Đà Nẵng nhiều năm qua luôn dẫn đầu cả nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mới đây, Đà Nẵng được StartupBlink lựa chọn là một trong 12 hệ sinh thái khởi nghiệp nổi bật toàn cầu năm 2025. Xin ông cho biết yếu tố nào giúp Đà Nẵng liên tục gặt hái được những thành quả nổi bật này?
Trước hết, tôi phải khẳng định rằng Đà Nẵng đạt được những kết quả nổi bật nêu trên xuất phát từ tầm nhìn chiến lược và sự quan tâm, chỉ đạo xuyên suốt của Lãnh đạo Thành phố trong việc xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt cho phát triển kinh tế - xã hội.
Thứ hai, Thành phố đã xây dựng và triển khai đồng bộ các cơ chế, chính sách đặc thù, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Đà Nẵng được hình thành tương đối đầy đủ các thành tố, với sự tham gia tích cực của Nhà nước, doanh nghiệp, các cơ sở giáo dục - đào tạo, viện nghiên cứu, nhà đầu tư và cộng đồng startup.
Thứ ba, Đà Nẵng đặc biệt chú trọng phát triển hạ tầng phục vụ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, từ hạ tầng công nghệ thông tin, dữ liệu số, hạ tầng khoa học, công nghệ đến các không gian đổi mới sáng tạo, không gian làm việc chung, vườn ươm, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp.
Thứ tư, Thành phố quan tâm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khuyến khích thu hút, trọng dụng nhân tài, thúc đẩy liên kết giữa ba nhà: Nhà nước - nhà trường - nhà doanh nghiệp; đồng thời tạo điều kiện để các ý tưởng sáng tạo được thử nghiệm, thương mại hóa và mở rộng thị trường.
Thứ năm, Đà Nẵng luôn chú trọng mở rộng hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm, kết nối với các tổ chức, chuyên gia, mạng lưới khởi nghiệp toàn cầu. Việc Đà Nẵng được StartupBlink lựa chọn là một trong 12 hệ sinh thái khởi nghiệp nổi bật toàn cầu năm 2025 là sự ghi nhận khách quan cho những nỗ lực bền bỉ, có định hướng và mang tính hệ thống của Thành phố trong suốt thời gian qua.
Trong chuyển đổi số nói chung và trong kinh tế số nói riêng, dữ liệu được coi là nguồn tài nguyên, là tư liệu sản xuất quan trọng, nếu được đầu tư và khai thác, sử dụng hiệu quả sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động, gia tăng giá trị sản phẩm, thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, làm thay đổi phương thức sản xuất, quan hệ sản xuất... Vậy, Đà Nẵng đã đầu tư và nuôi dưỡng, phát triển nguồn tài nguyên (dữ liệu) này ra sao, thưa ông?
Tại Đà Nẵng, dữ liệu được xác định là hạ tầng thiết yếu và là nguồn tài nguyên mới cho công cuộc chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh. Thành phố đã và đang triển khai mạnh mẽ các nền tảng dữ liệu phục vụ chính quyền, doanh nghiệp và người dân.
Đà Nẵng là địa phương tiên phong trong việc công khai và chia sẻ dữ liệu phục vụ cộng đồng. Cổng Dữ liệu mở thành phố có địa chỉ tại congdulieu.vn. Quy mô dữ liệu: cổng đang cung cấp hơn 1.500 bộ dữ liệu mở (tính đến tháng 12/2025) thuộc nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, giao thông, xây dựng và môi trường. Dữ liệu được cung cấp dưới các định dạng máy có thể đọc được (CSV, XML, JSON) và hỗ trợ khai thác qua API 24/7. Thành phố đã xác định cơ sở dữ liệu (CSDL) là tài sản nhà nước phải được chia sẻ và áp dụng cách tiếp cận “mở theo nhu cầu” của người dân và doanh nghiệp.
Dữ liệu tại Đà Nẵng không chỉ được lưu trữ mà còn được đưa vào ứng dụng thực tế thông qua trí tuệ nhân tạo (AI) như:
Một, giao thông thông minh: sử dụng dữ liệu từ mạng lưới camera AI để nhận diện biển số vi phạm, phát hiện ùn tắc và điều tiết đèn tín hiệu theo thời gian thực.
