Phát biểu trong tuần vừa rồi, ba vị quan chức của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đều bày tỏ quan điểm cho rằng ngân hàng trung ương này cần tăng lãi suất...

Tuy nhiên, họ nhận định tốc độ và thời điểm thắt chặt chính sách tiền tệ vẫn là một vấn đề còn nhiều bất định.

“Theo dự báo của tôi, Fed sẽ cần thắt chặt chính sách hơn nữa. Thời điểm cụ thể và mức độ tăng vẫn chưa được quyết định, vì chúng tôi cần xem xét tất cả các biến số mới xuất hiện. Nhiều khả năng sẽ cần phải có thêm các biện pháp thắt chặt, và chắc chắn là tôi sẵn sàng thực hiện điều đó nếu nền kinh tế yêu cầu”, Chủ tịch Fed chi nhánh San Francisco, bà Mary Daly, phát biểu hôm thứ Sáu (6/11) trong một cuộc trò chuyện với hãng tin CNBC.

Những phát biểu này được bà Daly đưa ra cùng ngày khi Cục Thống kê lao động (BLS) thuộc Bộ lao động Mỹ công bố báo cáo cho thấy khu vực phi nông nghiệp của nền kinh tế Mỹ đã tạo thêm 165.000 việc làm trong tháng 10, một con số vượt xa dự báo, còn tỷ lệ thất nghiệp - biến số thị trường lao động mà các quan chức Fed đặc biệt quan tâm - đã giảm nhẹ xuống còn 4,1%.

Bà Daly gọi đây là “tin tốt cho người lao động Mỹ”, nhưng cũng lưu ý đến áp lực mà lạm phát đang gây ra đối với tài chính hộ gia đình. Thu nhập bình quân mỗi giờ trong tháng 10 tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước, trong khi tỷ lệ lạm phát tháng 9, đo bằng chỉ số giá tiêu dùng (CPI), lại ở mức 3,7%.

“Người dân thấy rằng họ vẫn có thể tìm được việc làm và tiếp tục chi tiêu. Họ vẫn tham gia vào nền kinh tế, nhưng lại đang bị mắc kẹt trong vòng xoáy lạm phát cao. Tình trạng lạm phát cao hơn mục tiêu đã kéo dài quá lâu, gần 6 năm rồi, và chúng ta thực sự bắt đầu cảm nhận được gánh nặng đó lan rộng khắp mọi nơi”, bà Daly nhấn mạnh.

Vị quan chức này Fed cho biết bà không quá lo ngại về tăng trưởng kinh tế nói chung, nhưng lại quan ngại về sự dai dẳng của lạm phát. “Thị trường lao động vẫn ổn định và vững chắc, dù không bùng nổ. Tuy nhiên, tiền lương thực tế đang sụt giảm vì tốc độ tăng lương không theo kịp lạm phát”, Daly nhận định.

Trong tháng 9, Fed tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm lên khoảng 3,75-4%, đánh dấu đợt tăng đầu tiên sau hơn 3 năm. Trong cuộc họp tháng 10, Fed giữ nguyên lãi suất với lý do muốn chờ đợi “thu thập thêm thông tin” trước khi đưa ra bước đi tiếp theo.

Bà Daly - người không có quyền bỏ phiếu về lãi suất tại Fed trong năm nay nhưng sẽ có lá phiếu này trong năm tới - cho biết bà vẫn ủng hộ cách tiếp cận từ tốn khi thắt chặt chính sách tiền tệ. “Tôi hoàn toàn ủng hộ và cho rằng việc điều chỉnh vào tháng 9 là bước đi đúng đắn.Tôi cũng cho rằng quyết định tạm dừng tại cuộc họp gần nhất là hợp lý, bởi thế giới hiện đang đầy rẫy những bất ổn”, bà nói.

Trước đó, phát biểu hôm thứ Năm, bà Beth Hammack, Chủ tịch Fed tại Cleveland, và ông Thomas Barkin, Chủ tịch Fed tại Richmond, cũng lên tiếng ủng hộ lộ trình tăng lãi suất một cách thận trọng và ổn định.

