Trong phần lớn thời gian của năm nay, trái phiếu chưa phát huy được vai trò bảo vệ danh mục đầu tư khi áp lực lạm phát đẩy chi phí vay lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ...

Điều này khiến nhiều nhà đầu tư phải cân nhắc các quỹ phòng hộ và những tài sản khác như lựa chọn thay thế.

Tuy nhiên, trong phiên thứ Tư (14/10), trái phiếu kho bạc Mỹ và trái phiếu chính phủ nhiều nước khác đồng loạt tăng giá mạnh, khiến lợi suất giảm, dù số liệu lạm phát Mỹ công bố cùng ngày cao hơn dự báo. Báo cáo này cho thấy khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất trong năm nay vẫn chưa được loại trừ.

Tiếp đó, trong phiên ngày thứ Năm (15/10), lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm xuống 5,105%, thấp nhất trong 3 tuần, rời xa đỉnh 24 năm ghi nhận vào tuần trước, do nhà đầu tư rút khỏi cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) để chuyển sang trái phiếu chính phủ trước lo ngại về cơn sốt đầu tư dựa vào vốn vay. 

“Việc chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ cao hơn dự báo nhưng trái phiếu sau đó vẫn tăng giá là diễn biến hoàn toàn trái với trực giác”, ông Prashant Newnaha, chiến lược gia cấp cao về lãi suất tại ngân hàng đầu tư TD Securities, nhận định với hãng tin Reuters.

Theo ông Newnaha, cách lý giải đơn giản nhất là đà giảm của nhóm cổ phiếu AI đang khiến nhà đầu tư hạ kỳ vọng tăng trưởng của nhóm này, qua đó giúp trái phiếu trở lại vai trò phòng ngừa rủi ro khi cổ phiếu giảm giá.

Tại Nhật Bản, trong phiên ngày thứ Năm, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm giảm 0,065 điểm phần trăm, xuống 2,93%, mức thấp nhất kể từ ngày 10/9. Trong khi đó, giá hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ Đức (Bund) và Pháp (OAT) cùng tăng 0,7%.

Kỳ vọng Fed sớm tăng thêm lãi suất cũng hạ nhiệt sau phát biểu của bà Mary Daly, Chủ tịch Fed chi nhánh San Francisco. Bà Daly cho rằng nhiều khả năng Fed sẽ cần tăng lãi suất thêm, nhưng chưa cần hành động tại cuộc họp ngày 27-28/10.

Thị trường trái phiếu hồi phục trong bối cảnh thị trường cổ phiếu toàn cầu bị bán mạnh, đặc biệt ở nhóm cổ phiếu AI - động lực đưa thị trường lên những mức cao kỷ lục trong các năm gần đây. Đợt bán tháo đã kéo dài nhiều ngày khi nhà đầu tư ngày càng lo ngại về các khoản đầu tư khổng lồ của doanh nghiệp cho AI.

Chỉ số Kospi của Hàn Quốc, một trong những trung tâm phát triển AI, giảm mạnh trong phiên ngày 15/10, phiên giảm thứ bảy liên tiếp. Sang ngày thứ Sáu (16/10), chỉ số này bật tăng, chấm dứt chuỗi giảm, song vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đóng cửa ngày 2/10. Tại Mỹ, chỉ số bán dẫn Philadelphia (SOX) tiếp tục giảm trong phiên ngày 15/10, đánh dấu phiên giảm thứ bảy liên tiếp, chuỗi giảm dài nhất kể từ tháng 5/2025.

Đầu tuần này, BlackRock Investment Institute (BII), bộ phận nghiên cứu thuộc tập đoàn quản lý tài sản BlackRock, đã hạ khuyến nghị đối với cổ phiếu Mỹ xuống mức trung lập do lo ngại những diễn biến liên quan đến AI có thể gây biến động thị trường. Đồng thời, BII nâng khuyến nghị đối với trái phiếu kho bạc Mỹ, ưu tiên các kỳ hạn ngắn.

Theo ông Damien Boey, chiến lược gia danh mục đầu tư tại công ty quản lý quỹ Wilson Asset Management ở Sydney, mối tương quan thông thường giữa trái phiếu và cổ phiếu đang bị phá vỡ.

“Thông thường, cổ phiếu tăng trưởng diễn biến tích cực khi lợi suất trái phiếu giảm. Nhưng trong phiên ngày 14/10, nhóm cổ phiếu này giảm mạnh, khiến dòng tiền tìm nơi trú ẩn ở trái phiếu và kéo lợi suất đi xuống”, ông Boey chỉ ra.

Dù vậy, biến động mạnh của lãi suất vẫn khiến nhà đầu tư bất an. Trong quý 3, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ ghi nhận mức tăng theo quý mạnh nhất kể từ năm 1994. Điều này đặt ra câu hỏi liệu trái phiếu, vốn đang chịu sức ép từ nợ chính phủ tăng vọt và lạm phát cao, có thể bảo vệ danh mục đầu tư nếu thị trường cổ phiếu giảm sâu hơn hay không.

Theo các nhà phân tích, mối lo lớn hơn của nhà đầu tư lúc này là liệu các khoản chi khổng lồ cho AI có sớm mang lại hiệu quả hay không, nhất là khi lạm phát vẫn ở mức cao. Họ cũng đặt câu hỏi doanh nghiệp có thể tiếp tục huy động vốn với mức chi phí hiện nay trong bao lâu.

Trên thị trường tín dụng, dấu hiệu căng thẳng cũng xuất hiện khi chi phí bảo hiểm rủi ro vỡ nợ của một số doanh nghiệp có liên hệ mật thiết với lĩnh vực AI tăng lên mức kỷ lục.

“Nhà đầu tư đang phân biệt giữa các công ty AI có dòng tiền dồi dào và những công ty phải vay nợ để xây dựng hạ tầng”, ông Kenneth Goh, Giám đốc quản lý tài sản cá nhân tại công ty chứng khoán UOB Kay Hian, nhận định.

Theo ông Goh, tác động có thể lan sang lĩnh vực tín dụng tư nhân. Hiện cổ phiếu của các tổ chức cho vay phục vụ doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp được đầu tư mạo hiểm đang giao dịch ở mức thấp hơn nhiều so với giá trị tài sản. Nếu các tổ chức này thận trọng hơn trong việc cho vay, tiến độ xây dựng hạ tầng AI có thể chậm lại ngay từ giai đoạn đầu, trước khi xảy ra bất kỳ vụ vỡ nợ nào.

Trong tuần này, cổ phiếu CoreWeave, doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu, chịu áp lực bán đặc biệt mạnh. Theo dữ liệu của Tập đoàn Sàn giao dịch Chứng khoán London (LSEG), CoreWeave đã huy động 22 tỷ USD qua phát hành trái phiếu và 26 tỷ USD từ các khoản vay.

“Phần lớn khoản chi cho AI hiện nay đến từ những công ty vay tiền để đầu tư năng lực tính toán rồi cho các phòng thí nghiệm AI thuê lại, trong khi các phòng thí nghiệm này chưa tạo ra đủ thu nhập để thanh toán hóa đơn”, bà Armina Rosenberg, nhà quản lý danh mục đầu tư tại công ty quản lý quỹ Minotaur Capital, nhận định với Reuters.

Theo bà Rosenberg, khi lợi suất trái phiếu của CoreWeave lên tới 15%, nhà đầu tư sẽ đặt câu hỏi liệu khách hàng cuối có kiếm đủ tiền để tiếp tục thanh toán sau 3-4 năm nữa hay không.