Hai, dịch vụ công và hành chính: hệ thống Chatbot 1022 tích hợp trên Zalo/Messenger giúp tra cứu hồ sơ và giải đáp thủ tục hành chính tự động dựa trên kho dữ liệu dùng chung.
Ba, du lịch: trợ lý ảo Danang Fantasticity khai thác dữ liệu về điểm đến, ẩm thực và sự kiện để hỗ trợ du khách lên lịch trình cá nhân hóa.
Bốn, phòng chống thiên tai: doanh nghiệp sử dụng dữ liệu về mực nước và lượng mưa để xây dựng bản đồ ngập lụt, giúp người dân ứng phó kịp thời.
Hiện nay, bên cạnh việc thành phố dành nhiều nguồn lực để nâng cấp toàn diện Trung tâm Dữ liệu Đà Nẵng (Danang Data Center) đạt chuẩn quốc tế Tier III và TIA-942C Rated-3, đáp ứng khai thác sử dụng cơ sở dữ liệu dùng chung trên toàn thành phố, Đà Nẵng còn kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư vào Đà Nẵng để xây dựng các trung tâm dữ liệu tầm cỡ khu vực (hiện tại đang triển khai Dự án AIDC DeCenter của Tập đoàn IPTP Networks vừa được khởi động vào tháng 8/2025 tại Khu công nghệ cao Đà Nẵng, với tổng vốn đầu tư 200 triệu USD).
Đà Nẵng đặt ra mục tiêu đến năm 2030 trở thành thành phố thông minh toàn diện, kết nối vạn vật (IoT) và là trung tâm công nghệ cao của châu Á vào năm 2045.
Hiện Đà Nẵng có một số trung tâm dữ liệu chính như: Trung tâm dữ liệu của Viettel IDC (đã đi vào hoạt động năm 2014), Trung tâm dữ liệu của FPT Telecom và Trung tâm dữ liệu AIDC DeCenter đang được xây dựng,… Ông có thể cho biết hiệu quả phục vụ đối với kinh tế thành phố trong thời gian qua như thế nào?
Về hiệu quả thực tế, hệ thống các trung tâm dữ liệu tại Đà Nẵng đã và đang đóng vai trò hạ tầng số then chốt cho nền kinh tế thành phố. Hiện nay, ngoài các trung tâm dữ liệu của thành phố phục vụ chính quyền điện tử, Đà Nẵng có sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp lớn.
Cụ thể, về năng lực hiện tại, các đơn vị cung cấp dịch vụ hạ tầng trung tâm dữ liệu như VNPT, Viettel, MobiFone, CMC và FPT (tại FPT City) đang vận hành ổn định. Đặc biệt, năm 2025 đánh dấu bước ngoặt lớn khi Đà Nẵng đưa vào khai thác các trung tâm quy mô lớn đặt tại Khu công nghệ cao thành phố như Trung tâm Dữ liệu quốc tế của Công ty CP Trung tâm dữ liệu quốc tế (khai trương tháng 3/2025, quy mô 1.000 rack) và Trung tâm Dữ liệu DeCenter của Tập đoàn IPTP Networks (khai trương tháng 8/2025, quy mô 1.000 rack).
Về hiệu quả kinh tế, các trung tâm dữ liệu đã và đang xây dựng tại thành phố Đà Nẵng sẵn sàng cho Điện toán Hiệu năng Cao (HPC), AI, Blockchain và Điện toán đám mây, thu hút các nguồn đầu tư chất lượng cao, các doanh nghiệp AI, Blockchain trong và ngoài nước, tạo ra nhiều việc làm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, góp phần đưa Đà Nẵng lên bản đồ hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Việt Nam và khu vực.
Hạ tầng viễn thông và dữ liệu đã góp phần quan trọng vào công tác chỉ đạo điều hành, đồng thời tạo nền tảng cho các dịch vụ băng rộng, Internet tốc độ cao phát triển mạnh.
