CEO Atlas Air: Việt Nam còn nhiều dư địa nhưng cần đồng bộ hạ tầng hàng không
NNguyệt Hà
Chọn cỡ chữ
Vận tải hàng không chỉ chiếm 1% khối lượng hàng hóa thế giới nhưng lại mang về tới 35% giá trị. Việt Nam đang tham gia ngày càng sâu vào thị trường logistics này. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội, Việt Nam cần đầu tư hoàn thiện thêm từ sân bay, bãi đỗ máy bay cho đến hạ tầng và các dịch vụ vận hành, xử lý hàng hóa...
Việt Nam hiện nằm trong nhóm 5 thị trường quan trọng nhất của Atlas Air. Ảnh LG Logistic.
Trao đổi với VnEconomy, ông Michael Steen, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều
hành (CEO) Atlas Air Worldwide, đã có những chia sẻ về động lực tăng trưởng từ sản xuất công
nghệ cao, triển vọng vận tải hàng không và điều kiện hạ tầng để hãng mở rộng
hoạt động tại Việt Nam.
SẢN XUẤT VIỆT NAM CÓ NHIỀU CƠ HỘI LỚN KHI NHU CẦU VẬN TẢI HÀNG HÓA TĂNG NHANH
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang dịch chuyển, ông đánh giá như thế nào về vị thế của Việt Nam, đã trở thành một trung tâm sản xuất chiến lược hay vẫn chủ yếu là nơi lắp ráp, xuất khẩu?
Tôi cho rằng Việt Nam có tiềm năng trở thành trung tâm sản xuất
khu vực là vô cùng lớn, và điều đó đã được
chứng minh trong vài năm qua. Việc phát triển năng lực tiếp nhận hoạt động sản
xuất từ nhiều ngành khác nhau cho thấy Việt Nam đang tham gia ngày càng sâu vào
chuỗi cung ứng toàn cầu.
Lĩnh vực sản xuất công
nghệ cao trên thế giới
đang trưởng rất nhanh, Việt Nam đã chứng
tỏ khả năng làm tốt và còn có thể phát triển hơn nữa. Các
số liệu thương mại trong vài năm qua cho thấy tốc độ tăng trưởng rất ấn tượng,
đặc biệt trong quan hệ với Hoa Kỳ.
Để
duy trì đà này, tôi cho
rằng Việt Nam cần lực lượng lao động tay
nghề cao, được đào tạo bài bản, cùng năng lực phát triển hạ tầng phục vụ cả sản
xuất lẫn vận tải.
Nhu
cầu vận tải hàng không thế giới đã thay đổi thế nào trong 5 - 10 năm qua? Ngành
điện tử, bán dẫn và trung tâm dữ liệu đang đặt ra những yêu cầu mới nàocho vận tải, logistic hàng
không Việt Nam?
Trong khoảng 5 năm qua, nhu cầu vận
tải hàng hóa tăng rất mạnh, đặc biệt ở phân khúc công nghệ cao: chất bán dẫn,
trung tâm dữ liệu và toàn bộ linh kiện của chuỗi cung ứng này.
Những
sản phẩm đó đòi hỏi tốc độ vận chuyển cao. Để hình dung rõ hơn, vận tải hàng
không chỉ chiếm khoảng 1% tổng khối lượng hàng hóa được vận chuyển trên thế giới,
nhưng lại chiếm tới 35% tổng giá trị hàng hóa. Điều này cho thấy vai trò đặc
biệt của vận tải hàng không đối với những mặt hàng có giá trị cao, cần được
giao nhận nhanh và đúng thời điểm. Chất bán dẫn là một ví dụ điển hình, và tỷ
trọng giá trị hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không vẫn đang tăng.
Ông Michael Steen, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) Atlas Air Worldwide. Ảnh: Nguyệt Hà.
Thế
giới cần nhiều năng lực tính toán hơn. Điều đó kéo theo nhu cầu lớn đối
với chất bán dẫn, các trung tâm dữ liệu và những linh kiện phục vụ hệ thống
này. Đây là cơ hội đối với các quốc gia đang phát triển năng lực sản xuất công
nghệ cao, trong đó có Việt Nam.
Chúng
ta cũng chứng kiến các nhà sản xuất dịch chuyển một phần hoạt động từ những địa
điểm khác ở châu Á, chẳng hạn Trung Quốc, sang các thị trường khác nhằm đa dạng
hóa cơ sở sản xuất. Việt Nam đã nắm bắt được một phần cơ hội này và vẫn còn
nhiều dư địa phát triển.
Một
động lực khác là thương mại điện tử. Hiện nay, theo số liệu chúng tôi tham
khảo, doanh số bán lẻ trực tuyến chiếm khoảng 20% tổng doanh số bán lẻ toàn
cầu. Điều đó cho thấy thương mại điện tử vẫn còn không gian tăng trưởng đáng
kể. Khi hoạt động mua bán trực tuyến mở rộng, nhu cầu vận chuyển hàng hóa nhanh
giữa các thị trường cũng sẽ tăng theo.
