CEO Atlas Air: Việt Nam còn nhiều dư địa nhưng cần đồng bộ hạ tầng hàng không

Vận tải hàng không chỉ chiếm 1% khối lượng hàng hóa thế giới nhưng lại mang về tới 35% giá trị. Việt Nam đang tham gia ngày càng sâu vào thị trường logistics này. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội, Việt Nam cần đầu tư hoàn thiện thêm từ sân bay, bãi đỗ máy bay cho đến hạ tầng và các dịch vụ vận hành, xử lý hàng hóa...

Việt Nam hiện nằm trong nhóm 5 thị trường quan trọng nhất của Atlas Air. Ảnh LG Logistic.
Việt Nam hiện nằm trong nhóm 5 thị trường quan trọng nhất của Atlas Air. Ảnh LG Logistic.

Trao đổi với VnEconomy, ông Michael Steen, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) Atlas Air Worldwide, đã có những chia sẻ về động lực tăng trưởng từ sản xuất công nghệ cao, triển vọng vận tải hàng không và điều kiện hạ tầng để hãng mở rộng hoạt động tại Việt Nam.

SẢN XUẤT VIỆT NAM CÓ NHIỀU CƠ HỘI LỚN KHI NHU CẦU VẬN TẢI HÀNG HÓA TĂNG NHANH 

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang dịch chuyển, ông đánh giá như thế nào về vị thế của Việt Nam, đã trở thành một trung tâm sản xuất chiến lược hay vẫn chủ yếu là nơi lắp ráp, xuất khẩu?

Tôi cho rằng Việt Nam có tiềm năng trở thành trung tâm sản xuất khu vực là vô cùng lớn, và điều đó đã được chứng minh trong vài năm qua. Việc phát triển năng lực tiếp nhận hoạt động sản xuất từ nhiều ngành khác nhau cho thấy Việt Nam đang tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Lĩnh vực sản xuất công nghệ cao trên thế giới đang trưởng rất nhanh, Việt Nam đã chứng tỏ khả năng làm tốt và còn có thể phát triển hơn nữa. Các số liệu thương mại trong vài năm qua cho thấy tốc độ tăng trưởng rất ấn tượng, đặc biệt trong quan hệ với Hoa Kỳ.

Để duy trì đà này, tôi cho rằng Việt Nam cần lực lượng lao động tay nghề cao, được đào tạo bài bản, cùng năng lực phát triển hạ tầng phục vụ cả sản xuất lẫn vận tải.

Nhu cầu vận tải hàng không thế giới đã thay đổi thế nào trong 5 - 10 năm qua? Ngành điện tử, bán dẫn và trung tâm dữ liệu đang đặt ra những yêu cầu mới nào cho vận tải, logistic hàng không Việt Nam?

Trong khoảng 5 năm qua, nhu cầu vận tải hàng hóa tăng rất mạnh, đặc biệt ở phân khúc công nghệ cao: chất bán dẫn, trung tâm dữ liệu và toàn bộ linh kiện của chuỗi cung ứng này.

Những sản phẩm đó đòi hỏi tốc độ vận chuyển cao. Để hình dung rõ hơn, vận tải hàng không chỉ chiếm khoảng 1% tổng khối lượng hàng hóa được vận chuyển trên thế giới, nhưng lại chiếm tới 35% tổng giá trị hàng hóa. Điều này cho thấy vai trò đặc biệt của vận tải hàng không đối với những mặt hàng có giá trị cao, cần được giao nhận nhanh và đúng thời điểm. Chất bán dẫn là một ví dụ điển hình, và tỷ trọng giá trị hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không vẫn đang tăng.

Ông Michael Steen, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) Atlas Air Worldwide. Ảnh: Nguyệt Hà.
Ông Michael Steen, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) Atlas Air Worldwide. Ảnh: Nguyệt Hà.

Thế giới cần nhiều năng lực tính toán hơn. Điều đó kéo theo nhu cầu lớn đối với chất bán dẫn, các trung tâm dữ liệu và những linh kiện phục vụ hệ thống này. Đây là cơ hội đối với các quốc gia đang phát triển năng lực sản xuất công nghệ cao, trong đó có Việt Nam.

Chúng ta cũng chứng kiến các nhà sản xuất dịch chuyển một phần hoạt động từ những địa điểm khác ở châu Á, chẳng hạn Trung Quốc, sang các thị trường khác nhằm đa dạng hóa cơ sở sản xuất. Việt Nam đã nắm bắt được một phần cơ hội này và vẫn còn nhiều dư địa phát triển.

