Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) vừa công bố kết quả Khảo sát Hành khách toàn cầu năm 2026 (Global Passenger Survey - GPS), cho thấy công nghệ sinh trắc học và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động sâu sắc đến cách thức hành khách lên kế hoạch cho các chuyến đi…

Theo khảo sát của IATA, 58% hành khách cho biết đã trải nghiệm công nghệ sinh trắc học trong ít nhất một khâu của hành trình tại sân bay trong 12 tháng qua, tăng so với mức 50% năm 2025. Đáng chú ý, 87% hành khách từng sử dụng công nghệ này hài lòng với trải nghiệm, trong khi 78% sẵn sàng chia sẻ thông tin sinh trắc học nếu có thể giảm việc xuất trình hộ chiếu hoặc thẻ lên máy bay tại các điểm kiểm soát.

Nhu cầu sử dụng hộ chiếu số cũng ngày càng gia tăng. Có 84% hành khách quan tâm đến việc sử dụng hộ chiếu số khi làm thủ tục trực tuyến; 82% muốn chia sẻ hộ chiếu số với hãng hàng không sau khi đặt vé để được cung cấp dịch vụ cá nhân hóa. 82% quan tâm đến việc sử dụng điện thoại thông minh tích hợp ví điện tử, hộ chiếu số và thẻ khách hàng thân thiết để thực hiện các thủ tục tại sân bay khi khởi hành cũng như khi đến.

Tuy nhiên, bảo đảm an toàn và quyền riêng tư dữ liệu vẫn là điều kiện quan trọng để thúc đẩy ứng dụng công nghệ sinh trắc học. Các mối lo ngại chính của hành khách bao gồm nguy cơ rò rỉ dữ liệu (59%), thông tin cá nhân bị chia sẻ với các tổ chức khác (49%) và thiếu minh bạch trong việc quản lý, sử dụng thông tin cá nhân (41%).

Ông Nick Careen, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách Vận hành, An toàn và An ninh của IATA, nhận định: “Ngày càng có nhiều hành khách trải nghiệm công nghệ sinh trắc học trong các chuyến đi. Tuy nhiên, để đưa sinh trắc học trở thành tiêu chuẩn trong vận tải hàng không quốc tế, các chính phủ cần thống nhất khuôn khổ cấp và chấp nhận hộ chiếu số an toàn, hay còn gọi là Giấy tờ đi lại số (Digital Travel Credentials)”.

Khảo sát cũng cho thấy AI đang trở thành công cụ hỗ trợ phổ biến trong quá trình lập kế hoạch du lịch, với 49% hành khách đã sử dụng AI để chuẩn bị cho chuyến đi. Trong đó, 21% sử dụng để tìm kiếm chuyến bay đến điểm đến cụ thể, 19% tìm vé máy bay giá rẻ và 17% tìm kiếm ý tưởng, gợi ý điểm đến.

Ông Nick Careen cho biết: “Mọi người đang sử dụng AI để lên kế hoạch cho các chuyến đi. Vì vậy, các hãng hàng không không chỉ cần bảo đảm dịch vụ của mình xuất hiện trong kết quả tìm kiếm của AI, mà còn cần phát triển các phương thức kết nối thuận tiện, giúp chuyển đổi các cuộc trao đổi với AI thành giao dịch đặt vé thực tế”.

Kết quả khảo sát của IATA cho thấy ứng dụng AI và công nghệ sinh trắc học đang trở thành những yếu tố quan trọng định hình trải nghiệm du lịch hiện đại. Cùng với việc phát triển các giải pháp công nghệ, đơn giản hóa thủ tục nhập cảnh, tăng cường liên thông dữ liệu và bảo đảm an toàn thông tin cá nhân sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến, tạo thuận lợi cho du khách và thúc đẩy du lịch quốc tế phát triển.

Cũng mới đây, nền tảng du lịch trực tuyến Agoda công bố Báo cáo Xu hướng du lịch châu Á 2027 (2027 Asia Travel Pulse). Theo đó, không chỉ tăng về số lượng người sử dụng, công nghệ AI còn được du khách châu Á khai thác cho nhiều công đoạn trong quá trình chuẩn bị chuyến đi.

