Khi nỗi lo ngày càng lớn về việc cuộc sống gắn liền với internet và ngày càng phó mặc cho AI đang bào mòn khả năng tư duy của con người, ngành chăm sóc sức khỏe có một mối quan tâm mới: sức khỏe não bộ...

Suốt nhiều năm, chúng ta đã tối ưu hóa mọi thứ trong cơ thể, từ chỉ số đường huyết, hệ vi sinh vật đường ruột cho đến điểm số giấc ngủ và tuổi sinh học. Vậy còn cơ quan chịu trách nhiệm xử lý tất cả những điều đó thì sao? 

Hiện nay, sức khỏe não bộ đã đi vào phân khúc chăm sóc sức khỏe cao cấp, từ các buổi trị liệu phản hồi thần kinh (neurofeedback) tại Mandarin Oriental Mayfair đến chương trình kéo dài bảy ngày về trường thọ nhận thức của Clinique La Prairie tại Thụy Sĩ, với mức giá gần 30.000 franc Thụy Sĩ (36.000 USD).

Trong khi đó, các công ty công nghệ thần kinh đang đưa hoạt động theo dõi và kích thích não bộ vào các phòng khám chuyên khoa và thiết bị dùng tại nhà, với kỳ vọng biến việc rèn luyện nhận thức thành thói quen thường nhật như đi tập gym.

Người tiêu dùng dường như khao khát hiểu biết nhiều hơn. Theo báo cáo Future of Wellness 2025 của McKinsey, 61% người được hỏi cho rằng chức năng nhận thức rất quan trọng, nhưng sức khỏe não bộ vẫn là một trong những lĩnh vực nhu cầu của người tiêu dùng chưa được đáp ứng. Người tiêu dùng trẻ, đặc biệt là Gen Z, được cho là cảm nhận khoảng trống này rõ nhất.

“Trong thời gian dài, tất cả mọi thứ chỉ xoay quanh hiệu suất thể chất, tức là sở hữu một cơ thể đẹp và vận hành tốt càng lâu càng tốt trong cuộc đời”, bà Olga Donica, giám đốc đổi mới sáng tạo về trường thọ tại phòng khám trường thọ cao cấp Clinique La Prairie, cho biết. “Giờ đây, chúng ta đang chuyển sang một thứ tiên tiến, phức tạp và tinh vi hơn nhiều, và chắc chắn đó là bộ não”.

Một phần sức hút đến từ các nghiên cứu ngày càng nhiều về tính dẻo thần kinh (neuroplasticity). Những nghiên cứu này đã lật ngược quan niệm cho rằng não bộ trở nên cố định khi trưởng thành, đồng thời cho thấy khả năng tự tái cấu trúc và thích nghi của não trong suốt cuộc đời.

Với các thương hiệu chăm sóc sức khỏe, đây là một đề xuất hấp dẫn: nếu họ đã xây dựng được những mảng kinh doanh sinh lời nhờ giúp con người tối ưu cơ thể để vận hành tốt hơn và lâu hơn, thì vì sao không làm điều tương tự với bộ não?

LỢI THẾ VỀ NHẬN THỨC

Hồi tháng 6, Mandarin Oriental Mayfair bổ sung chương trình lưu trú Brain Gym vào danh mục chăm sóc sức khỏe, do bà Natalia Ramsden, chuyên gia tâm lý hiệu suất kiêm nhà sáng lập Sofos Associates, một công ty tư vấn hiệu suất nhận thức, dẫn dắt.

Trải nghiệm bắt đầu bằng một buổi đánh giá lập bản đồ não kéo dài 75 đến 90 phút, trong đó khách đội một chiếc mũ gắn 24 cảm biến ghi lại hoạt động điện của não khi họ nghỉ ngơi và thực hiện các bài tập nhận thức ngắn.

Kết quả là cơ sở để đưa ra các khuyến nghị cá nhân hóa và, với những ai muốn tiếp tục, một liệu trình 10 đến 20 buổi phản hồi thần kinh, trong đó một trò chơi trên màn hình phản ứng theo hoạt động não của họ theo thời gian thực. Một số khách quay lại để duy trì và đánh giá lại.

Bà Ramsden gọi khoản đầu tư vào hiệu suất tinh thần này là “vốn nhận thức” (cognitive capital). Theo bà, khi tuổi làm việc kéo dài hơn và sự phụ thuộc ngày càng lớn vào công nghệ làm gia tăng nỗi lo về sự minh mẫn, nhóm khách hàng của bà cũng đang trẻ hóa. “Chúng ta đã nói nhiều năm về tuổi thọ và tuổi thọ khỏe mạnh. Giờ đây, mọi người bắt đầu nói về ‘brainspan’ (tuổi thọ của bộ não)”, bà nói thêm. 

CÔNG NGHỆ NÃO BỘ ĐANG TIẾN VÀO THIẾT BỊ ĐEO

Ngoài lĩnh vực khách sạn cao cấp và phòng khám chuyên khoa, hàng chục công ty công nghệ thần kinh đang đưa hoạt động theo dõi và kích thích não vào các thiết bị đeo hàng ngày.      

Muse, nhà sản xuất băng đô đo điện não đồ (EEG, công nghệ đo hoạt động điện của não), đầu tháng này đã ra mắt tính năng Brain Age, gợi nhớ đến tính năng nổi tiếng nhất của Whoop là Whoop Age. Tính năng này ước tính hoạt động não của 500.000 người dùng Muse trông trẻ hơn hay già hơn so với tuổi sinh học của họ. Các lần đánh giá hàng tuần về sau yêu cầu đăng ký gói cao cấp, tạo thêm một nguồn doanh thu tiềm năng. 

Công ty công nghệ thần kinh Neurable đã tích hợp cảm biến EEG vào tai nghe chống ồn giá 499 USD để theo dõi sự tập trung và mệt mỏi nhận thức, nhưng nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Ramses Alcaide thấy tiềm năng lớn hơn ở việc cấp phép công nghệ cho các nhà sản xuất khác, trong đó có các thương hiệu thiết bị đeo phổ thông.

“Chúng tôi tin rằng cảm biến não cuối cùng sẽ trở thành tính năng tiêu chuẩn của thiết bị đeo, giống như theo dõi nhịp tim và giấc ngủ hiện nay”, ông nói.

Một số công ty khác đang đi xa hơn việc đo lường để tiến tới can thiệp. Pulsetto, hãng sản xuất thiết bị kích thích dây thần kinh phế vị đeo ở cổ, ghi nhận doanh thu tăng từ khoảng 9 triệu USD năm 2024 lên hơn 40 triệu USD năm 2025, theo nhà đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Povilas Sabaliauskas.

“Bản thân dữ liệu không thay đổi cảm giác của bạn, và giờ đây người tiêu dùng cần một cách thiết thực để hành động dựa trên mọi thông tin sức khỏe của mình”, ông Sabaliauskas nói.

Điều này phản ánh xu hướng rộng hơn trong thị trường công nghệ trường thọ và chăm sóc sức khỏe: sau nhiều năm bán thông tin về cơ thể cho người tiêu dùng, các hãng ngày càng chuyển sang bán những can thiệp nhằm thay đổi cách cơ thể vận hành.

Khi công nghệ trở nên gọn nhẹ hơn và rào cản giá được hạ thấp, các thương hiệu chăm sóc sức khỏe tiêu dùng, cùng các khách sạn và spa cao cấp, sẽ có thêm cơ hội để bán lời hứa về một bộ não sắc bén hơn.