Chỉ trong vòng 6 tháng, khối nợ này đã tăng gần gấp đôi, lên mức khoảng 3,2 nghìn tỷ USD, khiến các nhà đầu tư ngày càng lo ngại trước đà chi tiêu dường như không có hồi kết...

Các khoản nợ nằm ngoài bảng cân đối kế toán phát sinh từ các nghĩa vụ liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) của những tập đoàn công nghệ hàng đầu Mỹ đang tiếp tục phình to. Chỉ trong vòng 6 tháng, khối nợ này đã tăng gần gấp đôi, lên mức khoảng 3,2 nghìn tỷ USD, khiến các nhà đầu tư ngày càng lo ngại trước đà chi tiêu dường như không có hồi kết.

Tờ báo Nikkei Asia đưa ra con số trên sau khi tổng hợp dữ liệu từ các báo cáo tài chính hàng quý mới nhất và các ước tính liên quan của Alphabet - công ty mẹ của Google, Microsoft, Amazon, Meta và Oracle.

Để xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI, các tập đoàn công nghệ này phải mua chip, máy chủ và nguồn cung năng lượng từ các nhà cung cấp. Do các đầu vào này khan hiếm, họ thường ký các hợp đồng kéo dài nhiều năm để đảm bảo quyền tiếp cận. Một số công ty còn chọn cách thuê thiết bị hoặc đặt trước năng lực điện toán từ các doanh nghiệp khởi nghiệp cung cấp dịch vụ đám mây, thay vì tự xây dựng cơ sở hạ tầng riêng.

Các cam kết mua hàng chưa thực hiện và những thỏa thuận thuê mướn chưa bắt đầu thường được xếp vào nhóm các khoản mục nằm ngoài bảng cân đối kế toán. Dù hoàn toàn tuân thủ các quy định kế toán, đây vẫn được xem là những khoản nợ ẩn, có thể sẽ được ghi nhận chính thức trên bảng cân đối kế toán trong tương lai.

Tổng giá trị các khoản nợ ẩn này tại 5 tập đoàn kể trên đã lên tới khoảng 3,2 nghìn tỷ USD. Trong đó, khoảng 60% là các cam kết mua hàng và 40% là các nghĩa vụ thuê mướn chưa bắt đầu. Con số này hiện đã tương đương khoảng 80% tổng tài sản của cả 5 công ty. Nếu tốc độ chi tiêu như vậy vẫn tiếp diễn, tổng nợ ẩn thậm chí có thể vượt qua tổng giá trị tài sản của nhóm công ty này.

Tính đến ngày 30/9 vừa qua, Google là công ty có khoản nợ ẩn lớn nhất, lên tới 1,05 nghìn tỷ USD. Con số này cao hơn khoảng 160% so với cuối tháng 3, mặc dù việc so sánh trực tiếp khá khó khăn do công ty dường như đã thay đổi một phần phương pháp tính toán. Theo sau là Meta, tiếp đó là Microsoft, Amazon và Oracle.

Google đang rót lượng tiền mặt vào các trung tâm dữ liệu và đầu tư vốn khác nhiều hơn cả số tiền công ty tạo ra từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Dòng tiền mà Google chi ra cho đầu tư vốn đạt 71,3 tỷ USD trong quý 3 năm nay.

Nếu tính cả dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, công ty bị thâm hụt khoảng 29 tỷ USD, đánh dấu quý thứ ba liên tiếp rơi vào tình trạng này. Công ty dự định tiếp tục tăng chi tiêu trong năm 2027 để đáp ứng nhu cầu mạnh mẽ về AI.

Các nghĩa vụ tài chính nằm ngoài bảng cân đối kế toán của Meta đạt tổng cộng khoảng 810 tỷ USD vào cuối tháng 9, tăng 90% so với cuối tháng 3.

