Trước những thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc chuyển giao Làng trẻ em SOS, đại diện đơn vị khẳng định đây là sự điều chỉnh về tổ chức, quản lý nhằm đảm bảo nguồn lực vận hành ổn định. Bản chất của việc bàn giao nguyên trạng về địa phương hoàn toàn không liên quan đến các hoạt động hiến mô, tạng. Quyền lợi thiết thực của trẻ luôn được đặt lên hàng đầu...

Thời gian gần đây, một số tài khoản mạng xã hội lan truyền thông tin cho rằng việc chuyển giao các Làng trẻ em SOS có liên quan đến hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người ở trẻ em. Trao đổi về nội dung này, bà Lê Minh Giang, Giám đốc Quốc gia Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam, khẳng định đây là thông tin hoàn toàn sai sự thật.

ĐIỀU CHỈNH TỔ CHỨC, ĐẢM BẢO HOẠT ĐỘNG CHO CÁC LÀNG TRẺ EM

Bà Lê Minh Giang cho biết việc bàn giao nguyên trạng 8/17 Làng trẻ em SOS, và các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam về địa phương quản lý toàn diện là sự điều chỉnh về tổ chức, quản lý và bảo đảm nguồn lực hoạt động cho các Làng, xuất phát từ đề nghị của tổ chức Làng trẻ em SOS Quốc tế từ năm 2024. Trong toàn bộ hồ sơ, bản ghi nhớ và các văn bản liên quan đến việc bàn giao, không có bất kỳ nội dung nào đề cập đến việc hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người.

Theo bà Giang, các Làng SOS cơ sở không được chuyển về Bộ Y tế như một số thông tin đã nêu. Từ ngày 1/3/2025, thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của Chính phủ, chức năng quản lý nhà nước về bảo trợ xã hội, trẻ em được chuyển từ Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (cũ) sang Bộ Y tế. Theo đó, Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam được bàn giao về Bộ Y tế quản lý.

Còn 8 Làng trẻ em SOS và các cơ sở giáo dục được bàn giao nguyên trạng về địa phương quản lý toàn diện, theo Quyết định số 735 ngày 24/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

“Việc gán ghép hai nội dung không liên quan với nhau là suy diễn, không có căn cứ. Những thông tin sai lệch này đã gây hoang mang cho các gia đình có con em đang được chăm sóc tại các Làng, ảnh hưởng đến tâm lý của các em, của các bà mẹ, bà dì, cán bộ nhân viên và những nhà hảo tâm đã đồng hành cùng Làng trẻ em SOS suốt nhiều năm qua”, bà Giang nhấn mạnh.

Thông tin về quá trình bàn giao các Làng trẻ em SOS, bà Giang cho biết ngày 22/12/1987, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và Làng trẻ em SOS Quốc tế ký Hiệp định hợp tác xây dựng và phát triển hệ thống Làng trẻ em SOS tại Việt Nam. Gần 40 năm qua, Làng trẻ em SOS Quốc tế đã viện trợ không hoàn lại kinh phí xây dựng các Làng, các cơ sở giáo dục và kinh phí vận hành, hỗ trợ nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. 

“Việc thay đổi mô hình quản lý không làm thay đổi mục tiêu chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các em luôn được đặt lên hàng đầu”.

Lê Minh Giang Giám đốc Quốc gia Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam

Từ năm 2023, Làng trẻ em SOS Quốc tế điều chỉnh, cắt giảm dần nguồn kinh phí hỗ trợ cho Việt Nam để ưu tiên những khu vực cần hỗ trợ cấp thiết hơn, đặc biệt là những nơi đang chịu ảnh hưởng của chiến tranh, xung đột, đói nghèo và khủng hoảng nhân đạo.

Kinh phí hỗ trợ của SOS Quốc tế cho SOS Việt Nam chỉ còn chiếm khoảng 30% tổng kinh phí hoạt động thường xuyên. Trong bối cảnh đó, ngày 19/9/2024, Làng trẻ em SOS Quốc tế gửi Công thư đến Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đề nghị bàn giao 8/17 Làng trẻ em SOS về địa phương quản lý toàn diện.