Về dự báo sức ảnh hưởng đến thương hiệu “thành phố đáng đầu tư”, Đà Nẵng đang triển khai Khu thương mại tự do và phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng, Trung tâm dữ liệu đóng vai trò hạ tầng then chốt để triển khai Khu thương mại tự do thông minh, đặc biệt xử lý dữ liệu tối ưu hóa chuỗi cung ứng và logistics, thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, số hóa thủ tục hải quan, quản lý thông minh trong khu thương mại tự do.
Việc hình thành các trung tâm dữ liệu tiêu chuẩn quốc tế (Tier 3, Green Energy) là cơ sở vững chắc để Đà Nẵng trở thành một “Digital Hub” – trung tâm dữ liệu của khu vực và quốc tế.
Trước nhu cầu ngày càng lớn của thị trường dữ liệu và các trung tâm dữ liệu, trong đó đặc biệt là nhu cầu vốn và công nghệ nước ngoài, từ các tập đoàn hàng đầu thế giới, Đà Nẵng đang và sẽ thực hiện các cơ chế chính sách hấp dẫn nào để hút dòng vốn ngoại vào thị trường trung tâm dữ liệu tại thành phố, thưa ông?
Đà Nẵng được định hướng trở thành trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, công nghệ thông tin và kinh tế số hàng đầu khu vực, trung tâm tài chính tầm cỡ khu vực, trung tâm thương mại tự do. Các cơ chế, chính sách cụ thể bao gồm:
Một là, chuẩn bị sẵn sàng hạ tầng khu công nghệ số. Thành phố đã đầu tư và mở rộng các khu công viên phần mềm. Điển hình là Khu công viên phần mềm số 2 (giai đoạn 1) vừa khánh thành đầu năm 2025 với diện tích sàn hơn 90.000m2, nhằm thu hút các doanh nghiệp đến nghiên cứu, phát triển và đặt máy chủ. Thực tế tại Khu công viên phần mềm số 1 đã chứng minh hiệu quả với 18 doanh nghiệp FDI đang hoạt động. Bên cạnh đó, Khu công nghệ thông tin Đà Nẵng (giai đoạn 1) (Trungnam Group) và Khu phức hợp văn phòng FPT (FPT) đang hoạt động và phát huy hiệu quả, là điểm đến để các nhà đầu tư trong nước và quốc tế triển khai trung tâm dữ liệu cũng như cung cấp dịch vụ trung tâm dữ liệu cho các khu công nghệ thông tin tập trung.
Hai là, Trung tâm Tài chính quốc tế Đà Nẵng, Khu thương mại tự do đang được xây dựng dự kiến thu hút 30-50 doanh nghiệp. Nhu cầu sử dụng trung tâm dữ liệu rất lớn, và đây sẽ là nơi thu hút rất nhiều nhà đầu tư thế giới.
Ba là, hỗ trợ thủ tục và quỹ đất cho các dự án lớn. Đà Nẵng đã tạo điều kiện tối đa để các tập đoàn lớn triển khai dự án, ví dụ như khởi công dự án Trạm cập bờ tuyến cáp quang biển Asia Link Cable (ALC) và Trung tâm dữ liệu mới của Viettel tại KCN Hòa Khánh (quy mô lớn nhất miền Trung, 14MW) dự kiến khởi công quý II/2026.
Bốn là, khuyến khích xã hội hóa hạ tầng. Thành phố khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân tham gia xây dựng hạ tầng viễn thông bền vững (hạ tầng ngầm, trạm viễn thông thân thiện môi trường), đáp ứng nhu cầu truyền dẫn của các trung tâm dữ liệu.
Năm là, Nghị quyết số 259/2025/QH15 về chính sách đặc thù mới ban hành (bổ sung một số nội dung Nghị quyết số 136/2024/QH15) có đưa vào hỗ trợ cho công nghệ chiến lược, trong đó có trung tâm dữ liệu lớn. Thành phố đang xây dựng nghị quyết của Hội đồng Nhân dân thành phố để cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ cho nhà đầu tư vào trung tâm dữ liệu trong thời gian tới.
Mới đây, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2161/QĐ-TTg ngày 29/9/2025 phê duyệt Chương trình khuyến khích doanh nghiệp khu vực tư nhân tham gia xây dựng hạ tầng viễn thông và các hạ tầng khác cho chuyển đổi số quốc gia đến năm 2030, trong đó có các trung tâm dữ liệu, hạ tầng tiện ích số… Đà Nẵng đã triển khai chủ trương này đến đâu và đặt ra mục tiêu cụ thể gì trong việc hiện thực hóa chiến lược trên, thưa ông?
