Thời gian qua, câu chuyện nhịn ăn, kiêng thịt để “bỏ đói” tế bào ung thư được truyền miệng trong các hội nhóm trên mạng xã hội. Trong khi thực tế, dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng trong điều trị và phục hồi cho người bệnh...

Trong một video trên mạng xã hội Tiktok do tài khoản @chungng1964 đăng tải, một người phụ nữ ở khoảng độ tuổi trung niên cho biết bà đã tiết thực (nhịn ăn) 26 ngày qua. Theo nội dung video, người phụ nữ có bệnh ung thư tuyến giáp, ung thư đại tràng. Sau 26 ngày tiết thực, người phụ nữ này được uống một cốc nước gạo rang, vừa uống vừa nói: "Dạ dày, đại tràng ơi! Hôm nay mình uống nước gạo, chúng ta cùng đồng hành để khỏe mạnh nhá…"

Sau khi những video tương tự được lan truyền, nhiều người cho rằng, nội dung video không được kiểm chứng, không đáng tin. Tuy nhiên, ở phần bình luận bên dưới, nhiều người lại tỏ ra tán thành việc tiết thực để chữa bệnh, cho rằng cơ thể đói thì "tế bào ung thư cũng đói", từ đó có thể bị triệt tiêu.

Mới đây, cho rằng “động dao kéo” khiến ung thư phát triển, một người phụ nữ ở Phú Thọ quyết định nhịn ăn theo video trên TikTok. Bác sĩ Ngô Văn Tỵ, Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết người phụ nữ 40 tuổi, mắc ung thư vú giai đoạn muộn, được yêu cầu nhập viện để phẫu thuật, sau đó can thiệp hóa chất. Tuy nhiên, người bệnh từ chối ngay lập tức và nói sẽ nhịn ăn, uống nước lá đu đủ và nước măng tây để "tiêu khối u".

Hai tháng sau, khi khối u vỡ, loét và đau đớn không chịu nổi, chị mới quay lại bệnh viện. Nhưng lúc này, mọi cơ hội điều trị đã khép lại. Các bác sĩ chỉ có thể chăm sóc giảm nhẹ và vơi bớt đau đớn cho người phụ nữ. Bệnh nhân không chỉ chịu đựng sự dày vò về thể xác mà còn tự rút ngắn chính quãng đời của mình chỉ vì những thông tin thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội.

Tương tự, người đàn ông 54 tuổi, mắc ung thư trực tràng và tắc ruột, cũng từ chối nhập viện để điều trị cấp cứu. Ông chọn thuốc nam vì tin rằng nó "lành tính" hơn, sau khi xem các video trên TikTok. Năm tuần sau, ông quay lại bệnh viện trong tình trạng vỡ ruột thập tử nhất sinh. Một bác sĩ tại Bệnh viện K cho biết người đàn ông đã ra đi hai tuần sau đó.

Nhằm giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về vai trò của dinh dưỡng đối với bệnh nhân ung thư, mới đây, Câu lạc bộ Dinh dưỡng – Bệnh không lây đã tổ chức buổi sinh hoạt đầu tiên trong năm tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố (HCDC) với chủ đề "Dinh dưỡng và bệnh lý ung thư".

Theo HCDC, suy dinh dưỡng là một thách thức lớn đối với bệnh nhân ung thư, đặc biệt ở giai đoạn tiến triển. Theo nghiên cứu, tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư dao động từ 20 - 70%, tùy thuộc vào loại ung thư, giai đoạn bệnh và tình trạng lâm sàng.

TS. Trần Thị Anh Tường, Trưởng Khoa Dinh dưỡng tiết chế, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, nhấn mạnh suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư liên quan mật thiết đến tiên lượng xấu, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, giảm hiệu quả điều trị và đẩy nhanh tình trạng suy mòn cơ thể. Do đó việc bổ sung đầy đủ năng lượng và protein rất quan trọng nhằm duy trì cân nặng, cải thiện thể trạng và hỗ trợ phục hồi sau điều trị.

