Theo IMF, kinh tế châu Á đang đối mặt nhiều rủi ro gồm cú sốc giá năng lượng, khả năng điều chỉnh trong cơn sốt AI, bất định chính sách tiền tệ Mỹ, và đà tăng của lợi suất trái phiếu chính phủ toàn cầu...

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ngày 15/10 dự báo tăng trưởng kinh tế châu Á sẽ chậm lại trong năm tới, đồng thời cảnh báo về những rủi ro gia tăng từ cú sốc năng lượng do cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran, khả năng điều chỉnh trong cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI), cùng những tác động lan tỏa từ xu hướng tăng lợi suất trái phiếu toàn cầu.

Trong báo cáo về triển vọng khu vực châu Á - Thái Bình Dương, định chế quốc tế có trụ sở ở Washington DC này cũng cho rằng những bất định xung quanh lộ trình chính sách tiền tệ của Mỹ có thể khiến các thị trường tài chính châu Á duy trì trạng thái biến động.

Theo báo cáo được công bố tại kỳ họp thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) đang diễn ra ở Bangkok, “tỷ giá hối đoái và dòng vốn đã trở nên biến động hơn kể từ khi cú sốc năng lượng xảy ra trong năm nay" - trong đó, một số nền kinh tế mới nổi đang phải đối mặt với áp lực mất giá tiền tệ.

Báo cáo nhận định dòng vốn đầu tư nước ngoài vào khu vực châu Á nhìn chung vẫn mạnh mẽ, nhưng đã xảy ra tình trạng rút vốn ở một số danh mục đầu tư, chẳng hạn như từ các cổ phiếu công nghệ tại Hàn Quốc.

"Chính sách tiền tệ của Mỹ được dự báo sẽ tiếp tục thắt chặt hơn vào cuối năm nay. Sự kết hợp giữa việc thắt chặt chính sách tiền tệ và áp lực tài khóa tại hầu hết các nền kinh tế phát triển lớn có khả năng duy trì áp lực tăng lên lợi suất trái phiếu trên khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương”, báo cáo viết.

Trong lần cập nhật này, IMF dự báo kinh tế châu Á sẽ tăng trưởng 4,8% trong năm 2026 và 4,4% vào năm 2027, cao hơn so với các dự báo đưa ra hồi tháng 4, nhưng vẫn chậm lại so với mức tăng trưởng 5% của năm 2025.

Theo IMF, những điều chỉnh này phần lớn phản ánh tác động tích cực từ cơn sốt AI đối với các nền kinh tế phát triển ở châu Á. Tốc độ tăng trưởng tại các nền kinh tế này được IMF dự báo sẽ tăng tốc lên 3,2% trong năm 2026, so với mức 2,5% của năm ngoái.

Báo cáo cũng cho biết, khu vực châu Á mới nổi vẫn là động lực tăng trưởng chính, nhưng tốc độ tăng trưởng có khả năng chậm lại còn 5,1% trong năm 2026, so với mức tăng 5,6% của năm ngoái, do các nước này chịu tác động tiêu cực từ giá năng lượng tăng cao.

IMF nhận định “các khả năng đối với triển vọng kinh tế vẫn nghiêng về phía tiêu cực", khi tình trạng bế tắc kéo dài trong xung đột tại Trung Đông có thể giữ giá hàng hóa ở mức cao và làm cạn kiệt các kho dự trữ dầu.

Ngoài ra, một đợt điều chỉnh trong nhu cầu về AI có thể gây áp lực lên tăng trưởng toàn cầu, với những tác động dự kiến sẽ đặc biệt rõ rệt tại châu Á do khu vực này có sự gắn kết sâu rộng với chuỗi sản xuất AI.

Theo nhận định của IMF, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu toàn cầu đang tăng lên, những căng thẳng thị trường tại các quốc gia phát hành nợ chính phủ lớn - như Mỹ, Anh, khu vực đồng euro và Nhật Bản - có thể lan sang các thị trường trái phiếu châu Á, từ đó đẩy lợi suất tăng cao và làm trầm trọng thêm những lỗ hổng tài khóa vốn đã ở mức đáng lo ngại.

IMF cho biết: "Với nợ công và nhu cầu vay vốn vẫn ở mức cao tại phần lớn các quốc gia trong khu vực, việc thắt chặt đột ngột các điều kiện tài chính có thể gây thêm áp lực lên tài chính công thông qua việc làm tăng chi phí trả nợ".

Các cuộc họp của IMF và WB ở thủ đô của Thái Lan trong tuần này chủ yếu xoay quanh các chủ đề nợ công gia tăng, lợi suất trái phiếu tăng cao và rủi ro từ sự bùng nổ của AI. Những mối lo ngại này càng làm tăng thêm gánh nặng cho các nhà hoạch định chính sách, vốn đang phải đối mặt với cú sốc năng lượng, hệ quả từ cuộc xung đột tại Trung Đông, dẫn đến tình trạng lạm phát tăng trên diện rộng.

Ông Krishna Srinivasan, Giám đốc Vụ Châu Á - Thái Bình Dương của IMF, phát biểu tại một cuộc họp báo ngày 15/10 rằng mặc dù kỳ vọng lạm phát dài hạn tại châu Á nhìn chung vẫn được kiểm soát tốt, các ngân hàng trung ương vẫn cần tiếp tục tập trung vào nhiệm vụ ổn định giá cả.

Ông khuyến nghị "Các ngân hàng trung ương cần truyền thông một cách rõ ràng và sẵn sàng thắt chặt chính sách trong những trường hợp kỳ vọng lạm phát không còn ổn định, khuôn khổ chính sách thiếu độ tin cậy, hoặc lạm phát trở nên dai dẳng hơn. Để thực hiện điều này, cần duy trì sự độc lập của các ngân hàng trung ương".

Ông Srinivasan lưu ý thêm rằng, với việc nợ công vẫn duy trì ở mức cao hơn so với giai đoạn trước đại dịch, dư địa cho các biện pháp chi tiêu tài khóa bổ sung tại các nền kinh tế châu Á ngày càng trở nên hạn hẹp.

Ông nhấn mạnh, các biện pháp hỗ trợ tài khóa cần có mục tiêu cụ thể và chỉ mang tính tạm thời, đồng thời kêu gọi các quốc gia trong khu vực tránh áp dụng các biện pháp trợ giá nhiên liệu tràn lan hoặc kiểm soát giá cả - những chính sách có thể gây tốn kém hơn về lâu dài.