Vì
vậy, khi nhìn vào triển vọng vận tải hàng không trong thời gian tới, tôi cho
rằng công nghệ cao và thương mại điện tử sẽ là hai phân khúc có tốc độ tăng
trưởng nổi bật, cả trên thế giới lẫn tại Việt Nam.
Theo ông, năng lực vận tải hàng không tại Việt Nam hiện nay có theo kịp đà phát triển của sản xuất công nghệ cao và xuất khẩu không? Những giới hạn nào có thể ảnh hưởng đến khả năng mở rộng của Atlas Air?
Đó cũng là lý do tôi có mặt tại đâyđể trao đổi với các bộ, ngành của Việt Nam, vì đẩy mạnh vận tải hàng không hai chiều là nỗ lực cần sự phối hợp của nhiều bên.
Thách
thức lớn của ngành hàng không
là nhu cầu tăng nhanh trong khi năng
lực cung ứng máy bay không tăng tương ứng. Hiện có khoảng 15.000 máy bay thương
mại đã được đặt mua nhưng vẫn chờ sản xuất và bàn giao cho các hãng hàng không.
Với vận tải hàng hóa, chúng tôi dự báo nhu cầu toàn cầu tăng bình quân khoảng
4% mỗi năm trong 10 - 15 năm tới, trong khi năng lực cung ứng chỉ tăng khoảng
1% trong cùng giai đoạn. Về dài hạn, khoảng cách giữa nhu cầu và năng lực cung
ứng là vấn đề lớn.
Nguồn
cung máy bay chở hàng thân rộng còn hạn chế hơn, nên các hãng phải tính đồng
thời việc bổ sung máy bay và năng lực hạ tầng mặt đất để tiếp nhận chúng.
Tại
Việt Nam, với năng lực xử lý hiện tại, hoạt động của chúng tôi đã gần chạm giới
hạn có thể khai thác. Xét từ góc độ nhu cầu, dư địa tăng trưởng rất lớn. Chúng
tôi có thể tăng gấp đôi quy mô hoạt động tại đây trong vài năm tới, nếu có đủ
hạ tầng.
HẠTẦNG LÀ PHÉP THỬ NẾU KẾ HOẠCH TĂNG GẤP ĐÔI HOẠT ĐỘNG
Cụ
thể, theo ông những hãng vận chuyển hàng không lớn cần những điều kiện hạ tầng nào để tăng tần suất chuyến bay tại
Việt Nam?
Có ba nhóm năng lực đặc biệt quan
trọng.
Thứ nhất: Hạ tầng vật chất tại sân bay, tức là năng lực tiếp nhận và phục vụ máy bay.
Chúng tôi khai thác những dòng máy bay chở hàng lớn nhất hiện có, nên cần hạ
tầng mặt đất tương ứng, chẳng hạn các vị trí đỗ đủ khả năng tiếp nhận Boeing
747-8. Khi năng lực này tăng, chúng tôi có thể bổ sung chuyến bay và đáp ứng
nhu cầu xuất khẩu phát sinh.
Thứ hai: Năng lực xử lý hàng hóa mặt đất, gồm kho bãi, hoạt động phục vụ hàng
hóa và khả năng chuẩn bị pallet (mâm hàng không: thiết bị chất xếp tàu bay), container cho nhà sản xuất xuất khẩu và ngành
logistics. Nếu chỉ có khả năng tiếp nhận máy bay mà thiếu năng lực xử lý hàng
hóa tương ứng, việc tăng chuyến cũng khó hiệu quả.
Thứ ba: Hạ tầng dữ liệu và nền tảng số. Các bên cần chia sẻ nhanh, minh bạch
thông tin về chứng từ vận tải và các dữ liệu quan trọng khác để vận hành và lập
kế hoạch hiệu quả hơn.
Vì vậy, cần phát triển đồng bộ cả ba nhóm này.
Phối cảnh sân bay Gia Bình. Ảnh: Bacninhtv.
Hạn chế về hạ tầng hiện nay ảnh hưởng đến khả năng mở rộng của Atlas Air ở mức độ nào? Nếu các hạng mục này được đầu tư nâng cấp, hãng có thể gia tăng năng lực khai thác tương ứng ra sao?
Tôi cho rằng một phần là như vậy. Tuy nhiên, với hạ tầng hàng không của Việt Nam hiện nay, luôn có những giải pháp cải tiến để cải thiện năng lực tiếp nhận hàng hóa quy mô lớn và có thể làm ngay.
Vấn đề là cần đồng
bộ hóa quy trình và bảo đảm thông tin giữa các bên minh bạch, nhanh chóng hơn
để các đơn vị lập kế hoạch tốt hơn. Chúng ta luôn có thể tối ưu việc sử dụng hạ
tầng hiện hữu, và không nhất thiết phải chờ các dự án đầu tư mới.