“Tôi cho rằng chính sách tiền tệ cần chuyển sang trạng thái thắt chặt để đưa lạm phát quay trở lại mức 2% trong thời gian sớm nhất”, hãng tin Reuters dẫn lời bà Hammack phát biểu tại một sự kiện ở Zurich. Nhà hoạch định chính sách tiền tệ này cho biết bà ưu tiên cách tiếp cận “đạt được trạng thái đó thông qua các đợt điều chỉnh lãi suất nhỏ nhưng thường xuyên hơn, nếu có thể” vì “cách làm này sẽ ít gây xáo trộn hơn cho các hộ gia đình, doanh nghiệp và thị trường tài chính”.

Bà Hammack cũng nhấn mạnh rằng việc tăng lãi suất dần dần sẽ giúp ngăn chặn “tâm lý lạm phát” hình thành trong công chúng.

Quan điểm của bà Hammack về lộ trình lãi suất cũng nhận được sự đồng tình từ ông Barkin. Phát biểu trong một sự kiện tại thành phố Charlotte, ông Barkin nhận định lạm phát ở Mỹ hiện đang “quá cao” và vẫn duy trì ở mức đó thay vì hạ nhiệt. Khi bàn về tốc độ tăng lãi suất trong tương lai, ông nói rằng “một lộ trình dần dần là hợp lý”.

Việc các quan chức Fed ủng hộ việc tăng dần lãi suất diễn ra trong bối cảnh Chủ tịch Fed Kevin Warsh tránh đưa ra định hướng về lộ trình chính sách tương lai. Ông cho rằng thị trường nên tự đưa ra dự báo của riêng mình thay vì trông chờ vào một "bản đồ" từ phía Fed. Dù ông Warsh rút lui khỏi cuộc thảo luận này, nhiều quan chức khác tại Fed vẫn lên tiếng về sự cần thiết của việc tăng lãi suất cũng như cách thức triển khai lộ trình đó.

Trước khi Tổng thống Donald Trump trở lại nắm quyền vào đầu năm 2025, lạm phát ở Mỹ đang ở trong xu hướng giảm về mức mục tiêu 2%. Sau đó, lạm phát đã nóng trở lại khi ông Trump mạnh tay áp thuế quan lên hàng hóa nhập khẩu. Năm nay, áp lực giá cả ở Mỹ càng trở nên trầm trọng hơn do cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran cùng với làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Việc Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa rồi, cùng với sự phản đối từ người dân địa phương đối với các trung tâm dữ liệu, có thể giúp giảm bớt áp lực lạm phát. Những hạn chế mà Đảng Dân chủ muốn đưa ra đối với các dự án xây dựng hạ tầng của các công ty công nghệ có khả năng làm giảm nhu cầu về thiết bị và các yếu tố liên quan khác, từ đó hạ nhiệt áp lực giá cả.

Các nhà phân tích tại Evercore ISI nhận định trong một báo cáo vào tuần vừa rồi: "Đầu tư hạ tầng AI sẽ chậm lại phần nào do những thách thức trong khâu cấp phép tại các bang lớn như Texas. Điều này giúp giảm rủi ro quá nóng trong 1-2 năm tới, đồng thời có khả năng kéo dài chu kỳ đầu tư vào AI".

Báo cáo của Evercore cho biết thêm: "Khả năng đó sẽ giúp duy trì sự cân bằng giữa cung và cầu trong toàn bộ nền kinh tế mà không cần phải tăng lãi suất quá nhiều". Tuy nhiên, báo cáo cũng nhận định việc các điều kiện tài chính liên quan đến AI trở nên thắt chặt hơn đồng nghĩa khả năng Fed có thêm một đợt tăng lãi suất nữa.

Ngân hàng đầu tư TD Securities vẫn cho rằng Fed sẽ nâng lãi suất với tổng mức tăng 0,5 điểm phần trăm trong thời gian từ nay đến hết quý 1/2027. Báo cáo của TD cho biết thêm: "Nếu kết quả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ dẫn đến việc chấm dứt xung đột liên quan đến Iran và/hoặc cắt giảm đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), Fed có thể không cần thắt chặt chính sách hơn nữa sau tháng 3 năm tới”.