Mọi thay đổi trong chăm sóc sức khỏe đôi khi bắt đầu từ những điều giản dị như một hơi thở chậm hơn, một bước vận động đều đặn hay sự quan tâm đúng mức đến bản thân. Từ những hoạt động đó, đề tài nghiên cứu phương pháp NAD đã được triển khai tại xã Yên Bài, Hà Nội, với mục tiêu đánh giá hiệu quả cải thiện chất lượng cuộc sống ở người trưởng thành có biểu hiện tim mạch...

Ngày 3/11/2026, tại xã Yên Bài, Trung tâm Tư vấn phát triển vì sức khỏe cộng đồng (CDH) phối hợp với Viện Nghiên cứu Ứng dụng Y dược cổ truyền và Trạm Y tế xã Yên Bài tổ chức tổng kết hoạt động triển khai đề tài nghiên cứu khoa học: “Đánh giá hiệu quả phương pháp NAD trong cải thiện chất lượng cuộc sống ở người trưởng thành có biểu hiện tim mạch”.

TRIỂN KHAI NGHIÊN CỨU TẠI CỘNG ĐỒNG

TS Trịnh Bá Dương, Giám đốc CDH - đơn vị chủ trì đề tài trên cho biết đề tài được triển khai nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết số 72-NQ/TW về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, đặc biệt là vai trò của y tế cơ sở.

Ngày 12/5/2026, Hội đồng nghiên cứu được thành lập; ngày 27/5/2026, đề tài được phê duyệt. Đến ngày 18/8/2026, nghiên cứu chính thức triển khai tại xã Yên Bài với sự phối hợp của chính quyền địa phương, Trạm Y tế xã và các tổ chức đoàn thể.

Từ ngày 19/9 đến 27/10/2026, người tham gia được hướng dẫn thực hành NAD với các nội dung điều hòa hơi thở, vận động, thư giãn, chăm sóc bàn chân và điều chỉnh thói quen sinh hoạt. Phương pháp có hệ thống 75 vị trí tác động trên cơ thể, phần lớn tập trung ở bàn chân.

Theo ông Dương, sau khi hoàn thành đánh giá, Trung tâm sẽ phối hợp với các đối tác tìm hướng chuyển giao, nhân rộng phương pháp, đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Tiến sĩ, Đại tá Lê Quang Minh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Y dược cổ truyền, Chủ tịch Hội đồng nghiên cứu, cho biết bệnh tim mạch hiện chiếm khoảng 32% tổng số ca tử vong trên thế giới và khoảng 31% tại Việt Nam. Các yếu tố nguy cơ tim mạch bao gồm stress kéo dài, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa lipid và béo phì. Một số yếu tố có thể kiểm soát thông qua thay đổi lối sống, dinh dưỡng, vận động và điều chỉnh căng thẳng.

Phương pháp NAD được xây dựng theo hướng tác động vào các yếu tố liên quan đến stress mạn tính và mất cân bằng hệ thần kinh thực vật, tập trung vào ba nội dung: năng lượng, nhận thức và điều chỉnh hành vi. Trong đó, nhóm nghiên cứu quan tâm đến chức năng ty thể - bộ phận tham gia sản xuất năng lượng, điều hòa chuyển hóa và liên quan đến stress oxy hóa. Mục tiêu là hỗ trợ cân bằng hệ thần kinh giao cảm và phó giao cảm, giảm căng thẳng, cải thiện trạng thái sinh lý và chất lượng cuộc sống.

Báo cáo kết quả nghiên cứu, ông Đỗ Văn Quân, Chủ nhiệm đề tài, cho hay Nghiên cứu tập trung đánh giá mức độ căng thẳng, lo âu; các chỉ số tim mạch cơ bản, đặc biệt là huyết áp; thay đổi lối sống và mối liên hệ giữa trạng thái tâm lý với sức khỏe tim mạch. Nhóm nghiên cứu sử dụng bộ công cụ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), với các tiêu chí về thể chất, tâm lý, quan hệ xã hội và môi trường.

Đối tượng ưu tiên là người từ 30 đến 65 tuổi có biểu hiện hoặc nguy cơ tim mạch. Qua sàng lọc, nhóm nghiên cứu phát hiện một số trường hợp không có triệu chứng rõ rệt, nhưng kết quả kiểm tra chuyên sâu cho thấy bất thường về tim mạch, như hở nhiều van tim hoặc tràn dịch màng tim. Theo báo cáo, có 205 người đăng ký, 115 người được sàng lọc thực tế và 82 người đủ điều kiện nghiên cứu.

