Chính phủ đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 20 thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; phân cấp, phân quyền 10 nội dung; tháo gỡ 31 nội dung vướng mắc, đặc biệt gắn với yêu cầu của môi trường kinh tế số và nền tảng số.

Ngày 20/10/2026, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật thuộc lĩnh vực công nghiệp và thương mại được trình Quốc hội xem xét. Dự thảo nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh quan điểm xây dựng dự án Luật gồm 3 trụ cột chính: thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ và phù hợp với các điều ước quốc tế; cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Dự án luật thể chế hóa chủ trương về cắt giảm thủ tục hành chính, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số.

TẬP TRUNG CẮT GIẢM THỦ TỤC, ĐẨY MẠNH PHÂN CẤP CHO ĐỊA PHƯƠNG

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, tại dự thảo luật, Chính phủ đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 20 thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; phân cấp, phân quyền 10 nội dung; tháo gỡ 31 nội dung vướng mắc, đặc biệt gắn với yêu cầu của môi trường kinh tế số và nền tảng số.

Dự thảo bao gồm 6 điều, trong đó 4 điều sửa luật, 1 điều về hiệu lực và 1 điều về chuyển tiếp.

Cụ thể, với Luật Thương mại, dự thảo luật bãi bỏ 3 nhóm điều kiện kinh doanh, 4 thủ tục hành chính và phân cấp 1 thủ tục và sửa đổi 3 nội dung chồng chéo. 

Với Luật Cạnh tranh, dự thảo luật đơn giản hóa 2 thủ tục theo phương thức điện tử và hoàn thiện 3 nội dung hướng đến hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm duy trì môi trường cạnh tranh lành mạnh, xử lý nghiêm các hành vi phản cạnh tranh trong nền kinh tế số và các mô hình kinh doanh mới.

Với Luật Quản lý ngoại thương, dự thảo luật bãi bỏ 2 thủ tục, đơn giản hóa 9 thủ tục, phân cấp 5 nội dung và hoàn thiện 4 nội dung cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam nhằm tháo gỡ bất cập về tái nhập khẩu hàng hóa do chính mình sản xuất đã xuất khẩu; hoạt động ngoại thương với khu hải quan riêng; chứng nhận, tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa; và một số quy định khác nhằm giải phóng nguồn lực.

Với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, dự thảo luật phân cấp 4 nội dung và hoàn thiện 1 nội dung để thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Chính phủ khẳng định dự thảo Luật bảo đảm các yêu cầu về quốc phòng, an ninh; đánh giá kỹ điều kiện nguồn nhân lực, khả năng tổ chức thực hiện và cơ chế hậu kiểm.

Chính phủ kính trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật ngay tại Kỳ họp thứ 2 theo quy trình một kỳ họp.

CẦN BẢO ĐẢM TÍNH ĐỒNG BỘ, MINH BẠCH VÀ KHẢ THI CỦA HỆ THỐNG PHÁP LUẬT

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung 4 luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo môi trường đầu tư kinh doanh cạnh tranh lành mạnh và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định về hạn chế quyền, xác lập nghĩa vụ, xử lý vi phạm và điều khoản chuyển tiếp, bảo đảm thống nhất với Bộ luật Dân sự, pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp, thương mại điện tử, dữ liệu và hải quan. Việc phân cấp, phân quyền phải gắn liền với trách nhiệm giải trình, công tác kiểm tra, giám sát và bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Đối với Luật Thương mại, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành nguyên tắc công khai danh mục hàng hóa, dịch vụ độc quyền nhà nước, đồng thời đề nghị làm rõ quy định về thẩm quyền đối với lĩnh vực quốc phòng, an ninh. Về hạn mức khuyến mại, cần làm rõ nguyên tắc và giới hạn điều chỉnh để bảo đảm tính ổn định, phù hợp với giao dịch trên nền tảng số. Việc bãi bỏ các quy định về hợp đồng và chế tài tại Chương VII là thay đổi lớn, cần nghiên cứu kỹ lưỡng và đánh giá tác động đầy đủ.

Việc bãi bỏ các quy định về hợp đồng và toàn bộ Chương VII về chế tài, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh đây là thay đổi lớn về mặt chế định, không thuần túy là kỹ thuật loại bỏ quy định trùng lặp. Cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung bảng đối chiếu quy định bị bãi bỏ với quy định thay thế, đánh giá tác động đầy đủ; nghiên cứu giữ lại quy định đặc thù cần thiết và hoàn thiện điều khoản chuyển tiếp đối với hợp đồng, tranh chấp, thời hiệu.

Đối với Luật Cạnh tranh, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị nghiên cứu quy định xác định thị trường liên quan, sức mạnh thị trường đáng kể thể hiện đặc thù của nền kinh tế số. Việc xử lý hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh hoặc cạnh tranh không lành mạnh cần đánh giá theo hướng "hành vi – hậu quả", chỉ xử lý khi gây ra hoặc có khả năng gây thiệt hại ở mức đáng kể. Đồng thời, nghiên cứu phương án quy định các hình thức tập trung kinh tế phù hợp, bao quát 2 hình thức tập trung kinh tế khác đang quy định tại dự thảo Nghị định.

Đối với Luật Quản lý ngoại thương, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ cơ chế kiểm soát chất lượng hàng hóa tái nhập khẩu, đánh giá năng lực của địa phương khi phân quyền cấp phép. Xác định rõ giới hạn tạm nhập hàng hóa "để sử dụng vì mục đích khác" và làm rõ quy định về thay đổi tuyến đường quá cảnh (chỉ thông báo hay phải được chấp thuận).

Với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Ủy ban tán thành tăng quyền chủ động cho người tiêu dùng khi lựa chọn mục đích, phạm vi thu thập thông tin. Song đề nghị phải bảo đảm tính thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng như phân định rõ thẩm quyền giải quyết tranh chấp giữa các cấp.