Đà Nẵng đã thực hiện chủ trương khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia xây dựng hạ tầng số một cách rất quyết liệt và đã có những kết quả cụ thể trong năm 2024-2025. Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 80/KH-UBND ngày 9/9/2025 về Kế hoạch phát triển hạ tầng số trên địa bàn thành phố giai đoạn 2025-2030, theo đó quan điểm của kế hoạch là: tạo môi trường phát triển thuận lợi cho các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, phát triển hạ tầng số, đặt mục tiêu thu hút ít nhất 1 trung tâm dữ liệu cấp vùng và 2 trung tâm dữ liệu quy mô quốc gia theo tiêu chuẩn xanh.
Về triển khai thực tế, hầu hết hạ tầng truyền dẫn và dữ liệu lớn trên địa bàn hiện nay đều do các doanh nghiệp đầu tư (VNPT, Viettel, FPT, CMC, Công ty CP Trung tâm dữ liệu quốc tế...). Thành phố đã kêu gọi các doanh nghiệp chung tay đầu tư, nâng cấp các công trình hạ tầng ngầm, hạ tầng viễn thông 5G, thu hút đầu tư trung tâm dữ liệu quy mô cấp vùng, cấp quốc gia và quy mô quốc tế.
Về mục tiêu cụ thể đến năm 2030:
Một, xây dựng Đà Nẵng thành trung tâm dữ liệu khu vực (Digital Hub) kết nối quốc tế.
Hai, phát triển hạ tầng bưu chính Megahub và Hub cho tuyến trục thương mại điện tử miền Trung.
Ba, đối với sản phẩm phần mềm và dữ liệu, chúng tôi đặt mục tiêu thu hút đầu tư hình thành các trung tâm dữ liệu quy mô khu vực Đông Nam Á, cụ thể thu hút đầu tư ba trung tâm dữ liệu mới đạt tiêu chuẩn xanh theo các tiêu chuẩn quốc tế. Đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu đa mục tiêu quy mô cấp vùng tiêu chuẩn TIER-III, với công suất 80MW, hình thành các cụm máy chủ hỗ trợ các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), tính toán hiệu năng cao (HPC) với mục tiêu cung cấp dịch vụ điện toán đám mây, tính toán, lưu trữ hỗ trợ xây dựng chính quyền điện tử và thành phố thông minh và có thể mở rộng dịch vụ trung tâm dữ liệu cho các doanh nghiệp công nghệ, tài chính, logistics, và sản xuất tại miền Trung, các tổ chức y tế, giáo dục hoặc đối tác quốc tế.
Bốn, phát triển hạ tầng tiện ích số và công nghệ số như dịch vụ cho chuyển đổi số, trọng tâm là các nền tảng số dùng chung cho nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội, phục vụ các hoạt động thiết yếu của xã hội trên môi trường số (bao gồm các nền tảng số: định danh số, xác thực số; thanh toán số, hóa đơn số; tích hợp, chia sẻ dữ liệu).
Năm, phấn đấu trở thành nhóm ba địa phương dẫn đầu về chuyển đổi số.
Thực tế, trung tâm dữ liệu không chỉ là hạ tầng cốt lõi cho chuyển đổi số, mà còn là yếu tố tiên quyết để hình thành các ngành công nghiệp số, từ trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây đến các dịch vụ tài chính – ngân hàng số. Trong quy hoạch tổng thể phát triển Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn 2045, vai trò của trung tâm dữ liệu sẽ được định vị như thế nào trong bức tranh tăng trưởng kinh tế số toàn diện của thành phố?
Trong quy hoạch thành phố, hạ tầng thông tin và truyền thông (bao gồm trung tâm dữ liệu) được xác định là “nền tảng cốt lõi, đi trước một bước”, với vai trò được định vị như sau:
Thứ nhất, về động lực tăng trưởng kinh tế: ngành công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử viễn thông (dựa trên hạ tầng dữ liệu) phấn đấu trở thành ngành kinh tế chủ đạo với tốc độ tăng trưởng doanh thu hàng năm gấp 2 - 2,5 lần tốc độ tăng trưởng GRDP của thành phố.
