Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu điều chỉnh pháp luật để theo kịp những vấn đề mới từ các xu hướng công nghệ hiện đại, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó nghiên cứu, xử lý vấn đề bảo hộ các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ mới, phi truyền thống như dữ liệu lớn (big data), tài sản số, công nghệ chuỗi khối (blockchain), công nghệ sinh học và công nghệ bán dẫn...

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1624/QĐ-TTg ngày 21/8/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 1068/QĐ-TTg ngày 22/8/2019 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030.

Quyết định số 1624/QĐ-TTg sửa đổi Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030 theo hướng nhấn mạnh quan điểm: Tôn trọng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân và toàn xã hội. 

Quyết định cũng bổ sung mục tiêu của Chiến lược là thúc đẩy các giao dịch quyền sở hữu trí tuệ trên thị trường, trong đó thí điểm hỗ trợ xác định giá trị của ít nhất 100 quyền sở hữu trí tuệ của viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Chiến lược được bổ sung nhiều nhiệm vụ nhằm hoàn thiện chính sách, pháp luật về sở hữu trí tuệ. Trọng tâm là rà soát hệ thống pháp luật để tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo, bảo hộ, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời cân bằng lợi ích giữa các chủ thể và hạn chế việc lạm dụng quyền.

Pháp luật cũng sẽ được cập nhật để theo kịp những vấn đề mới từ các xu hướng công nghệ hiện đại, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI). Các vấn đề được nghiên cứu gồm bảo hộ những đối tượng mới như dữ liệu lớn (big data), tài sản số, blockchain, công nghệ sinh học và công nghệ bán dẫn, cũng như hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng và các nền tảng số.

Quyết định đồng thời định hướng tăng cường xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bằng biện pháp dân sự, phù hợp với tính chất dân sự của quyền này, trong khi nâng cao chất lượng xử lý hành chính. Chế tài đối với hành vi xâm phạm cũng sẽ được tăng cường, nhất là với hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh đó, còn tạo thuận lợi cho xuất nhập khẩu, thu hút đầu tư và chuyển giao công nghệ, vừa bảo vệ chặt chẽ bí mật kinh doanh, dữ liệu chiến lược, công nghệ nguồn, công nghệ lõi và các sáng chế thuộc bí mật Nhà nước. Cơ chế phát hiện, cảnh báo sớm hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xuyên biên giới cũng sẽ được xây dựng, gắn với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia.

Các quy định liên quan đến giao dịch quyền sở hữu trí tuệ cũng sẽ được hoàn thiện, gồm góp vốn, giao dịch bảo đảm, định giá, kế toán và kiểm toán. Nhà nước sẽ nghiên cứu các cơ chế về tài chính, tín dụng và ưu đãi để thúc đẩy khai thác quyền sở hữu trí tuệ hình thành từ hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ có sử dụng ngân sách nhà nước.

Về quản lý nhà nước, quyết định mới bổ sung nhiệm vụ nghiên cứu cơ chế tài chính và chính sách nhân lực đặc thù để phát triển đội ngũ công chức, viên chức và chuyên gia sở hữu trí tuệ có trình độ cao.

Song song đó, các dịch vụ công trực tuyến trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ sẽ được triển khai toàn diện, dữ liệu được số hóa. Hạ tầng và công nghệ mới cũng sẽ được đầu tư để phục vụ việc xác lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, tra cứu, phân tích và sử dụng thông tin.

Chiến lược mới cũng nhấn mạnh việc tinh gọn đầu mối xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bằng biện pháp hành chính, đồng thời đơn giản hóa thủ tục, tăng tính minh bạch, giảm chi phí và rút ngắn thời gian giải quyết tranh chấp, xử lý vi phạm.

Các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là cơ quan tư pháp, sẽ được tăng cường phối hợp. Trong đó, có nghiên cứu nâng cao vai trò của tòa án trong giải quyết các vụ việc về sở hữu trí tuệ, bao gồm cả những vụ việc có yếu tố xuyên biên giới.

Việc kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm sẽ được đẩy mạnh, nhất là trên môi trường số. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và chủ quản nền tảng số được yêu cầu nâng cao trách nhiệm pháp lý trong việc ngăn chặn, loại bỏ và không tiếp tay cho hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên mạng.

Hoạt động kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong thương mại điện tử, cũng sẽ được tăng cường.

Đáng chú ý, cơ quan chức năng sẽ nghiên cứu ứng dụng công nghệ có khả năng giám sát, tự động phát hiện và cảnh báo sớm hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số. Một cơ sở dữ liệu chuyên ngành về sở hữu trí tuệ cũng sẽ được xây dựng, kết nối và chia sẻ giữa các cơ quan để phục vụ thống nhất việc giám sát, cảnh báo và xử lý vi phạm trên toàn quốc.