Bảng giá đất mới có giảm được đầu cơ đất đai?

Bảng giá đất sẽ tác động đến xác định mức thu, nộp 05 loại thuế, phí và mức phạt.

TÁC ĐỘNG ĐẾN MỨC XÁC ĐỊNH 5 LOẠI THUẾ, PHÍ...

Chiều 20/8/2024, HĐND-UBND TP.HCM đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến đại biểu HĐND thành phố đối với việc ban hành quyết định điều chỉnh Quyết định số 02/2020/QĐ-UBND (ngày 16/01/2020) của UBND thành phố về Bảng giá đất trên địa bàn TP.HCM.

Thông tin về quá trình thực hiện ban hành Bảng giá đất điều chỉnh, ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, cho biết theo quy định, Sở Tài nguyên và Môi trường đã thực hiện đầy đủ 02 nội dung đánh giá tác động có liên quan, đồng thời, đã thực hiện việc trình các cơ quan có thẩm quyền để thực hiện thẩm định.

Cụ thể, đánh giá tác động việc điều chỉnh Bảng giá đất khi áp dụng cho 12 đối tượng theo quy định của Luật Đất đai 2024; đánh giá tác động đối với 04 đối tượng (kinh tế - xã hội; hệ thống pháp luật; tác động về giới và tác động về thủ tục hành chính) theo quy định của pháp luật về xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

Đơn vị xây dựng dự thảo theo quy trình 07 bước, đến nay, sở đã hoàn thành 3 bước. Các bước còn lại sẽ được thực hiện khi có kết quả thẩm định cũng như phê duyệt của các cơ quan thẩm quyền. Sở đã lấy ý kiến của 15 sở, ngành, UBND của 22 quận, huyện và TP. Thủ Đức, Ủy ban MTTQ Việt Nam và Hiệp hội Bất động sản TP.HCM.

Theo ông Thắng, một trong những điểm mới của Luật Đất đai năm 2024 là hoàn thiện cơ chế xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường, bỏ quy định khung giá đất. Đối với bảng giá đất, sẽ được ban hành định kỳ hàng năm thay vì 5 năm/lần như trước đây. Bảng giá đất điều chỉnh đang được Sở Tài nguyên và Môi trường soạn thảo sẽ tác động đối với việc xác định nghĩa vụ tài chính khi thực hiện 05 thủ tục hành chính liên quan đến sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

Bên cạnh đó, việc này sẽ tác động đến xác định mức thu, nộp 05 loại thuế, phí và mức phạt. Bảng giá đất điều chỉnh còn tác động các trường hợp xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai và tiền bồi thường cho nhà nước khi gây thiệt hại trong quản lý, sử dụng đất. Tuy nhiên, với số lợi bất hợp pháp phải nộp lại và mức bồi thường tăng lên sẽ giúp kéo giảm tình trạng đầu cơ đất đai, chậm đưa đất vào sử dụng. 

SẼ CHỈNH SỬA PHÙ HỢP KHI BAN HÀNH

Góp ý cho dự thảo bảng giá đất điều chỉnh, ông Cao Thanh Bình, Trưởng ban Văn hóa – xã hội HĐND TP.HCM, cho rằng cử tri chưa đồng thuận bởi bảng giá đất điều chỉnh được đưa ra quá đột ngột, mức giá tăng cao. 

Ông Bình đề xuất ở giai đoạn từ 01/8/2024 đến 31/12/2025, tạm thời tính giá đất theo phương án tại quyết định số 02/2020 kết hợp với hệ số K, cũng như bổ sung theo quyết định 56/2023 và quyết định 11/2024 cho đối tượng tái định cư và các tuyến đường chưa cập nhật bảng giá. Sau ngày 01/01/2026, TP.HCM mới áp dụng rộng rãi bảng giá đất mới. Như vậy là phù hợp, không gây thay đổi đột ngột và giảm áp lực cho người dân.

Ông Trần Văn Bảy, Chánh Thanh tra TP.HCM, nhận định Luật Đất đai năm 2024 không còn quy định hệ số K, chỉ còn căn cứ duy nhất bảng giá đất. Giá đất theo bảng cũ đã thấp rồi, nếu không nhân với hệ số K nữa thì sẽ còn thấp hơn. Trong khi đó, bảng giá đất điều chỉnh đã cập nhật giá đất tại hơn 500 tuyến đường chưa có trong bảng giá cũ. Việc điều chỉnh là tất yếu nhưng cần có lộ trình để tránh gây sốc cho người dân.

Bà Nguyễn Thị Thanh Vân, Trưởng Ban đô thị HĐND TP.HCM, cho rằng Luật Đất đai năm 2024 vẫn cho phép áp dụng bảng giá đất cũ đến hết năm 2025. Việc các cơ quan thẩm quyền TP.HCM tạm dừng xử lý hồ sơ đất đai tiếp nhận sau ngày 1/8 có đúng luật hay chưa? Đề nghị UBND TPHCM nghiên cứu giải quyết vì việc này ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của người dân.

Theo ông Trần Quang Thắng, bảng giá đất điều chỉnh sẽ tác động lớn đến các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản. Khi giá đất tăng cao, tức giá đầu vào cao, thì giá nhà ở cũng tăng theo, ảnh hưởng đến người mua nhà.

Ông Tăng Hữu Phong, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM, cho rằng cần tổ chức thêm hội nghị phản biện vì còn nhiều nội dung đại biểu chưa nắm rõ, cần phải trao đổi lấy ý kiến thêm...

Ghi nhận tất cả ý kiến của đại biểu, ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo cơ quan soạn thảo hoàn thiện bảng giá đất điều chỉnh trước khi trình HĐND TP.HCM thông qua. Việc điều chỉnh là bước chuyển tiếp để tiến đến áp dụng bảng giá đất lần đầu từ ngày 01/01/2026.

Về hướng giải quyết hồ sơ hành chính về đất đai cho người dân nộp sau ngày 01/8/2024, ông Cường cho rằng không riêng TP.HCM mà các địa phương khác cũng gặp vướng mắc tương tự.

Vướng mắc cụ thể là từ ngày 01/8/2024, nếu áp dụng bảng giá đất chưa điều chỉnh tại Quyết định số 02/2020/ QĐ-UBND mà không nhân với hệ số điều chỉnh giá đất năm 2024 thì không phù hợp điều kiện giá đất thực tế hiện nay tại địa phương; còn nếu tiếp tục áp dụng bảng giá đất chưa điều chỉnh tại Quyết định số 02/2020/ QĐ-UBND nhân với hệ số điều chỉnh giá đất năm 2024 thì chưa được quy định hướng dẫn thực hiện.

“Ngày 17/8/2024 vừa qua, UBND TP.HCM đã có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường và Bộ Tài chính hướng dẫn, để tránh ách tắc trong việc giải quyết hồ sơ nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với các tổ chức, cá nhân trên địa bàn TP.HCM”, ông Cường nói.