Thứ hai, về hạ tầng cho công nghệ lõi: trung tâm dữ liệu là nơi lưu trữ và xử lý để Đà Nẵng đẩy mạnh nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), chuỗi khối (Blockchain), tài chính công nghệ (Fintech).
Thứ ba, về hỗ trợ kinh tế số toàn diện: hệ thống này sẽ hỗ trợ tối ưu cho các ngành dịch vụ thế mạnh của Đà Nẵng như logistics, du lịch, tài chính ngân hàng và y tế. Mục tiêu là hoàn thiện hệ sinh thái số với hạ tầng lõi gồm Data Center và IOC (Trung tâm giám sát điều hành thông minh).
Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng được xem là một loại tài sản chiến lược của quốc gia và địa phương, việc hình thành thị trường dữ liệu trong tương lai là xu hướng tất yếu. Vậy, Đà Nẵng có định hướng, bước đi hay sự chuẩn bị như thế nào để tham gia và đóng vai trò tích cực trong việc hình thành thị trường dữ liệu, sàn giao dịch dữ liệu hoặc các mô hình khai thác, thương mại hóa dữ liệu minh bạch và bền vững?
Dữ liệu ngày càng được xem là một loại tài sản chiến lược của quốc gia và địa phương, việc hình thành thị trường dữ liệu trong tương lai là xu hướng tất yếu. Trước yêu cầu đó, hiện nay Thành phố đang giao cho các cơ quan chuyên môn trực thuộc Ủy ban Nhân dân thành phố xây dựng đề án thí điểm sàn giao dịch dữ liệu gắn với hình thành trung tâm tài chính quốc tế.
Sàn giao dịch dữ liệu có những mục tiêu chính sau:
Xây dựng và vận hành thí điểm trên nền tảng công nghệ Blockchain, mô hình hợp tác công – tư (PPP) và cơ chế sandbox, nhằm thực hiện việc mã hóa, định danh, chuẩn hóa, định giá, chia sẻ và giao dịch dữ liệu một cách an toàn, minh bạch, có kiểm soát và tuân thủ pháp luật. Trong thời gian thí điểm 24 tháng, hình thành mô hình “chợ dữ liệu” đầu tiên cấp địa phương tại Việt Nam, là công cụ thúc đẩy phát triển kinh tế số, đổi mới sáng tạo, năng lực quản trị và nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu của Thành phố; đồng thời tạo tiền đề để đề xuất nhân rộng ở phạm vi quốc gia và tích hợp vào định hướng hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế tại Đà Nẵng.
Trong thời gian thí điểm, ban hành các quy chế, hướng dẫn nội bộ về: phân loại dữ liệu được phép giao dịch; quy trình phê duyệt dữ liệu đưa lên sàn; hợp đồng mẫu và thỏa thuận cấp phép dữ liệu; cơ chế giá dữ liệu; bảo vệ quyền và nghĩa vụ các bên; quy định về an toàn, bảo mật, kiểm tra, giám sát. Song song đó, hình thành bộ máy quản trị sàn (Ban chỉ đạo, Ban quản lý vận hành, Hội đồng định giá dữ liệu,...) để vận hành thông suốt và đúng mục tiêu.
Thông qua sàn thí điểm, tối thiểu 3–4 lĩnh vực dữ liệu trọng điểm được đưa vào giao dịch thử (dự kiến: du lịch, giao thông vận tải, tài chính – ngân hàng, đô thị thông minh). Mục tiêu thu hút tối thiểu 10 đơn vị cung cấp dữ liệu (data providers) và 20 đơn vị sử dụng dữ liệu (data consumers) tham gia trong giai đoạn thử nghiệm. Qua đó, đánh giá được nhu cầu thị trường, mô hình kinh doanh, và hiệu quả kinh tế – xã hội thực tế, tiết kiệm chi phí thu thập dữ liệu cho doanh nghiệp, tạo thêm doanh thu từ dữ liệu cho đơn vị cung cấp, đóng góp vào GRDP từ hoạt động kinh tế dữ liệu.
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 6-2026 phát hành ngày 09/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html
