Hàng trăm nghìn người xuống đường tại Madrid và nhiều thành phố Tây Ban Nha phản đối giá nhà, tiền thuê tăng cao, đồng thời yêu cầu Chính phủ tăng cường bảo vệ người thuê. Làn sóng biểu tình diễn ra ngay sau khi Quốc hội bác bỏ hai sắc lệnh về nhà ở, đẩy khủng hoảng nhà ở thành vấn đề chính trị nóng bỏng...

Liên đoàn Người thuê nhà (Sindicato de Inquilinas), một trong những tổ chức đứng ra điều phối các cuộc biểu tình, cho biết khoảng 500.000 người đã tham gia cuộc tuần hành tại Madrid. Trong khi đó, chính quyền thành phố ước tính số người tham gia vào khoảng 70.000.

Các cuộc tuần hành diễn ra tại nhiều thành phố trên khắp Tây Ban Nha, trong bối cảnh ngày càng nhiều người dân gặp khó khăn trong việc thuê hoặc mua nhà. Các tổ chức đại diện cho người thuê nhà đang thúc đẩy những yêu cầu mạnh mẽ hơn, trong đó có giảm đáng kể tiền thuê, tăng thời hạn hợp đồng và xử lý những căn nhà thuộc sở hữu của các quỹ đầu tư bị cáo buộc đẩy giá nhà lên cao.

KHỦNG HOẢNG NHÀ Ở TRỞ THÀNH LÀN SÓNG PHẢN ĐỐI TRÊN TOÀN QUỐC

Tại Madrid, những người biểu tình tập trung đông tại Puerta del Sol, một trong những quảng trường trung tâm và nổi tiếng nhất thủ đô. Các nhà hoạt động đã dựng trại tại đây khoảng một tuần trước khi cuộc biểu tình quy mô lớn diễn ra.

Trên đường phố, người biểu tình mang theo các biểu ngữ với dòng chữ “Tổng đình công” và hô vang những khẩu hiệu phản đối cái gọi là “chủ nghĩa địa tô”, nhằm chỉ trích việc sở hữu và khai thác bất động sản để thu lợi từ tiền thuê trong khi ngày càng nhiều người không đủ khả năng tiếp cận nhà ở.

Cuộc biểu tình tại Madrid nhìn chung diễn ra trong hòa bình, với sự hiện diện đáng kể của lực lượng cảnh sát. Liên đoàn Người thuê nhà, tổ chức đóng vai trò điều phối các cuộc biểu tình, cho rằng đang tồn tại một khoảng cách ngày càng lớn giữa mong muốn của người dân và các quyết định được đưa ra tại Quốc hội.

“Có một sự mất kết nối không thể khắc phục giữa những gì người dân mong muốn và những gì các đảng phái bỏ phiếu”, tổ chức này tuyên bố.

Những người biểu tình yêu cầu giảm 50% tiền thuê nhà, áp dụng các hợp đồng thuê không xác định thời hạn và trưng thu những căn nhà thuộc sở hữu của các quỹ đầu tư bị coi là “kền kền” trên thị trường bất động sản. Đây là những yêu cầu phản ánh mức độ nghiêm trọng của áp lực nhà ở mà người thuê nhà tại Tây Ban Nha đang phải đối mặt.

Người phát ngôn Liên đoàn Người thuê nhà Valeria Racu cho biết hiện chưa có ngày cụ thể cho một cuộc tổng đình công. Các tổ chức đang tiếp tục đàm phán và mong muốn nếu được tổ chức, đây sẽ là một cuộc tổng đình công “mang tính lịch sử”.

Lời kêu gọi tổng đình công cũng đang tạo ra phản ứng từ giới doanh nghiệp. Ông Antonio Garamendi, Chủ tịch Liên đoàn Giới chủ Tây Ban Nha (CEOE),  cho biết tôn trọng quyền biểu tình nhưng cảnh báo sẽ có hành động nếu tổng đình công được phát động, bởi ông cho rằng một hành động như vậy là “bất hợp pháp”.

TỪ MADRID ĐẾN VALENCIA, ÁP LỰC NGÀY CÀNG GIA TĂNG

ValeMadrid không phải là điểm nóng duy nhất. Tại Valencia, người biểu tình tuần hành hướng tới Palau de les Arts Reina Sofía, nơi đang diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh Bất động sản Valencia 2026 về đầu tư bất động sản. Một trong những diễn giả tại sự kiện là ông Albert Rivera, cựu lãnh đạo đảng Ciudadanos.

Tình hình tại Valencia trở nên căng thẳng khi một số người biểu tình tháo dỡ hàng rào và phá vỡ vòng bảo vệ của cảnh sát, đồng thời ném các vật thể về phía lực lượng chức năng. Cảnh sát đáp trả bằng đạn cao su và hơi cay. Một số người biểu tình tìm cách tiếp cận khu vực phía trên của tòa nhà.