Ngày 14/5/2025, sau khi chức năng quản lý của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội được chuyển về Bộ Y tế, Làng trẻ em SOS Quốc tế tiếp tục có Công thư gửi Bộ Y tế với đề nghị tương tự về việc bàn giao 8/17 Làng trẻ em SOS về địa phương quản lý toàn diện, cùng toàn bộ các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam.

Tháng 8/2025, Bộ Y tế thống nhất chủ trương và xây dựng phương án, lộ trình thực hiện. Tháng 3/2026, Bộ Y tế và Làng trẻ em SOS Quốc tế ký bản ghi nhớ về việc bàn giao 8/17 Làng SOS và 25 cơ sở giáo dục.

Ngày 30/3/2026, Bộ Y tế có Tờ trình số 516/TTr-BYT trình Thủ tướng Chính phủ. Đến ngày 24/4/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 735/QĐ-TTg phê duyệt phương án sắp xếp, tổ chức lại hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam. Theo đó, 8/17 Làng SOS và toàn bộ các cơ sở giáo dục được bàn giao nguyên trạng về địa phương quản lý toàn diện, hoàn thành trước ngày 30/6/2026.

“Như vậy, đây là một quá trình kéo dài gần hai năm, bắt nguồn từ đề xuất của phía đối tác SOS Quốc tế, được hai bên thỏa thuận thống nhất và được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo đúng quy định, không phải một quyết định đột xuất như một số thông tin trên mạng xã hội suy diễn”, bà Giang khẳng định.

QUYỀN LỢI CỦA TRẺ EM ĐƯỢC ĐẶT LÊN HÀNG ĐẦU

Theo Giám đốc Quốc gia Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam Lê Minh Giang, nguyên tắc xuyên suốt của quá trình bàn giao là bảo đảm hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em được liên tục, ổn định.

Đến nay, 5 địa phương gồm: Khánh Hòa, Nghệ An, Huế, Quảng Trị và Gia Lai đã hoàn thành việc tổ chức, sắp xếp. 3 địa phương gồm: Hà Nội, Phú Thọ và Hưng Yên đang hoàn thiện phương án, chủ yếu theo hướng sáp nhập Làng SOS vào cơ sở trợ giúp xã hội công lập hiện có, hoặc thành lập cơ sở trợ giúp xã hội công lập mới trên cơ sở tiếp nhận Làng.

Mô hình chăm sóc thay thế theo hình thức “nhà gia đình SOS”, tức trẻ em được bà mẹ, bà dì chăm sóc, nuôi dưỡng như một gia đình vẫn được các địa phương duy trì. Kinh phí hoạt động, bao gồm hỗ trợ cho trẻ em, thanh niên SOS, các bà mẹ, bà dì và cán bộ nhân viên, đều được bảo đảm.

Bà Giang cũng cho biết trong thời gian hoàn thành việc sắp xếp 8 Làng về địa phương quản lý trong năm 2026, theo đề nghị của địa phương, Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam tiếp tục hỗ trợ kinh phí hoạt động cho 7/8 Làng đã bàn giao theo địa phương, cho đến khi hoàn thành việc tổ chức lại, để không có bất kỳ sự gián đoạn nào trong giai đoạn chuyển tiếp.

Kinh phí hỗ trợ từ nguồn kết dư huy động nguồn lực trong nước. Riêng Làng trẻ em SOS Nha Trang đã hoàn thành sắp xếp và không đề nghị hỗ trợ.

Đối với 9 Làng trẻ em SOS còn lại và Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam, Bộ Y tế đang tiếp tục phối hợp với Làng trẻ em SOS Quốc tế, các bộ, ngành và địa phương để thống nhất phương án, lộ trình sắp xếp lại.

Lãnh đạo Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam khẳng định, việc sắp xếp bảo đảm thực hiện đúng quy định pháp luật, phù hợp với điều kiện thực tiễn, khả năng vận động tài trợ kinh phí của tổ chức Làng trẻ em SOS Quốc tế.

Nguyên tắc là bảo đảm tốt nhất quyền lợi chính đáng của trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; duy trì môi trường chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục an toàn, ổn định, không để việc chuyển đổi mô hình quản lý làm gián đoạn hoạt động hỗ trợ trẻ em.