Một động lực khác là thương mại điện tử. Hiện nay, theo số liệu chúng tôi tham khảo, doanh số bán lẻ trực tuyến chiếm khoảng 20% tổng doanh số bán lẻ toàn cầu. Điều đó cho thấy thương mại điện tử vẫn còn không gian tăng trưởng đáng kể. Khi hoạt động mua bán trực tuyến mở rộng, nhu cầu vận chuyển hàng hóa nhanh giữa các thị trường cũng sẽ tăng theo.

Vì vậy, khi nhìn vào triển vọng vận tải hàng không trong thời gian tới, tôi cho rằng công nghệ cao và thương mại điện tử sẽ là hai phân khúc có tốc độ tăng trưởng nổi bật, cả trên thế giới lẫn tại Việt Nam.

Theo ông, năng lực vận tải hàng không tại Việt Nam hiện nay có theo kịp đà phát triển của sản xuất công nghệ cao và xuất khẩu không? Những giới hạn nào có thể ảnh hưởng đến khả năng mở rộng của Atlas Air?

Đó cũng là lý do tôi có mặt tại đây để trao đổi với các bộ, ngành của Việt Nam, vì đẩy mạnh vận tải hàng không hai chiều là nỗ lực cần sự phối hợp của nhiều bên.

Thách thức lớn của ngành hàng không là nhu cầu tăng nhanh trong khi năng lực cung ứng máy bay không tăng tương ứng. Hiện có khoảng 15.000 máy bay thương mại đã được đặt mua nhưng vẫn chờ sản xuất và bàn giao cho các hãng hàng không.

Với vận tải hàng hóa, chúng tôi dự báo nhu cầu toàn cầu tăng bình quân khoảng 4% mỗi năm trong 10 - 15 năm tới, trong khi năng lực cung ứng chỉ tăng khoảng 1% trong cùng giai đoạn. Về dài hạn, khoảng cách giữa nhu cầu và năng lực cung ứng là vấn đề lớn.

Nguồn cung máy bay chở hàng thân rộng còn hạn chế hơn, nên các hãng phải tính đồng thời việc bổ sung máy bay và năng lực hạ tầng mặt đất để tiếp nhận chúng.

Tại Việt Nam, với năng lực xử lý hiện tại, hoạt động của chúng tôi đã gần chạm giới hạn có thể khai thác. Xét từ góc độ nhu cầu, dư địa tăng trưởng rất lớn. Chúng tôi có thể tăng gấp đôi quy mô hoạt động tại đây trong vài năm tới, nếu có đủ hạ tầng.

HẠ TẦNG LÀ PHÉP THỬ NẾU KẾ HOẠCH TĂNG GẤP ĐÔI HOẠT ĐỘNG

Cụ thể, theo ông những hãng vận chuyển hàng không lớn cần những điều kiện hạ tầng nào để tăng tần suất chuyến bay tại Việt Nam?

Có ba nhóm năng lực đặc biệt quan trọng.

Thứ nhất: Hạ tầng vật chất tại sân bay, tức là năng lực tiếp nhận và phục vụ máy bay. Chúng tôi khai thác những dòng máy bay chở hàng lớn nhất hiện có, nên cần hạ tầng mặt đất tương ứng, chẳng hạn các vị trí đỗ đủ khả năng tiếp nhận Boeing 747-8. Khi năng lực này tăng, chúng tôi có thể bổ sung chuyến bay và đáp ứng nhu cầu xuất khẩu phát sinh.

Thứ hai: Năng lực xử lý hàng hóa mặt đất, gồm kho bãi, hoạt động phục vụ hàng hóa và khả năng chuẩn bị pallet (mâm hàng không: thiết bị chất xếp tàu bay), container cho nhà sản xuất xuất khẩu và ngành logistics. Nếu chỉ có khả năng tiếp nhận máy bay mà thiếu năng lực xử lý hàng hóa tương ứng, việc tăng chuyến cũng khó hiệu quả.

Thứ ba: Hạ tầng dữ liệu và nền tảng số. Các bên cần chia sẻ nhanh, minh bạch thông tin về chứng từ vận tải và các dữ liệu quan trọng khác để vận hành và lập kế hoạch hiệu quả hơn.

Vì vậy, cần phát triển đồng bộ cả ba nhóm này.

Phối cảnh sân bay Gia Bình. Ảnh: Bacninhtv.
Phối cảnh sân bay Gia Bình. Ảnh: Bacninhtv.

Hạn chế về hạ tầng hiện nay ảnh hưởng đến khả năng mở rộng của Atlas Air ở mức độ nào? Nếu các hạng mục này được đầu tư nâng cấp, hãng có thể gia tăng năng lực khai thác tương ứng ra sao?

Tôi cho rằng một phần là như vậy. Tuy nhiên, với hạ tầng hàng không của Việt Nam hiện nay, luôn có những giải pháp cải tiến để cải thiện năng lực tiếp nhận hàng hóa quy mô lớn và có thể làm ngay.