Cuộc tuần hành tại Valencia do bốn tổ chức kêu gọi, trong đó có Liên đoàn Người thuê nhà và Liên đoàn Nhà ở. Trong khi đó, các cuộc biểu tình tiếp tục diễn ra ở nhiều khu vực khác của Tây Ban Nha.

Tại San Sebastian, phong trào phản đối bước sang ngày thứ hai liên tiếp. Cuộc biểu tình do công đoàn LAB kêu gọi với sự ủng hộ của Liên đoàn Người thuê nhà.

Tại Cádiz, những người tổ chức cho biết tiền thuê nhà trung bình đã lên khoảng 900 euro/tháng, trong khi giá mua một căn nhà có thể lên tới 200.000 euro. Cuộc tuần hành kết thúc tại Tòa thị chính bằng việc đọc một bản tuyên ngôn.

Các cuộc biểu tình cũng diễn ra tại Las Palmas de Gran Canaria, trong khi Lanzarote, Fuerteventura và Tenerife cũng chứng kiến các cuộc tập hợp.

Tại Barcelona, Luana Rocha, một thành viên của nhóm đang dựng trại, nói với đài truyền hình TVE rằng họ có ý định tiếp tục ở lại vô thời hạn. “Chúng ta đang hướng tới một cuộc tổng đình công”, bà nói.

Tại Teruel, một cuộc biểu tình khác dự kiến diễn ra vào Chủ nhật, bắt đầu lúc 18h30 từ Plaza del Torico.

Quy mô và phạm vi của các cuộc biểu tình cho thấy vấn đề nhà ở đang vượt ra ngoài phạm vi của một chính sách kinh tế - xã hội thông thường để trở thành một vấn đề chính trị có khả năng tác động tới quan hệ giữa Chính phủ, Quốc hội, giới doanh nghiệp và người dân.

KHỦNG HOẢNG NHÀ Ở TRỞ THÀNH BÀI TOÁN CHÍNH TRỊ CỦA TÂY BAN NHA

Làn sóng biểu tình diễn ra chỉ một ngày sau khi Quốc hội Tây Ban Nha bác bỏ hai sắc lệnh về nhà ở của Chính phủ. Các Đảng: Nhân dân (PP), Vox và UPN bỏ phiếu chống, trong khi Đảng Junts từ chối ủng hộ. Sắc lệnh thứ nhất chỉ nhận được 172 phiếu thuận, trong khi có 178 phiếu chống. Sắc lệnh thứ hai có 166 phiếu thuận và 184 phiếu chống. Việc hai sắc lệnh cùng bị bác bỏ đã tạo thêm sức ép đối với Chính phủ của Thủ tướng Pedro Sánchez, đồng thời mở ra một cuộc tranh luận mới về khả năng tổ chức bầu cử trước thời hạn.

Hai sắc lệnh này được Chính phủ Tây Ban Nha đưa ra trong bối cảnh giá nhà và chi phí thuê nhà gia tăng, nhằm tăng cường bảo vệ người thuê và mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở. Sắc lệnh thứ nhất tập trung vào việc bảo vệ những người thuê nhà dễ bị tổn thương trước nguy cơ bị trục xuất, đồng thời đưa ra các biện pháp điều chỉnh hoạt động cho thuê, trong đó có cho thuê theo mùa và cho thuê từng phòng, cũng như các chính sách nhằm thúc đẩy nguồn cung nhà ở giá phải chăng. Sắc lệnh thứ hai hướng tới tăng tính ổn định của hợp đồng thuê nhà ở chính, với cơ chế gia hạn trong một số trường hợp nhằm hạn chế nguy cơ người thuê mất chỗ ở khi hợp đồng kết thúc.

Chính phủ của Thủ tướng Pedro Sánchez cho rằng các biện pháp này cần thiết để ứng phó với sức ép ngày càng lớn trên thị trường nhà ở. Tuy nhiên, các đảng đối lập và Junts có quan điểm khác về tác động của một số quy định, đặc biệt lo ngại việc tăng các hạn chế đối với chủ sở hữu và thị trường cho thuê có thể làm giảm nguồn cung nhà ở. Những bất đồng này khiến Chính phủ không tập hợp được đủ sự ủng hộ tại Quốc hội, dẫn tới việc cả hai sắc lệnh đều bị bác bỏ.

Kết thúc bài phát biểu tại Quốc hội, ông Sánchez đưa ra một cảnh báo mạnh mẽ: “Lịch sử sẽ phán xét các vị sớm hơn các vị nghĩ và khắc nghiệt hơn các vị tưởng tượng”. Thủ tướng hiện bước vào giai đoạn cân nhắc về việc có kêu gọi bầu cử sớm hay không. Quyết định này hoàn toàn thuộc thẩm quyền của ông.

Phe đối lập tiếp tục yêu cầu tổ chức bầu cử. Theo nguồn tin ban đầu, một số lãnh đạo và bộ trưởng thuộc đảng Xã hội Tây Ban Nha (PSOE) cũng bắt đầu nghiêng về khả năng này.

