Nhật Bản vốn đã hy vọng rằng cuộc gặp này sẽ thúc đẩy tiến trình đi đến một thỏa thuận thương mại giữa hai quốc gia đồng minh thân cận...

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba ngày 16/6 nhất trí thúc đẩy đàm phán thương mại, nhưng chưa đạt được một bước đột phá để giảm thuế quan như kỳ vọng trước đó.

Theo hãng tin Reuters, ông Trump và ông Ishiba đã có cuộc gặp kéo dài nửa giờ đồng hồ bên lề hội nghị thượng đỉnh 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang diễn ra ở khu nghỉ dưỡng Kananaskis ở Canada. Trước đó, Nhật Bản đã hy vọng rằng cuộc gặp này sẽ thúc đẩy tiến trình đi đến một thỏa thuận thương mại giữa hai quốc gia đồng minh thân cận.

“Chúng tôi đang xem xét khả năng đi đến một thỏa thuận thương mại trong thời gian tới, nhưng vẫn còn có những vấn đề mà quan điểm hai bên còn chưa thống nhất”, ông Ishiba nói với các nhà báo, nhưng không cho biết cụ thể Tokyo và Washington còn bất đồng về những nội dung nào.

Trong đàm phán thương mại với Mỹ, phía Nhật muốn ông Trump xóa bỏ thuế quan 25% đối với ô tô Nhật Bản và thuế quan đối ứng 24% đối với các mặt hàng khác của nước này. Một số nhà kinh tế nhận định những mức thuế này có thể khiến tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Nhật Bản mất đi 1%.

“Ngành ô tô là một lợi ích quốc gia lớn của Nhật Bản. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm tất cả những gì có thể để bảo vệ những lợi ích như vậy”, nhà lãnh đạo Nhật phát biểu.

Theo một ước tính được Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC) thuộc Liên hiệp quốc đưa ra hồi tháng 4, thuế quan của ông Trump có thể khiến kim ngạch xuất khẩu ô tô của Nhật Bản giảm 17 tỷ USD. Các hãng xe Nhật Bản như Toyota, Nissan hay Mazda chiếm 1/5 tổng kim gạch xuất khẩu của nước này.

Cuộc gặp giữa ông Ishiba với ông Trump ở Canada diễn ra sau 6 vòng đàm phán giữa các quan chức cấp cao hai nước, gồm Bộ trưởng phụ trách phục hồi kinh tế Nhật Bản Ryosei Akazawa, Bộ trưởng Bộ Thương mại Mỹ Howard Lutnick, Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer. Vòng đàm phán gần đây nhất mới diễn ra vào tuần trước, chỉ vài ngày trước khi ông Ishiba tới Canada.

Ông Ishiba, người sẽ trở về Nhật Bản vào ngày thứ Ba sau khi thượng đỉnh G7 kết thúc, đang đương đầu sức ép phải đạt một thỏa thuận thương mại với Mỹ trước khi diễn ra cuộc bầu cử Thượng viện Nhật Bản vào tháng tới. Một thỏa thuận thương mại hợp lý sẽ giúp củng cố quyền lực của ông Ishiba, sau khi Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền của ông  để mất đa số ghế trong cuộc bầu cử ở Hạ viện vào tháng 10 năm ngoái.

Theo dự kiến, ông Ishiba và ông Trump sẽ có một cơ hội nữa để thảo luận trực tiếp vấn đề thương mại, khi hai nhà lãnh dạo dự thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Hague từ ngày 24/6.

Về phần mình, ông Trump sẽ rời hội nghị thượng đỉnh nhóm 7 nền công nghiệp phát triển (G7) đang diễn ra ở Canada sớm hơn 1 ngày so với kế hoạch để xử lý vấn đề Trung Đông. Nhà Trắng cho biết ông Trump sẽ rời hội nghị vào tối ngày thứ Hai sau khi dự tiệc chiêu đãi.

“Nhiều nội dung đã hoàn thành, nhưng do những gì đang diễn ra ở Trung Đông, Tổng thống Trump sẽ rời khỏi hội nghị tối nay sau khi dự tiệc cùng các nhà lãnh đạo quốc gia”, thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết trong một tuyên bố.

Trước đó, ông Trump đã kêu gọi sơ tán khỏi Iran và khẳng định Iran lẽ ra đã phải ký một thỏa thuận hạt nhân với Mỹ. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tiết lộ ông Trump đã đưa ra đề xuất về một thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Iran.

Cùng ngày thứ Hai, ông Trump và Thủ tướng Anh Keir Starmer cho đã hoàn tất thỏa thuận thương mại mà Mỹ và Anh đạt được vào tháng trước. Động thái này đưa Anh trở thành quốc gia đầu tiên đạt được thỏa thuận giảm thuế quan với Mỹ. Trong một tuyên bố, ông Carney nói ông đã đồng ý với Tổng thống Mỹ rằng hai nước nên cố gắng hoàn tất một thỏa thuận kinh tế và an ninh mới trong vòng 30 ngày.

Ông Trump nói một thỏa thuận kinh tế mới giữa Mỹ với nước chủ nhà Canada là khả thi nhưng nhấn mạnh rằng thuế quan phải đóng một vai trò trong thỏa thuận như vậy. Tuy nhiên, đây là một lập trường mà Chính phủ Canada phản đối mạnh mẽ. “Lập trường của chúng tôi là không nên áp dụng thuế quan đối với hàng xuất khẩu của Canada sang Mỹ”, bà Kirsten Hillman, đại sứ Canada tại Washington, tuyên bố.