Trong bối cảnh thị trường nông sản và sản phẩm dược liệu chăm sóc sức khỏe ngày càng phức tạp, việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm trở thành mối quan tâm hàng đầu của người tiêu dùng. Tại Đà Nẵng, chính sách chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ nhằm giải quyết vấn đề này, mang lại niềm tin cho khách hàng và định giá chính xác cho các loại cây trồng đặc thù của vùng miền núi của thành phố...

Theo bà Nguyễn Thị Huê, Giám đốc HTX Sản xuất Nông sản và Dược liệu Bản Boa (thuộc xã vùng cao Trà Giáp), Kế hoạch số 486/KH-UBND của UBND thành phố Đà Nẵng về chuyển đổi số trong kinh tế vườn và trang trại là một chính sách kịp thời, tạo động lực lớn cho các hợp tác xã và chủ trang trại…

SỐ HÓA GIÚP MINH BẠCH NGUỒN GỐC, GIÁ TRỊ SẢN PHẨM

Bà Huê nhấn mạnh rằng, việc số hóa nhật ký canh tác ngay từ ngày gieo mầm giúp minh bạch tuổi cây và quy trình chăm sóc, từ đó không chỉ bán nông sản thô mà còn bán được đúng "giá trị thời gian và chất lượng thật" của cây trồng.

Bà Huê băn khoăn: Hiện nay, người tiêu dùng các sản phẩm nông sản, chăm sóc sức khỏe rất hoang mang trước thị trường trôi nổi, thiếu minh bạch và họ khát khao tìm kiếm các sản phẩm có dữ liệu chứng minh nguồn gốc rõ ràng. Đặc biệt, đối với các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như trầm hương, quế hay các loài dược liệu lâu năm, giá trị và chất lượng sản phẩm tăng lên theo thời gian sinh trưởng.

Nếu không có chuyển đổi số, người tiêu dùng rất khó xác minh cây đã được trồng và chăm sóc thuận tự nhiên bao nhiêu năm. Việc này không chỉ giúp người tiêu dùng an tâm hơn mà còn nâng cao biên lợi nhuận cho người nông dân và “chữ tín” của sản phẩm do họ sản xuất, chế biến.

Ngoài ra, Đà Nẵng còn kết hợp mô hình vườn rừng sinh thái với du lịch trải nghiệm và tham quan học tập thực tế. Khi dữ liệu vùng trồng và xưởng chế biến được số hóa minh bạch, các trang trại và hợp tác xã có thể mở cửa đón khách du lịch, đối tác, học sinh, sinh viên đến tham quan, học tập và kiểm chứng thực tế. Điều này không chỉ là kênh truyền thông chân thực mà còn biến mỗi du khách thành một đại sứ thương hiệu cho nông sản địa phương.

Để hỗ trợ các hợp tác xã và trang trại ứng dụng hiệu quả chuyển đổi số, bà Huê đề xuất ba giải pháp cụ thể gửi tới lãnh đạo thành phố và các sở, ngành.

Thứ nhất, Sở Khoa học và Công nghệ cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường cần hỗ trợ chuẩn hóa mã số vùng trồng và bản đồ số (GIS), hướng dẫn ứng dụng các công cụ truy xuất nguồn gốc số ngay từ khi mới bắt đầu xuống giống.

Thứ hai, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần kết nối các hợp tác xã, trang trại với các doanh nghiệp lữ hành và cơ sở giáo dục để phát triển các tour du lịch trải nghiệm và nông nghiệp học tập thực tế.

Thứ ba, các doanh nghiệp công nghệ và ngành ngân hàng cần ký kết hợp tác đồng hành, cung cấp các giải pháp phần mềm quản lý chi phí phù hợp và gói nguồn vốn vay ưu đãi phục vụ chuyển đổi số nông nghiệp.

TỪ KINH NGHIỆM LÀM VƯỜN ĐẾN QUẢN LÝ BẰNG DỮ LIỆU

Khi nói đến chuyển đổi số hay ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp ở vùng miền núi Đà Nẵng, ông Nguyễn Văn Quyền ở xã Tiên Phước, cho biết trước đây ông thường nghĩ “đó là những vấn đề khá xa vời đối với người nông dân”. Nhưng trong quá trình làm vườn, tham quan một số mô hình sản xuất mới, ông đã nhận ra rằng: công nghệ không nhất thiết phải bắt đầu bằng những thiết bị đắt tiền hay những phần mềm phức tạp.

Theo ông Quyền, chuyển đổi công nghệ trước hết bắt đầu từ những việc rất cụ thể mang lại hiệu quả kinh tế như tiết kiệm điện, tiết kiệm nước và giảm công lao động. Hiện nay, trang trại của ông sử dụng hệ thống điện năng lượng mặt trời để phục vụ việc bơm nước tưới. Đây là giải pháp giúp gia đình chủ động hơn về nguồn năng lượng phục vụ sản xuất, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào điện lưới.

Ông Quyền cho biết trang trại của gia đình ông ở thôn Địch Tây, xã Tiên Phước, có diện tích khoảng 5ha, được gia đình tổ chức theo hướng đa cây, đa con, cố gắng tận dụng diện tích đất và điều kiện sẵn có để tạo ra nhiều nguồn thu.

Cây trồng chính hiện nay là 500 cây măng cụt, trồng xen khoảng 1.000 cây ca cao, nuôi có 50 con dê. Ngoài ra, trang trại có một hồ chứa nước diện tích khoảng 600m2, vừa tạo nguồn nước phục vụ sản xuất, vừa góp phần hình thành hệ thống sản xuất kết hợp nuôi cá trong khu vườn khép kín.

Trong quá trình sản xuất, ông Quyền thực hiện là ghi chép đầy đủ và quản lý thông tin của khu vườn. Nếu như trước đây, nhiều công việc chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và trí nhớ của người làm vườn, nhưng khi quy mô sản xuất ngày càng lớn, nhiều loại cây được trồng xen và kết hợp chăn nuôi thì việc quản lý trở nên phức tạp hơn.

Ông  nhận thấy sự cần thiết phải ghi lại những thông tin như: khu vực nào trồng măng cụt; thời điểm chăm sóc, bón phân, xử lý sâu bệnh; lượng vật tư sử dụng; tình hình nguồn nước và tưới; quá trình sinh trưởng của cây; chi phí sản xuất... Những việc này nếu được ghi chép thường xuyên sẽ hình thành dữ liệu đầy đủ của khu vườn.

Theo ông Quyền, đây chính là một phần quan trọng của chuyển đổi số trong kinh tế vườn. Bởi vì sau vài năm, khi có dữ liệu đầy đủ, người làm vườn sẽ có cơ sở để biết năm trước mình đã làm gì, chi phí bao nhiêu, cây phát triển như thế nào và những cách làm nào hiệu quả hơn.

Chuyển đổi số không chỉ là xu hướng mà còn là giải pháp thiết yếu để đảm bảo sự minh bạch và nâng cao giá trị cho nông sản và dược liệu từ kinh tế vườn tại những vùng miền núi của Đà Nẵng. Với những nỗ lực không ngừng, Đà Nẵng đang từng bước khẳng định vị thế của mình trong việc ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp, nông thôn miền núi góp phần vào mục tiêu tăng trưởng bền vững của thành phố.