Ngay trong lần đầu tiên tham gia Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới năm 2026 (WDAIR 2026), Việt Nam đã đạt vị trí thứ 37 trong số 70 nền kinh tế, thứ 3 trong 6 nền kinh tế Đông Nam Á được đánh giá...

Với vị trí thứ 37/70 kinh tế, Việt Nam nằm trong nhóm 50 nền kinh tế đứng đầu bảng xếp hạng ngay trong năm chính thức tham gia. Tại Đông Nam Á, Việt Nam đứng thứ 3 trong nhóm 6 nền kinh tế được đánh giá cao, bao gồm Singapore, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Indonesia và Philippines. 

Kết quả này ghi nhận những nỗ lực phát triển hạ tầng số, cung cấp chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức quản trị.

KẾT QUẢ WDAIR 2026 LÀ ĐỘNG LỰC ĐỂ HIỆN THỰC MỤC TIÊU NGHỊ QUYẾT 57 

Bên cạnh hạng tổng thể, Việt Nam đạt được thứ hạng đáng chú ý ở các nội dung thành phần, bao gồm thứ 13 về Ứng dụng AI, thứ 15 về Quản trị số và AI, thứ 21 ở nhóm Hiệu quả. Kết quả này cho thấy những điểm mạnh của Việt Nam trong ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và quản trị số đối với kinh tế nền tảng tham gia đánh giá giá cả.

Nghị quyết số 57-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á, nhóm quyết định 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực tranh số. 

Đối chiếu với định hướng này, vị trí của Việt Nam trong WDAIR 2026 là kết quả đầu đáng ghi nhận trong quá trình phát triển khai Nghị quyết, tạo thêm cơ sở để tiếp tục phấn đấu và nâng cao năng lực cạnh tranh số gia quốc.

Kết quả WDAIR 2026 tạo thêm động lực để Việt Nam phát triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW, phát huy giá trị của dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, nâng cao năng lực, chất lượng quản trị và đời sống Nhân dân, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho đất nước.

Tại Lễ công bố kết quả của Việt Nam tại WDAIR 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức, Phó Thủ tướng Chính phủ phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh cạnh tranh giữa các quốc gia ngày nay không chỉ là về tài nguyên hay lao động giá rẻ, mà ở khả năng làm chủ công nghệ, khai thác dữ liệu, phát triển nhân tài, và đưa những cái ý tưởng mới vào cuộc sống. 

Trong bối cảnh đó Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo 2026 không đơn thuần là bảng đánh giá, mà còn để Việt Nam biết được đất nước đang ở vị trí nào. 

Để thích ứng với biến động và tạo lợi thế phát triển, quốc gia nào đổi mới nhanh hơn, ứng dụng công nghệ hiệu quả hơn, sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm hơn, sẽ có thêm nhiều cơ hội để bứt phá phát triển và ngược lại. Đối với Việt Nam, đây vừa là thời cơ lớn, vừa là yêu cầu và hành động cấp bách. 

Do đó, kết quả xếp hạng là tín hiệu rất là tích cực trong quá trình thực hiện các cái mục tiêu Nghị Quyết 57 - đến năm 2030, Việt Nam thuộc nhóm ba nước dẫn đầu Đông Nam Á và thuộc nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số. 

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng ghi nhận biểu dương, đánh giá cao những cái nỗ lực đóng góp của Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng các cấp, các ngành, các doanh nghiệp và các nhà khoa học.

Tuy nhiên, việc xếp thứ ba Đông Nam Á, theo Phó Thủ tướng, không có nghĩa đã hoàn thành mục tiêu về phát triển chính phủ điện tử và nghiên cứu phát triển AI. 

Dù vậy, kết quả này cho thấy Việt Nam đã đi đúng hướng và là động lực để tiếp tục phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; chuyển hóa kết quả trên thành năng suất cao hơn, doanh nghiệp mạnh hơn, dịch vụ công tốt hơn, và cuối cùng chất lượng cuộc sống của người dân cao hơn. 

CHÍNH PHỦ CẦN TRỞ THÀNH HÌNH MẪU ỨNG DỤNG AI

Phân tích riêng kết quả của Việt Nam, Giáo sư Arturo Bris, Giám đốc Trung tâm Năng lực cạnh tranh thế giới thuộc IMD, cho rằng một trong những điểm mạnh của Việt Nam là sớm xây dựng chính sách và triển khai AI. Ở chỉ số quản trị số và AI, Việt Nam đứng thứ 15. 

