Việc sáp nhập tỉnh thành mang đến những động lực tích cực cho thị trường bất động sản xét đến hiệu quả từ tinh gọn bộ máy quản lý, ngân sách chủ động hơn, vị trí địa lý được khai thác hiệu quả và hạ tầng liên kết được tăng cường, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và đô thị...

Trong báo cáo chuyên đề ngành bất động sản với chủ đề sáp nhập tỉnh thành và tác động đến thị trường bất động sản công bố mới đây, Chứng khoán VCBS nhấn mạnh với diện tích, dân số và nguồn lực dồi dào, các chính quyền địa phương hiện có thể thoải mái quy hoạch các vùng phát triển kinh tế & hệ thống giao thông trải dài trên diện tích lớn, giảm rủi ro không đấu nối tại địa bàn khác như trước đây.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa cho các dự án công nghiệp lớn – thường yêu cầu một hệ thống logistics đồng bộ, kết nối thuận tiện đến nguồn nguyên liệu đầu vào, lao động và các hạ tầng cảng biển, sân bay lớn.

Sau khi hợp nhất với nhau và được quản lý thống nhất, các địa phương nhỏ, tỉnh thành cũ trước đây, có thể tập trung hơn trong việc phát triển các lĩnh vực trọng điểm & có thế mạnh, thay vì cố gắng “chạy đua” phát triển nhiều lĩnh vực kinh tế khác nhau – vốn không hiệu quả và tạo ra sự cạnh tranh không cần thiết giữa các địa phương tương đồng.

Đồng thời, việc sáp nhập sẽ bổ sung thêm quỹ đất, không gian phát triển cho các đô thị lớn như TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng. Các địa phương được sáp nhập có thể được hưởng lợi lớn từ xu hướng đô thị hóa, nguồn lực kinh tế dồi dào và các cơ chế phát triển đặc thù đang được áp dụng cho các đô thị trên.

Việc đặt phần lớn trung tâm hành chính tại địa phương thành công hơn trong phát triển kinh tế giúp tận dụng tốt đội ngũ cán bộ trình độ cao, hệ thống hành chính và các chính sách phát triển, thu hút đầu tư đã được kiểm chứng, qua đấy giúp nhân rộng mô hình phát triển trên quy mô lớn hơn.

Trước đây, một số địa phương chịu hạn chế về quy mô dân số, kinh tế và nguồn lực ngân sách nên khó khăn trong hiện thực tầm nhìn phát triển do phụ thuộc vào nguồn bổ sung từ Ngân sách Trung ương (được điều tiết từ các tỉnh thành thặng dư ngân sách) – vốn tốn khá nhiều thời gian và phát sinh nhiều quy trình, thủ tục.

Điều này dẫn đến bỏ lỡ nhiều thời cơ phát triển. Đặc biệt khi việc phát triển các dự án hạ tầng và cung cấp ưu đãi đầu tư lại là điều kiện quan trọng để thúc đẩy kinh tế và tăng thu ngân sách. Do đó, VCBS cho rằng việc sáp nhập các tỉnh thành có thể gia tăng đáng kể hiệu quả phân bổ vốn và quản lý ngân sách: Nguồn lực sẽ được tập trung hơn với số lượng tỉnh thành tinh gọn.

Sau khi sáp nhập, các tỉnh thành lớn hơn sẽ có khả năng tự chủ trong việc quản lý và phân bổ vốn mà không cần phải qua sự điều phối từ Ngân sách Trung ương, giúp đơn giản quá quy trình, tiết kiệm thời gian, chi phí và linh hoạt hơn trong việc cân đối nguồn lực phục vụ mục tiêu phát triển trên địa bàn.

Việc trao nhiều quyền lực, điều kiện hơn cho các địa phương trong việc quản lý ngân sách & định hướng phát triển được coi là một bước đi tương tự với mô hình quản lý của Trung Quốc. Thực tế, sau một quá trình chuyển đổi từ mô hình "nhà nước vạn năng" sang mô hình phân quyền, Trung Quốc đã đạt được một số thành tựu đáng kể.

Sau khi có thông tin về sáp nhập, thị trường bất động sản tại nhiều khu vực đã ghi nhận sự sôi động và xu hướng tăng giá rõ rệt, đặc biệt đối với sản phẩm đất nền, vốn nhạy cảm với nguồn vốn đầu tư/ đầu cơ. Tuy vậy, làn sóng trên đã nhanh chóng hạ nhiệt tại một số địa phương.

Về dài hạn, việc sáp nhập tỉnh thành mang đến những động lực tích cực cho thị trường bất động sản xét đến hiệu quả từ tinh gọn bộ máy quản lý, ngân sách chủ động hơn, vị trí địa lý được khai thác hiệu quả và hạ tầng liên kết được tăng cường, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và đô thị.

Tuy vậy, lưu ý giá trị của các bất động sản chỉ thực sự được cải thiện cùng với sự phát triển của hạ tầng, tiện ích, nhu cầu nhà ở và các hoạt động kinh tế trên địa bàn, do đó sẽ cần thêm thời gian để thể hiện và có sự phân hóa nhất định giữa các khu vực.

Đối với lĩnh vực bất động sản công nghiệp, VCBS đánh giá việc sáp nhập sẽ tạo dư địa linh hoạt cho các địa phương thu hút đầu tư, giảm chồng chéo thủ tục giữa các địa bàn khác nhau, giảm sự tranh giành FDI giữa các địa phương.

Với các nhận định này, VCBS đưa ra nhiều cổ phiếu của các doanh nghiệp khả năng sẽ hưởng lợi từ việc sáp nhập như DPG, TAL, DXG, HLD, HD2, NHA, HDC.