Đóng góp ý kiến vào dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), nhiều đại biểu Quốc hội nêu quan điểm, việc xử lý vi phạm hành chính thông qua ngừng cung cấp các dịch vụ thiết yếu phải cân nhắc đến những tác động so với mức độ vi phạm; bảo đảm không làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu và quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba...

Chiều 4/11, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).

XÁC ĐỊNH RÕ PHẠM VI TÁC ĐỘNG, THỜI HẠN ÁP DỤNG

Đại biểu Dương Khắc Mai, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng, đánh giá cao cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, chuyển các biện pháp ngừng cung cấp điện, nước, dịch vụ Internet, viễn thông và tạm dừng một số thủ tục liên quan đến phương tiện từ nhóm biện pháp cưỡng chế sang nhóm biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính; đồng thời bổ sung các điều quy định cụ thể về điều kiện, thẩm quyền, trình tự áp dụng.

Tuy nhiên, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục cân nhắc hai vấn đề. 

Một là, khoản 1 Điều 117 và khoản 1 Điều 119 cho phép áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ khi tổ chức, cá nhân đã được yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm bằng văn bản nhưng không chấp hành.

Như vậy, biện pháp này có thể được áp dụng ngay trong quá trình xử lý, trước khi có quyết định xử phạt. Trong khi đó, điện, nước và hạ tầng viễn thông là những dịch vụ thiết yếu, việc ngừng cung cấp có thể ảnh hưởng không chỉ đến người vi phạm mà còn đến người lao động, khách hàng hoặc các chủ thể khác cùng sử dụng công trình, hạ tầng.

Mặc dù dự thảo Luật đã bổ sung nguyên tắc giới hạn phạm vi áp dụng và chỉ thực hiện khi không còn biện pháp khác nhưng đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị quy định chặt chẽ hơn về căn cứ xác định sự cần thiết, phạm vi tác động, thời hạn áp dụng; bảo đảm không làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu và quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm khôi phục dịch vụ kịp thời khi căn cứ áp dụng không còn.

Hai là, khoản 2 Điều 118 cho phép tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện hoặc cấp giấy phép điều khiển phương tiện khi quá thời hạn hẹn giải quyết vụ việc mà tổ chức, cá nhân chưa đến giải quyết.

Do đó, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị làm rõ điều kiện áp dụng đối với từng chủ thể, nhất là trường hợp phương tiện đã chuyển nhượng nhưng chưa hoàn tất thủ tục đăng ký, nhằm tránh áp dụng biện pháp đối với người không trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm.

CÓ CƠ CHẾ BẢO VỆ QUYỀN LỢI CỦA BÊN THỨ BA

Liên quan đến biện pháp ngừng cung cấp điện, nước và các dịch vụ thiết yếu, đại biểu Lê Hữu Trí – Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa, cho rằng đây là biện pháp có tác động rất lớn không chỉ đối với tổ chức vi phạm mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động, người dân sinh sống trong khu vực và các chủ thể không có hành vi vi phạm. Do đó, đại biểu đề nghị cần làm rõ 4 nội dung:

Một là, chỉ áp dụng biện pháp này đối với những hành vi vi phạm được quy định cụ thể trong luật, có tính chất nghiêm trọng, gây nguy cơ hoặc hậu quả rõ ràng và không ra quy định quá rộng cho các văn bản dưới luật.

Hai là, phải xác định rõ điều kiện, trình tự, thời hạn ngừng cung cấp và trách nhiệm của cơ quan ra quyết định, đơn vị cung cấp dịch vụ.

Ba là, phải có cơ chế bảo vệ người dân, người lao động và các tổ chức không vi phạm nhưng cùng sử dụng chung hệ thống điện nước, có phương án xử lý đối với các trường hợp đặc biệt liên quan đến bệnh viện, cơ sở chăm sóc sức khỏe và các nhu cầu thiết yếu khác.

Bốn là, cần quy định rõ việc khôi phục cung cấp dịch vụ ngay khi các căn cứ áp dụng biện pháp không còn hoặc khi quyết định bị hủy bỏ, đồng thời có cơ chế bồi thường nếu tiếp tục áp dụng trái pháp luật, gây thiệt hại.

Đại biểu Lê Hữu Trí nhấn mạnh các biện pháp trên phải nhằm ngăn chặn, chấm dứt vi phạm, không được trở thành công cụ gây sức ép hoặc tạo ra những hệ lụy lớn hơn chính hành vi vi phạm cần xử lý.

Nêu quan điểm về các biện pháp ngăn chặn như ngừng cung cấp điện, nước, dịch vụ Internet, tước giấy phép môi trường, đại biểu Nguyễn Đình Xuân, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh, khẳng định đây là những biện pháp cần thiết để xử lý vi phạm hành chính.

Tuy nhiên, những biện pháp được đưa ra sẽ có tác động lớn, không chỉ đối với đối tượng vi phạm mà có thể ảnh hưởng đến những tổ chức và cá nhân khác, đặc biệt là các doanh nghiệp cung cấp hạ tầng, dịch vụ hạ tầng cho khu công nghiệp.

Theo đại biểu, nếu tước giấy phép xả thải, giấy phép môi trường thì đồng nghĩa với việc hàng chục doanh nghiệp đều không xả thải được, bị đóng cửa dẫn đến hàng chục ngàn lao động có thể mất việc trong khi vi phạm này không phải do họ gây ra. Vì vậy, những biện pháp xử phạt bổ sung phải được cân nhắc tới tác động so với mức độ vi phạm.