Trong khi đó, đảng Junts kêu gọi PSOE quay trở lại bàn đàm phán. Người phát ngôn Junts, bà Míriam Nogueras, mô tả các sắc lệnh của Chính phủ là “một đạo luật được soạn thảo kém”. Tổng thư ký đảng này, ông Jordi Turull, cho rằng các quy định được đề xuất có thể “làm nản lòng” hoạt động mua bán bất động sản. PSOE phản bác rằng các văn bản đã bao gồm những đề xuất mà Junts đưa ra và đặt câu hỏi: “Họ còn muốn gì nữa?” Cuộc tranh luận nhanh chóng chuyển thành màn đổ lỗi giữa các đảng phái.

Phó Thủ tướng Yolanda Díaz cho rằng trách nhiệm đối với tình trạng trục xuất người thuê nhà “có ba cái tên”: Feijóo, Abascal và Nogueras. Trong khi đó, lãnh đạo PP Alberto Núñez Feijóo cam kết tìm kiếm một giải pháp pháp lý nhằm bảo đảm không tiếp tục xuất hiện một nhiệm kỳ khác mà không có ngân sách.

Một trong những sự kiện châm ngòi cho làn sóng phản đối hiện nay là vụ cưỡng chế bà Maricarmen Abascal, một phụ nữ 87 tuổi đã sống trong căn nhà của mình khoảng bảy thập kỷ. Bà Abascal đã bị đưa khỏi nhà bằng cáng và hiện đang hồi phục tại bệnh viện.

Các nhà hoạt động về quyền nhà ở cho biết một công ty đầu tư đã mua căn nhà nơi bà sinh sống trong khoảng 70 năm và sau đó tìm cách tăng tiền thuê lên tới 275%.

Vụ việc nhanh chóng trở thành tâm điểm của phong trào phản đối, bởi nó phản ánh một trong những mâu thuẫn lớn nhất của thị trường nhà ở: giữa quyền sở hữu và lợi nhuận từ bất động sản với quyền được tiếp cận một nơi ở ổn định của người dân. Sau làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ dư luận, những chủ sở hữu mới đã đồng ý cho bà Abascal trở lại căn nhà với mức tiền thuê thấp.

Tuy nhiên, đối với các tổ chức vận động về nhà ở, đây chỉ là một trường hợp điển hình trong một vấn đề rộng lớn hơn. Tại Madrid, khu trại ở Puerta del Sol đã bước sang đêm thứ bảy, với khoảng 2.000 người tham gia. Việc duy trì khu trại trong nhiều ngày cho thấy phong trào phản đối không chỉ là một cuộc xuống đường nhất thời mà đang hướng tới một chiến dịch gây sức ép lâu dài.

NHÀ Ở TRỞ THÀNH BÀI TOÁN CHÍNH TRỊ CỦA TÂY BAN NHA

Việc Quốc hội bác bỏ hai sắc lệnh về nhà ở trong khi các cuộc biểu tình lan rộng khiến Chính phủ Tây Ban Nha phải đối mặt với sức ép trên nhiều mặt.

Một mặt, Chính phủ phải giải quyết nhu cầu cấp bách của những người thuê nhà đang chịu áp lực từ chi phí nhà ở ngày càng cao. Mặt khác, các chính sách can thiệp sâu vào thị trường bất động sản có thể gặp sự phản đối từ các đảng phái đối lập và giới kinh doanh.

Đáng chú ý, các cuộc biểu tình lần này không chỉ tập trung vào giá nhà mà còn đặt vấn đề về mô hình sở hữu và khai thác bất động sản. Yêu cầu giảm 50% tiền thuê, hợp đồng thuê không xác định thời hạn hay trưng thu nhà từ các quỹ đầu tư cho thấy phong trào phản đối đang hướng tới những thay đổi có tính cấu trúc đối với thị trường nhà ở.

Trong bối cảnh đó, lời kêu gọi tổng đình công có thể đẩy vấn đề nhà ở từ một cuộc tranh luận chính sách thành một cuộc đối đầu xã hội - chính trị quy mô lớn hơn.

Việc các cuộc biểu tình đồng thời diễn ra tại Madrid, Valencia, Barcelona, San Sebastian, Cádiz và nhiều địa phương khác cho thấy sức ép đang lan rộng trên phạm vi toàn quốc.

Khi hàng trăm nghìn người xuống đường và Quốc hội lại không đạt được đồng thuận về các biện pháp nhà ở, bài toán đặt ra đối với Chính phủ của ông Sánchez không còn đơn thuần là làm thế nào để điều chỉnh thị trường bất động sản. Đó còn là câu hỏi về khả năng đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân, duy trì sự ổn định xã hội và tìm kiếm một đồng thuận chính trị trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tiếp tục trở thành một trong những vấn đề nhạy cảm nhất tại Tây Ban Nha.