyên tâm liên là vị thuốc lạnh, sử dụng dài ngày có thể gây buồn nôn, tiêu chảy; người tỳ vị hư hàn không nên dùng.
Với Xuyên tâm liên chữa “bách bệnh” như đã nói ở trên, nên một số nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đã coi dược liệu này rất có triển vọng để phòng chống và điều trị Covid-19. Một số nước ở châu Á cũng đã nghiên cứu về Xuyên tâm liên.
Tại Ấn Độ, các nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Trường Cao đẳng dược JSS (2020) đã cho thấy các thành phần hóa học có trong Xuyên tâm liên (andrographolide và dihydroxy dimethoxy flavone) có công dụng chống lại Covid-19 qua thử nghiệm in silico (mô phỏng, tính toán về các lĩnh vực sinh học, y dược trên máy vi tính).
Còn tại Trung Quốc, đã thực hiện chương trình khuyên dùng xiyanping (một chế phẩm có nguồn gốc từ Xuyên tâm liên) tiêm để điều trị lâm sàng Covid-19. Và họ cũng chỉ rõ tác dụng dược lý của andrographolide Xuyên tâm liên có công dụng kháng virus, có thể làm giảm mức độ viêm ở bệnh nhân, cải thiện hô hấp, ức chế virus và cải thiện khả năng miễn dịch của cơ thể trong việc điều trị Covid-19.
Tại Thái Lan, Viện Nghiên cứu y học cổ truyền Thái Lan (2020) tiến hành dùng để thử nghiệm lâm sàng trên một số bệnh nhân cho thấy nó tác dụng chống Covid-19.
Tại Việt Nam, từ tháng 7/2021, ông Nguyễn Thế Thịnh, Cục trưởng Quản lý Y Dược cổ truyền, Bộ Y tế, cho biết đã đưa bài thuốc Ngọc bình phong tán, trong đó có xuyên tâm liên để điều trị cho các bệnh nhân Covid-19 tại Bệnh viện dã chiến số 2, cho kết quả tương đối tốt. Theo ông Thịnh, thời gian đó Cục Quản lý Y Dược cổ truyền đang phối hợp với Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) làm đề cương nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng sản phẩm Xuyên tâm liên hỗ trợ điều trị trên bệnh nhân Covid-19.
Mới đây, Bộ Y tế vừa cấp phép cho thuốc kháng virus Molnupiravir sản xuất trong nước dùng để điều trị Covid-19 mức độ nhẹ đến trung bình với những chú ý về nhiều tác dụng phụ của thuốc. Đây là một bước tiến mới trong việc điều trị cho bệnh nhân.
Tuy nhiên, người dân cũng đang rất mong Bộ Y tế công bố những nghiên cứu của mình về Xuyên tâm liên cũng như về sản xuất vaccine nội trong việc phòng chữa trị Covid-19 gần một năm qua. Trong đợt dịch vừa rồi nhiều người đã sử dụng Xuyên tâm liên để điều trị và truyền nhau bài thuốc này dưới sự trợ giúp tư vấn của một số thầy thuốc. Xuyên tâm liên hầu như không có tác dụng phụ và các bệnh nhân sử dụng thấy khỏi bệnh. Tất nhiên, việc này vẫn chưa được kiểm định vì chưa có thử nghiệm lâm sàng đối chứng.
Nếu có thêm Xuyên tâm liên thì người dân có thêm sự lựa chọn tin cậy khi điều trị ở nhà, rất mong Bộ Y tế cho hướng dẫn chính thức về việc này.
Từ nguy cơ ngộ độc tại các bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố cho đến sự bùng nổ của các kênh thương mại điện tử, bài toán an toàn thực phẩm đang đòi hỏi những đổi mới căn cơ. Bộ Y tế nhấn mạnh 4 nhóm giải pháp đột phá, đặt nền tảng cho hệ thống quản lý an toàn thực phẩm minh bạch, hiệu quả và hiện đại hơn trong thời gian tới...
Doanh nghiệp sử dụng nhân tài và cộng sự thực hiện nhiệm vụ chiến lược, sẽ được tính thêm vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp một khoản bằng 50% chi phí tiền lương, tiền thưởng thực trả cho nhóm này...
Quốc hội dự kiến xem xét Luật sửa đổi nhằm đơn giản hóa mạnh mẽ thủ tục hành chính trong lĩnh vực lao động, việc làm. Đáng chú ý, đề xuất bãi bỏ giấy phép trong hoạt động cho thuê lại lao động, dịch vụ việc làm và chuyển đổi cơ chế quản lý, được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển mới cho thị trường lao động...
Cận thị bệnh lý (cận thị thoái hóa/cận thị ác tính) là dạng cận thị nghiêm trọng và nguy hiểm nhất. Khác với cận thị thông thường, bệnh liên quan đến sự kéo dài bất thường và liên tục của trục nhãn cầu, dẫn đến các tổn thương cấu trúc ở đáy mắt và có nguy cơ cao gây mù lòa.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã thực hiện chuyển đổi thành công mã số bảo hiểm xã hội sang số định danh cá nhân/căn cước công dân cho hơn 101,49 triệu người trên phần mềm Thu và quản lý sổ, thẻ (TST), đạt 99,17% tổng số người thuộc phạm vi chuyển đổi...
Mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 42-2026 phát hành ngày 19/10/2025 với nhiều chuyên mục hấp dẫn...
Xi măng hỗn hợp: Vật liệu thay thế bền vững, chi phí đầu tư thấp
Theo Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc, xi măng đất sét nung (LC3) là vật liệu xây dựng mới và bền vững. Chi phí đầu tư thấp, thân thiện với môi trường và khí hậu hơn so với xi măng thông thường... việc phát triển, phổ biến xi măng hỗn hợp phù hợp với mục tiêu sản xuất và tiêu dùng bền vững mà Chính phủ đã đề ra.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...