Về kết quả sơ bộ, dữ liệu của 59 người đã được cập nhật. Điểm stress trung bình giảm 9,75 điểm, điểm chất lượng cuộc sống tăng 19,44%. Riêng nhóm can thiệp, điểm stress giảm 12,19 điểm, chất lượng cuộc sống tăng 23,98 điểm. Trong khi đó, nhóm đối chứng giảm 0,17 điểm stress và tăng 1,67 điểm chất lượng cuộc sống.

Nhóm nghiên cứu dẫn chứng hai trường hợp có thay đổi qua kết quả siêu âm tim trước và sau can thiệp. Một trường hợp bị hở ba van tim, sau khoảng 6-7 buổi thực hành, kết quả kiểm tra ghi nhận hai van trở lại bình thường, van còn lại chỉ hở rất nhẹ; tình trạng hụt hơi khi ngủ không còn xuất hiện. Trường hợp thứ hai bị hở van ba lá mức độ 2/4, kèm tăng áp lực động mạch phổi và đau ngực thường xuyên. Sau can thiệp, kết quả siêu âm cho thấy tình trạng các van tim gần như trở về mức bình thường, triệu chứng đau ngực cũng không còn.

NGƯỜI DÂN GHI NHẬN CHUYỂN BIẾN TÍCH CỰC VỀ SỨC KHỎE

Phía sau những dữ liệu nghiên cứu là những câu chuyện đời thường với những thay đổi được người tham gia cảm nhận trong quá trình thực hành NAD. Tại hội nghị tổng kết, một số người dân xã Yên Bài đã chia sẻ trải nghiệm biến chuyển tích cực về sức khỏe sau hơn một tháng tham gia chương trình.

Ông Nguyễn Văn Thư cho biết, từng mắc bệnh tim mạch, huyết áp cao và trào ngược dạ dày, quá trình thực hành giúp ông hiểu rõ hơn cách điều hòa hơi thở, vận động, ăn uống và nghỉ ngơi phù hợp. Hiện ông đã cải thiện tình trạng mất ngủ, đau nhức, đi lại dễ dàng hơn sau thời gian tập luyện.

Cùng tham gia chương trình, bà Xuân Thanh Nhu cho biết trước đây thường xuyên bị đau cơ xương khớp, đặc biệt là đau lưng và bó cơ khi ngồi lâu. Sau một thời gian thực hành, tình trạng đau lưng gần như không còn, cơ thể tỉnh táo và khỏe khoắn hơn. Điều bà nhận được không chỉ là các bài tập cụ thể mà còn là nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc chủ động chăm sóc sức khỏe.

Trong khi đó, ông Phùng Văn Đạo cho hay chương trình giúp ông cải thiện khả năng vận động, giấc ngủ và tự tin hơn khi giao tiếp. Từng gặp vấn đề về cột sống, tư thế cong, gù, ban đầu ông cảm thấy khó chịu khi tập điều chỉnh tư thế đứng thẳng. Tuy nhiên, sau khoảng 2-3 ngày, cơ thể dần thích nghi và có thể thực hiện những động tác trước đây còn khó khăn.

Ở góc độ y tế cơ sở, ông Phùng Chí Hiếu, Giám đốc Trạm Y tế xã Yên Bài, cho biết chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng bệnh và quản lý sức khỏe cộng đồng là những nhiệm vụ trọng tâm của tuyến y tế cơ sở. Theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, ngành y tế cần chuyển từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện và lấy người dân làm trung tâm.

Trong quá trình triển khai đề tài, Trạm Y tế xã đã phối hợp hỗ trợ địa điểm, nhân lực, đo huyết áp, bố trí cán bộ trực y tế, tham gia sàng lọc và theo dõi sức khỏe người dân. Sau khi đề tài có kết luận chuyên môn, Trạm đề xuất các đơn vị nghiên cứu xem xét chuyển giao quy trình, công cụ theo dõi và tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế về chăm sóc sức khỏe chủ động, quản lý căng thẳng, điều chỉnh lối sống và phòng ngừa nguy cơ bệnh tật.