Vấn đề là cần đồng bộ hóa quy trình và bảo đảm thông tin giữa các bên minh bạch, nhanh chóng hơn để các đơn vị lập kế hoạch tốt hơn. Chúng ta luôn có thể tối ưu việc sử dụng hạ tầng hiện hữu, và không nhất thiết phải chờ các dự án đầu tư mới.

Về dài hạn, các khoản đầu tư mới và việc mở rộng hạ tầng là bước tiếp theo cần thiết để đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng.

Atlas Air đang chuẩn bị những bước đi nào để tiếp tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam? Trong chiến lược đó, các hợp đồng dài hạn tác động như thế nào đến quyết định tăng cường năng lực khai thác của hãng?

Hiện hãng khai thác khoảng gần 1.300 chuyến bay vận tải hàng hóa hai chiều Việt Nam – Hoa Kỳ mỗi năm, và tôi cho rằng vẫn còn rất nhiều dư địa để phát triển hơn nữa.

Vì các hợp đồng thuê máy bay thường kéo dài từ 5 đến 7 năm, khi xây dựng năng lực chúng tôi phải nhìn vào triển vọng dài hạn của thị trường, chứ không chỉ nhu cầu tại một thời điểm. Chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư vào hoạt động tại đây, đồng thời tăng cường kết nối Việt Nam với phần còn lại của thế giới.

Việt Nam đang đầu tư vào các dự án sân bay lớn như Long Thành và Gia Bình, đồng thời nâng cấp các sân bay hiện hữu. Tôi cho rằng đây là những bước đi cần thiết để tận dụng nhu cầu tăng trưởng trong nhiều thập kỷ tới từ sản xuất và xuất khẩu, vì năng lực sản xuất cần được hỗ trợ bởi hạ tầng vận tải tương xứng. Các sân bay mới, hiện đại, công suất lớn có thể mở rộng kết nối của Việt Nam với nhiều thị trường, không chỉ Hoa Kỳ và châu Âu mà cả khu vực Mỹ Latinh.

Chúng tôi cũng đang làm việc với các bộ, ngành Việt Nam về điều phối chuyến bay và cách sử dụng năng lực khai thác hiệu quả hơn.

ATLAS AIR TẠI VIỆT NAM

Quy mô toàn cầu: Atlas Air vận hành khoảng 15% số máy bay chở hàng thân rộng dòng Boeing 747 và 777 trên thế giới, hoạt động tại 90 quốc gia và hơn 300 điểm đến.

Mô hình kinh doanh: Hãng cho thuê máy bay và khai thác thay mặt khách hàng theo hợp đồng từ 5 đến 7 năm.

Tại Việt Nam: Từ năm 2016, hoạt động khai thác tăng 3.239%, đạt 1.269 lượt bay trong năm 2026. Hãng khai thác 12 chuyến bay mỗi tuần đến Hà Nội, là nhà khai thác máy bay chở hàng thân rộng lớn nhất tại Việt Nam. Việt Nam hiện nằm trong nhóm 5 thị trường quan trọng nhất của hãng.

Tác động kinh tế: Riêng năm 2025, hoạt động của hãng tạo ra hơn 23,3 triệu USD tác động kinh tế trực tiếp tại Việt Nam, gồm chi phí nhiên liệu, dịch vụ mặt đất, các khoản chi liên quan đến hoạt động sân bay và chi tiêu của doanh nghiệp.

Đào tạo nhân lực công nghệ qua thực hành từ bậc phổ thông để làm chủ tự động hóa

Làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo và robot trong sản xuất đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực công nghệ cao. Để đáp ứng nhu cầu thực tiễn và hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia, giáo dục cần chuyển dịch mạnh mẽ từ truyền thụ lý thuyết sang thực hành, hình thành tư duy công nghệ xuyên suốt cho người học ngay từ bậc phổ thông...

Nghệ An xây dựng hệ sinh thái giúp doanh nghiệp khai thác thực chất các FTA

Các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận những thị trường lớn với ưu đãi thuế quan đáng kể. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thành lợi thế khi doanh nghiệp đạt chuẩn xuất xứ, kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc. Với Nghệ An, vấn đề hiện nay không chỉ mở rộng xuất khẩu, mà còn phải giúp doanh nghiệp đủ năng lực khai thác những lợi ích thực chất từ các cam kết thương mại quốc tế…

Thương mại điện tử không khoảng cách: Khởi động ngày hội số đầu tiên của Việt Nam

Ngày Thương mại điện tử quốc gia (12/12) lần đầu được luật hóa, đánh dấu cột mốc lịch sử của ngành. Hưởng ứng sự kiện, Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam 2026 với chủ đề “Thương mại điện tử không khoảng cách” chính thức khởi động nhằm thu hẹp chênh lệch số, kích cầu tiêu dùng cuối năm...

Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy