Theo thông báo mới được công bố, Ngân hàng Nhà nước sẽ thực hiện mua ngoại tệ giao ngay vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần, bắt đầu từ ngày 11/11/2026.

Tỷ giá mua can thiệp được Ngân hàng Nhà nước (SBV) ấn định ở mức 25.500 đồng/USD. Khác với giao dịch hoán đổi ngoại tệ có cam kết mua bán ngược chiều tại một thời điểm xác định trong tương lai, phương án lần này được thực hiện dưới hình thức mua ngoại tệ giao ngay.

Về cơ chế, khi các tổ chức tín dụng bán USD cho Ngân hàng Nhà nước, cơ quan điều hành sẽ thanh toán bằng VND theo tỷ giá mua can thiệp. Qua đó, lượng VND tương ứng được đưa vào hệ thống ngân hàng, góp phần bổ sung thanh khoản tiền Đồng và hỗ trợ khả năng cân đối nguồn vốn của các tổ chức tín dụng.

Với tỷ giá 25.500 đồng/USD, cứ mỗi 1 tỷ USD được Ngân hàng Nhà nước mua vào sẽ tương ứng với khoảng 25.500 tỷ đồng được cung ứng bằng VND. Hiện, Ngân hàng Nhà nước chưa thông báo hạn mức mua ngoại tệ mỗi phiên, do đó chưa thể xác định tổng lượng VND có thể được đưa vào hệ thống thông qua phương án này.

Theo đánh giá của ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Ngân hàng đầu tư Chứng khoán ABS, có điểm mới so với hoạt động Ngân hàng Nhà nước hoán đổi ngoại tệ (swap) ngày 06/11. Swap đưa tối đa 48.798 tỷ đồng vào hệ thống rồi rút về sau 182 ngày, dự trữ ngoại hối không đổi. Trong khi đó hoạt động Ngân hàng Nhà nước mua giao ngay thì ngược lại: VND nằm lại trong hệ thống, còn USD đi thẳng vào dự trữ ngoại hối. Đây cũng là lần đầu Ngân hàng Nhà nước công bố lịch mua cố định 2 phiên/tuần, thay cho cách mua lặng lẽ theo diễn biến thị trường như các năm 2019 và 2023.

Về lý do Ngân hàng Nhà nước lựa chọn thời điểm hiện tại để mua, theo ông Minh, tỷ giá đã hạ nhiệt, có khả năng để mua. Tỷ giá liên ngân hàng đã giảm về 25.547 (09/11), giá bán USD tại ngân hàng xuống dưới 26.000 cuối tháng 10, lần đầu sau khoảng 1,5 năm, sau khi Việt Nam trở lại xuất siêu trong tháng 9 (1,30 tỷ USD) và tháng 10 (7,31 tỷ USD). Giá mua của Ngân hàng Nhà nước ở mức 25.500 đồng/USD không đẩy tỷ giá lên, mà đặt một "sàn mềm" chặn VND lên giá thêm, khi các đồng tiền khu vực đã mất 2-7% so với USD.

Dự trữ ngoại hối đang mỏng. Dự trữ ngoại hối ở mức khoảng 87,6 tỷ USD tại 18/6/2026, thấp hơn mức đỉnh 111,8 tỷ USD (tháng 1/2022) 24,2 tỷ USD, ước chỉ bằng 1,85 tháng nhập khẩu so với ngưỡng 3 tháng IMF khuyến nghị. Quý IV là mùa cao điểm cung ngoại tệ (xuất khẩu, kiều hối cuối năm), là thời điểm tốt nhất để Ngân hàng Nhà nước tích lũy lại dự trữ ngoại hối.

Thanh khoản căng lại trước cao điểm cuối năm. Lãi suất qua đêm tăng từ 3,7% (03/11) lên 4,60% (09/11) dù vừa có động thái hoán đổi ngoại tệ của Ngân hàng Nhà nước; dư nợ OMO tăng từ 116.381 tỷ đồng lên 124.862 tỷ đồng trong cùng thời điểm. Nhu cầu vốn sẽ còn tăng theo mùa giải ngân và Tết Nguyên đán.

Hệ thống ngân hàng cần nguồn VND "dài" để hạ lãi suất. Vốn vay qua OMO quay vòng 7-91 ngày, tiền VND nhận qua swap sẽ phải hoàn trả. Hoạt động Ngân hàng Nhà nước mua giao ngay tạo tiền cơ sở không đáo hạn cung ứng cho các NHTM, nối tiếp công văn 9736/NHNN- CSTT (21/10) yêu cầu giảm lãi suất huy động. Tuy nhiên, ràng buộc là lạm phát: CPI tháng 10 tăng 5,09% so với cùng kỳ, trên mục tiêu khoảng 4,5%, nên NHNN nhấn mạnh "không chủ quan với lạm phát".

Thống kê cho thấy, trong 13 lần Ngân hàng Nhà nước mua USD giai đoạn 2016-2023, có tới 11 lần VN-Index tăng sau 1 tháng, bình quân +4,35%, trung vị +4,15%, cao hơn nhiều mức tăng bình quân 1 tháng cả giai đoạn (~0,7%). Tuy vậy, 7/13 quan sát rơi vào tháng 1-2 (mùa Tết), hai mốc 07 và 08/02/2018 trùng với giao dịch OMO, mẫu nhỏ, nên đây chỉ là quan tương quan, chưa phải quan hệ nhân quả.

Lần này, lượng cung tiền VND không kỳ hạn và tỷ giá ổn định hỗ trợ nhóm ngân hàng, chứng khoán, Bất động sản và giảm áp lực khối ngoại. Tuy nhiên, rủi ro CPI tháng 10 ở mức 5,09% so với cùng kỳ khiến Ngân hàng Nhà nước có thể thực hiện các biện pháp trung hòa tiền tệ, có thể hạn chế tác động tích cực đến thị trường chứng khoán. ABS kỳ vọng tác động tích cực nhưng thấp hơn bình quân lịch sử.

Chứng khoán ABS đưa ra ba kịch bản hoạt động của Ngân hàng Nhà nước. Kịch bản thấp Ngân hàng Nhà nước mua 2 tỷ USD bơm ra tương đương 51.000 tỷ đồng. Kịch bản cơ sở mua 6 tỷ USD bơm ra 153.000 tỷ và kịch bản cao mua 10 tỷ USD bơm ra 255.000 tỷ đồng.

Thanh khoản hệ thống, mỗi 1 tỷ USD mua được tương đương 20% dư nợ OMO hiện tại. Ở kịch bản cơ sở, lượng VND bơm vượt toàn bộ dư nợ OMO, Ngân hàng Nhà nước có thể giảm chào OMO và lãi suất qua đêm có thể về 3-4%. So với quy mô tín dụng, tác động vẫn nhỏ (dưới 1%).

ABS đưa ra dự báo kết quả đợt mua và chính sách thời gian tới. Kết quả là các phiên đầu nhiều khả năng lượng ngoại tệ mua vào ở mức vừa phải, vì giá mua chỉ thấp hơn tỷ giá liên ngân hàng 0,18%. Năm 2026 nhập siêu 16,65 tỷ USD (6T), nên nhịp mua gần năm 2023 (~1,5 tỷ USD/tháng). Lượng mua sẽ tự co lại khi nhu cầu nhập khẩu cuối năm hoặc DXY đẩy tỷ giá lên 25.500.

Tỷ giá: 25.500 trở thành mức sàn mềm của tỷ giá; ABS kỳ vọng USD/VND dao động trong khoảng 25.500-26.000 đến cuối năm.

Ngân hàng Nhà nước sẽ giữ nguyên lãi suất điều hành, bơm tiền qua mua ngoại tệ và OMO; trung hòa một phần bằng để OMO đáo hạn thay vì phát hành tín phiếu, chừng nào CPI còn trên 4,5%.

"Thanh khoản được nới bằng nguồn VND không kỳ hạn, dự trữ tăng chậm nhưng chắc, VN-Index có lực đỡ từ lãi suất và tỷ giá. Biến số cần theo dõi: khối lượng các phiên đầu, tỷ giá quanh 25.500 và CPI tháng 11", ông Nguyễn Thế Minh nhấn mạnh.