Đáng chú ý, mức độ tin tưởng của người dân Việt Nam đối với AI cũng rất cao. Theo ông Arturo Bris, đây là lợi thế Việt Nam cần tận dụng để thúc đẩy phát triển công nghệ và triển khai các ứng dụng mới.

Theo Giáo sư Arturo Bris, các nước châu Âu thường nổi bật về xây dựng quy định, trong khi một số nền kinh tế Đông Á, cùng Hoa Kỳ và Trung Quốc, chú trọng hơn đến triển khai AI trong thực tế.

Việt Nam đang thực hiện đồng thời cả hai hướng đi: vừa phát triển công nghệ, từng bước xây dựng quy định pháp luật, vừa đẩy mạnh ứng dụng AI.

Theo kết quả nghiên cứu của IMD, chỉ có ba quốc gia là Hà Lan, Na Uy và Việt Nam nằm trong nhóm 20 nền kinh tế dẫn đầu ở cả hai khía cạnh xây dựng quy định và triển khai AI. Ngay cả Singapore và Trung Quốc cũng không đạt được vị trí tương tự ở cả hai nhóm chỉ số.

Tuy nhiên, hạn chế của Việt Nam vẫn nằm ở nguồn vốn. Việt Nam cần đầu tư nhiều hơn cho nghiên cứu, phát triển các ý tưởng và đổi mới sáng tạo dựa trên AI, cũng như xây dựng trung tâm dữ liệu và hạ tầng dữ liệu. Theo bảng xếp hạng của IMD, Việt Nam đứng thứ 62 trong số 70 nền kinh tế về đầu tư phát triển khoa học và công nghệ.

Khảo sát của IMD với các lãnh đạo doanh nghiệp cấp cao tại Việt Nam cho thấy, những rào cản chính đối với ứng dụng AI gồm chi phí, các vấn đề về an ninh mạng, nguy cơ bị tấn công và thiếu nhân lực có kỹ năng phù hợp. Việc tháo gỡ những trở ngại này sẽ góp phần thúc đẩy quá trình phát triển AI tại Việt Nam.

Dù vậy, ông Arturo Bris tin tưởng Việt Nam sẽ tiếp tục nâng cao vị trí trong những năm tới, đồng thời đề xuất bốn ưu tiên đối với chương trình phát triển công nghệ số và AI của Việt Nam.

Thứ nhất, đưa các quy định về AI vào thực tiễn. Theo ông, điều quan trọng không chỉ là xây dựng và ban hành luật mà còn phải bảo đảm các quy định được thực thi. Việt Nam cần có cơ chế triển khai, theo dõi và đánh giá để các chính sách thực sự phát huy hiệu quả.

Thứ hai, đưa Chính phủ trở thành hình mẫu trong ứng dụng AI. Việt Nam cần phát triển chính phủ điện tử, nâng cao hiệu quả hoạt động và hiện đại hóa hệ thống quản trị cốt lõi. Theo ông, tại các quốc gia như Estonia, Singapore, Hà Lan và Đan Mạch, khu vực công đã đi đầu trong ứng dụng công nghệ, qua đó thúc đẩy khu vực tư nhân phát triển AI và công nghệ.

Thứ ba, tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển hạ tầng. Việt Nam cần bổ sung nguồn vốn cho lĩnh vực này. Đầu tư không nên chỉ tập trung vào nhà máy, đường sá và hạ tầng truyền thống mà cần dành nguồn lực cho hạ tầng số và trung tâm dữ liệu.

Thứ tư, phát triển đội ngũ chuyên gia và các cơ chế bảo đảm an toàn. Việt Nam cần chú trọng đào tạo AI và công nghệ trong hệ thống giáo dục, phát triển đội ngũ kỹ sư. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người làm công nghệ cũng cần được trang bị những giá trị và nguyên tắc đạo đức phù hợp khi xây dựng các giải pháp AI.

“Đối với khu vực công, cần chú trọng hiệu quả thực thi thay vì chỉ tập trung ban hành quy định. Các cơ quan nhà nước cần đi đầu trong ứng dụng AI, làm gương và bảo vệ niềm tin của người dân đối với công nghệ”, Giáo sư Arturo Bris lưu ý.