Về dài hạn, các khoản đầu tư mới và việc mở rộng hạ tầng là bước
tiếp theo cần thiết để đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng.
Atlas Air đang chuẩn bị những bước đi nào để tiếp tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam? Trong chiến lược đó, các hợp đồng dài hạn tác động như thế nào đến quyết định tăng cường năng lực khai thác của hãng?
Hiện hãng khai thác khoảng gần 1.300 chuyến bay vận tải hàng hóahai chiều Việt Nam – Hoa Kỳ mỗi năm, và tôi cho rằng vẫn còn rất nhiều dư địa để phát
triển hơn nữa.
Vì
các hợp đồng thuê máy bay thường kéo dài từ 5 đến 7 năm, khi xây dựng năng lực
chúng tôi phải nhìn vào triển vọng dài hạn của thị trường, chứ không chỉ nhu
cầu tại một thời điểm. Chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư vào hoạt động tại đây, đồng
thời tăng cường kết nối Việt Nam với phần còn lại của thế giới.
Việt
Nam đang đầu tư vào các dự án sân bay lớn như Long Thành và Gia Bình, đồng thời
nâng cấp các sân bay hiện hữu. Tôi cho rằng đây là những bước đi cần thiết để
tận dụng nhu cầu tăng trưởng trong nhiều thập kỷ tới từ sản xuất và xuất khẩu,
vì năng lực sản xuất cần được hỗ trợ bởi hạ tầng vận tải tương xứng. Các sân
bay mới, hiện đại, công suất lớn có thể mở rộng kết nối của Việt Nam với nhiều
thị trường, không chỉ Hoa Kỳ và châu Âu mà cả khu vực Mỹ Latinh.
Chúng
tôi cũng đang làm việc với các bộ, ngành Việt Nam về điều phối chuyến bay và
cách sử dụng năng lực khai thác hiệu quả hơn.
ATLAS
AIR TẠI VIỆT NAM
Quy
mô toàn cầu: Atlas Air vận hành khoảng 15% số
máy bay chở hàng thân rộng dòng Boeing 747 và 777 trên thế giới, hoạt động tại
90 quốc gia và hơn 300 điểm đến.
Mô
hình kinh doanh: Hãng cho thuê máy bay và khai thác
thay mặt khách hàng theo hợp đồng từ 5 đến 7 năm.
Tại
Việt Nam: Từ năm 2016, hoạt động khai thác tăng 3.239%, đạt 1.269 lượt bay trong năm 2026. Hãng khai thác 12 chuyến bay mỗi
tuần đến Hà Nội, là nhà khai thác máy bay chở hàng thân rộng lớn nhất tại Việt
Nam. Việt Nam hiện nằm trong nhóm 5 thị trường quan trọng nhất của hãng.
Tác
động kinh tế: Riêng năm 2025, hoạt động của hãng
tạo ra hơn 23,3 triệu USD tác động kinh tế trực tiếp tại Việt Nam, gồm chi phí
nhiên liệu, dịch vụ mặt đất, các khoản chi liên quan đến hoạt động sân bay và
chi tiêu của doanh nghiệp.
Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Chile diễn ra đúng dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao đã mở ra không gian hợp tác thực chất, nơi lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế cùng hệ thống hiệp định thương mại tự do thế hệ mới trở thành bệ phóng đưa dòng chảy đầu tư và hàng hóa vươn xa...
Làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo và robot trong sản xuất đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực công nghệ cao. Để đáp ứng nhu cầu thực tiễn và hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia, giáo dục cần chuyển dịch mạnh mẽ từ truyền thụ lý thuyết sang thực hành, hình thành tư duy công nghệ xuyên suốt cho người học ngay từ bậc phổ thông...
Các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận những thị trường lớn với ưu đãi thuế quan đáng kể. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thành lợi thế khi doanh nghiệp đạt chuẩn xuất xứ, kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc. Với Nghệ An, vấn đề hiện nay không chỉ mở rộng xuất khẩu, mà còn phải giúp doanh nghiệp đủ năng lực khai thác những lợi ích thực chất từ các cam kết thương mại quốc tế…
Hoa Kỳ đang đặt xuất khẩu gỗ Việt Nam trước nguy cơ tăng thuế từ đầu năm 2027. Để chủ động ứng phó, ngành gỗ cần nâng cao khả năng ứng phó bằng cách lập kịch bản, kiểm soát xuất xứ, tăng giá trị sản phẩm và đa dạng hóa thị trường...
Ngày Thương mại điện tử quốc gia (12/12) lần đầu được luật hóa, đánh dấu cột mốc lịch sử của ngành. Hưởng ứng sự kiện, Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam 2026 với chủ đề “Thương mại điện tử không khoảng cách” chính thức khởi động nhằm thu hẹp chênh lệch số, kích cầu tiêu dùng cuối năm...
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp
cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...