Công ty đang gia tăng năng lực điện toán thông qua việc sử dụng vốn từ các nhà đầu tư bên ngoài. Vào tháng 7, Meta thông báo thành lập liên doanh với công ty đầu tư BlackRock và ký thỏa thuận thuê các trung tâm dữ liệu. Ngoài ra, vào tháng 4, Meta cũng đã đồng ý mua năng lực điện toán đám mây trị giá khoảng 21 tỷ USD từ công ty khởi nghiệp CoreWeave trong giai đoạn đến năm 2032.

Một phần trong các khoản nợ ẩn này của Big Tech cũng góp phần củng cố uy tín về tín dụng cho các công ty khởi nghiệp như CoreWeave. Ngay cả khi bảng cân đối kế toán không quá mạnh, các công ty này vẫn có thể thu hút vốn từ ngân hàng và các nhà đầu tư nhờ có doanh thu tương lai được đảm bảo bởi các hợp đồng ký kết với những "gã khổng lồ" công nghệ.

Tuy nhiên, những dấu hiệu thay đổi đang bắt đầu xuất hiện trong làn sóng đầu tư cơ sở hạ tầng với quy mô chưa từng có này - theo Nikkei Asia.

Giá trái phiếu của CoreWeave đã sụt giảm mạnh trong tháng 10 vừa qua, làm dấy lên những lo ngại về tình hình tài chính của các công ty khởi nghiệp điện toán đám mây tập trung vào AI, thường được gọi là các “neocloud”. Nhiều công ty trong số này có nguồn thu hạn hẹp, chủ yếu chỉ dựa vào các dịch vụ điện toán đám mây. Sự phụ thuộc này khiến họ trở nên dễ bị tổn thương nếu lãi suất tăng cao gây khó khăn cho việc huy động thêm vốn và đe dọa đến các kế hoạch đầu tư vào trung tâm dữ liệu.

Mối lo ngại của các nhà đầu tư cũng đang gia tăng đối với chính các tập đoàn công nghệ có định hạng tín nhiệm cao, khi những “ông lớn” này liên tục chi những khoản đầu tư khổng lồ cho AI. Sau khi công bố báo cáo thu nhập vào tuần trước, cổ phiếu của Alphabet và Amazon đã sụt giảm mạnh khi cả hai đều cho biết có kế hoạch tiếp tục mở rộng đầu tư đến năm 2027 và xa hơn nữa.

Oracle, doanh nghiệp có ít nợ ẩn nhất trong số 5 công ty công nghệ lớn được đề cập, đang đối mặt với những lo ngại đặc biệt nghiêm trọng về tình hình tài chính. Cổ phiếu của hãng đã giảm hơn 60% so với mức đỉnh đạt được cách đây khoảng 1 năm. Để trấn an nhà đầu tư, vào tuần trước, công ty cho biết sẽ đưa dòng tiền tự do - chỉ số phản ánh sự cân bằng giữa lợi nhuận cốt lõi và đầu tư vốn - trở lại mức dương trong giai đoạn từ tháng 12/2027 đến tháng 5/2028.

Lĩnh vực AI hiện nay được xây dựng dựa trên mạng lưới các thỏa thuận mua hàng dài hạn giữa các "ông lớn" công nghệ, nhà sản xuất chip, các đơn vị phát triển AI và các nhà cung cấp "neocloud". Các hoạt động đầu tư, cấp vốn và bảo lãnh đan xen, củng cố lẫn nhau, giúp nâng cao uy tín tín dụng và cho phép các công ty huy động những khoản vốn khổng lồ từ thị trường tài chính.

Tuy nhiên, toàn bộ hệ thống tín dụng này vẫn phụ thuộc vào một vài tập đoàn công nghệ lớn. Nếu tốc độ đầu tư vào AI vẫn tiếp tục như hiện tại trong khi lợi nhuận không đạt kỳ vọng, niềm tin của thị trường vào các công ty này có thể bị lung lay. Hệ quả đó có thể lan rộng, không chỉ trong lĩnh vực công nghệ mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống tài chính rộng lớn hơn.