Cụ thể, có 64% người được khảo sát cho biết muốn sử dụng công nghệ này để xây dựng lịch trình, 45% tìm kiếm ý tưởng, cảm hứng du lịch và 44% dùng để so sánh khách sạn hoặc chuyến bay. Ngoài ra, 41% muốn nhờ AI lập danh sách các điểm đến tiềm năng.

Tuy nhiên, mức độ tin tưởng vẫn có sự khác biệt giữa khâu lập kế hoạch và đặt dịch vụ. Khảo sát cho thấy 57% du khách châu Á thích tự đặt phòng khách sạn thay vì giao hoàn toàn công việc này cho trợ lý AI. Chỉ 6% sẵn sàng tin tưởng AI thực hiện toàn bộ quá trình đặt dịch vụ, trong khi 23% chấp nhận để AI đặt phòng nếu được kiểm tra và xác nhận lần cuối.

Đáng chú ý, yếu tố tạo dựng niềm tin với trợ lý du lịch AI không chỉ nằm ở khả năng đưa ra gợi ý. Có 25% người tham gia khảo sát muốn công cụ cung cấp đánh giá thực tế từ những du khách khác, 24% quan tâm đến khả năng minh bạch nguồn thông tin và 18% mong muốn có thể liên hệ với nhân viên hỗ trợ khi cần thiết.

Bên cạnh xu hướng ứng dụng công nghệ, báo cáo cũng ghi nhận sự thay đổi trong động cơ lựa chọn chuyến đi. Đối với du khách châu Á, trải nghiệm ẩm thực và khám phá văn hóa cùng chiếm tỷ lệ 54% trong những lý do hàng đầu thúc đẩy du lịch năm 2027. Mua sắm chiếm 38%, hoạt động ngoài trời và phiêu lưu chiếm 28%.

Báo cáo được Agoda thực hiện với 3.395 người tham gia tại 11 thị trường châu Á, gồm Hong Kong, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Malaysia, Philippines, Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan và Việt Nam. Khảo sát được tiến hành trong tháng 9 và 10/2026. Từ kết quả khảo sát có thể thấy, với doanh nghiệp du lịch, việc cập nhật thông tin trên nền tảng số, nâng cao chất lượng dữ liệu và phát triển nội dung phù hợp với nhu cầu từng nhóm khách sẽ ngày càng cần thiết để tiếp cận thị trường.

Bất chấp các điểm nóng xung đột quốc tế, giá nhiên liệu và chi phí sinh hoạt tăng, du lịch toàn cầu được dự báo lập kỷ lục trong năm nay. Ông Sean Morgan, Trưởng Bộ phận nghiên cứu thuộc Oxford Economics, cho biết: "Dù ngân sách gia đình chịu nhiều sức ép và chi phí sinh hoạt tăng, chúng tôi thấy tỷ trọng chi tiêu dành cho du lịch vẫn giữ nguyên. Một phần lớn là vì người tiêu dùng ngày càng coi trọng những trải nghiệm từ các chuyến đi hơn việc mua sắm hàng hóa". 

Khu vực duy nhất trên thế giới trải qua sự sụt giảm đáng kể về du lịch quốc tế trong năm 2026 chính là Trung Đông. Theo dữ liệu từ báo cáo, cuộc chiến ở Iran đã khiến lượng khách quốc tế đến Trung Đông giảm 40%. Tuy nhiên, các nhà phân tích dự đoán sự phục hồi mạnh mẽ của khu vực này sẽ diễn ra vào năm 2027. Oxford Economics cũng dự báo Ấn Độ và Trung Quốc sẽ là hai nguồn khách tiềm năng trong những năm tới.

Những kết quả khảo sát trên đây cho thấy hành vi du lịch đang dịch chuyển theo hướng kết hợp giữa công nghệ và nhu cầu cá nhân. Du khách có thêm công cụ để chuẩn bị hành trình, nhưng vẫn cân nhắc kỹ hơn về chi phí, thời gian và giá trị nhận được. Nhiều người dự định thực hiện nhiều chuyến đi ngắn ngày hơn, đồng thời ưu tiên những dịch vụ thuận tiện và xứng đáng với kinh phí chi trả.