TS. Trần Thị Anh Tường khuyến nghị bệnh nhân ung thư nên ăn một số thực phẩm giàu dinh dưỡng. Cụ thể" thịt gia cầm, cá có nguồn protein chất lượng cao giúp bảo vệ khối cơ; các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt, có giàu năng lượng và chất xơ, trái cây, rau củ cung cấp vitamin và khoáng chất quan trọng.

Tại hội nghị khoa học toàn quốc lần thứ IV với chủ đề "Dinh dưỡng trong ung thư, bệnh lý nặng và sau xuất viện giúp tăng hiệu quả điều trị", TS.BS. Lưu Ngân Tâm, Chủ tịch VietSPEN kiêm Trưởng Khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện Chợ Rẫy, cũng nhấn mạnh mối quan hệ mật thiết giữa điều trị ung thư và dinh dưỡng là rất quan trọng. 

Cụ thể, chế độ dinh dưỡng dành cho bệnh nhân ung thư cần phải đảm bảo có đầy đủ các nhóm chất, bao gồm chất béo, chất đạm, tinh bột, vitamin, nước và các khoáng chất thiết yếu. Những người mắc bệnh ung thư nên chú trọng tới việc ăn ít thịt đỏ nhưng nhiều rau, cá, dầu thực vật, đồng thời tích cực luyện tập thể dục thường xuyên hơn để cung cấp đầy đủ các thành phần dinh dưỡng và nâng cao sức đề kháng cho cơ thể, giúp chống lại sự “tấn công” của ung thư.

Đặc biệt, PGS.TS. Nguyễn Thị Thái Hòa, Trưởng Khoa Nội 2, Bệnh viện K, khẳng định nhịn ăn nhiều ngày để chữa ung thư là không có cơ sở khoa học. "Nếu chữa bệnh ung thư bằng những phương pháp không đúng, thiếu cơ sở khoa học, sẽ không giúp bệnh nhân khỏi bệnh, mà còn khiến bệnh nhân bị suy kiệt. Khi cơ thể suy kiệt thì hệ miễn dịch sẽ suy giảm và tế bào ung thư sẽ phát triển nhanh hơn. Bệnh vì thế sẽ nặng lên, có thể khiến bệnh nhân mất đi cơ hội sống…", PGS.TS. Nguyễn Thị Thái Hòa cho biết.

PGS.TS. Nguyễn Thị Thái Hòa cũng cho biết thêm: tế bào ung thư không ăn thức ăn giống như cơ thể con người, chính vì vậy việc nhịn ăn sẽ không có hiệu quả làm triệt tiêu tế bào ung thư.

"Tế bào ung thư phát triển theo cách tự nhân đôi theo cấp số nhân, từ 1 tế bào ung thư sẽ nhân lên thành 2, từ 2 nhân lên thành 4, từ 4 nhân lên thành 16… Tế bào ung thư không sử dụng chất dinh dưỡng mà con người ăn vào để nuôi sống, mà nó sẽ tự nhân lên. Tế bào ung thư chỉ có thể chết đi khi người bệnh được điều trị bằng các liệu pháp điều trị chính thống", PGS.TS. Nguyễn Thị Thái Hòa khẳng định.

Cũng theo bác sỹ, có một số khối u phụ thuộc vào nội tiết như u xơ tử cung, u xơ vú,… các thức ăn làm tăng nội tiết tố nữ có thể sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của khối u. Tuy nhiên, đây là những khối u lành, còn đối với ung thư thì hoàn toàn khác, chúng không hề phụ thuộc vào thức ăn.

"Đối với tất cả loại ung thư, bệnh nhân đều phải ăn uống đủ chất. Việc kiêng một số thực phẩm trong quá trình điều trị tùy thuộc vào loại thuốc bệnh nhân sử dụng. Ví dụ như việc sử dụng loại thực phẩm đó sẽ làm tăng hoặc giảm nồng độ thuốc trong máu, thì chắn chắn các bác sỹ sẽ hướng dẫn và dặn dò kỹ lưỡng", Trưởng khoa Nội 2, BV K Trung ương, cho biết.