Phần lớn số cổ phiếu Nvidia trị giá khoảng 135 tỷ USD của cựu CEO Jensen Huang nằm trong các quỹ tín thác chung với vợ là bà Lori Huang, khiến tương lai số cổ phiếu và việc xử lý tài sản của ông sau khi từ chức thêm phức tạp....

Theo hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ (SEC), vợ chồng ông Huang cùng nắm giữ khoảng 800 triệu cổ phiếu Nvidia, trị giá khoảng 135 tỷ USD.

CƠ CẤU PHỨC TẠP

Số cổ phiếu này nằm trong mạng lưới các quỹ tín thác và công ty trách nhiệm hữu hạn (LLC), được lập để phục vụ mục đích thuế và hoạch định thừa kế. Ngoài ra, ông Huang trực tiếp sở hữu khoảng 70 triệu cổ phiếu, trị giá khoảng 12 tỷ USD.

Các chuyên gia thuế cho biết việc nắm giữ cổ phiếu thông qua quỹ tín thác khá phổ biến ở các nhà sáng lập và CEO công nghệ. Tuy nhiên, việc nhà sáng lập cùng vợ hoặc chồng nắm quyền sở hữu ngang bằng ít phổ biến hơn.

Cơ cấu sở hữu này khiến việc xử lý tài sản của ông Huang sau khi rời ghế CEO Nvidia thêm phức tạp. Tuy nhiên, đây cũng có thể là yếu tố giúp ổn định giá cổ phiếu, bởi một số quỹ tín thác hạn chế khả năng ông hoặc bà Lori bán nhanh một lượng lớn cổ phiếu.

Theo một hồ sơ nộp lên SEC, hai vợ chồng ông Huang có thể được coi là cùng sở hữu thụ hưởng số cổ phiếu trong các cấu trúc này, đồng thời cùng nắm quyền biểu quyết và quyết định đầu tư.

Cụ thể, ông Huang và vợ là đồng quản lý quỹ Jen-Hsun and Lori Huang Living Trust, được lập năm 1995 và nắm khoảng 530 triệu cổ phiếu Nvidia. Hai người cũng cùng quản lý Huang 2012 Irrevocable Trust, quỹ sở hữu 31,4 triệu cổ phiếu, và Huang Irrevocable Remainder Trust, quỹ nắm 109 triệu cổ phiếu.

Khoảng 135 triệu cổ phiếu khác được nắm giữ thông qua các LLC mà Living Trust là thành viên duy nhất.

Bà Lori còn là chủ tịch Quỹ Jen-Hsun and Lori Huang Foundation. Theo hồ sơ nộp lên Cơ quan Thuế vụ Mỹ (IRS), quỹ này nắm 69 triệu cổ phiếu Nvidia và báo cáo tài sản ròng 9 tỷ USD trong năm 2024.

QUỸ CÓ THỂ HỦY NGANG: DỄ PHÂN CHIA CỔ PHIẾU

Theo các luật sư chuyên về quỹ tín thác và tài sản thừa kế, mỗi cấu trúc vợ chồng ông Huang sử dụng đáp ứng một mục đích riêng về thuế hoặc thừa kế.

Living Trust nhiều khả năng là quỹ tín thác chung của hai vợ chồng, thuộc loại có thể hủy ngang. Các luật sư đưa ra nhận định này vì quỹ được thành lập vào năm 1995, tức 10 năm sau khi hai người kết hôn và 2 năm sau khi Nvidia thành lập.

Quỹ tín thác sinh thời (living trust) giúp các cặp vợ chồng tránh thủ tục thừa kế qua tòa án khi một người qua đời. Thủ tục này có thể tốn kém và diễn ra công khai. Nhiều cặp vợ chồng lập loại quỹ này cho nhà ở họ mua hoặc các tài sản khác.

Lợi ích thuế chính là khi một người qua đời, giá vốn dùng để tính thuế của toàn bộ tài sản trong quỹ có thể được điều chỉnh tăng, thay vì chỉ áp dụng với một nửa tài sản.

Dù quy định của từng quỹ khác nhau, các luật sư cho biết cổ phiếu trong quỹ tín thác sinh thời thường có thể được bán hoặc phân chia tương đối dễ dàng nếu vợ chồng ly hôn.

“Quỹ này giống như một tài khoản thanh toán chung”, bà Kathleen Martone, đối tác tại công ty luật Varnum LLP, nhận xét với hãng tin CNBC.

Quỹ tín thác có thể hủy ngang thường cho phép mỗi người bán phần cổ phiếu của mình. Tuy nhiên, theo các luật sư, lãnh đạo doanh nghiệp hoặc quỹ tín thác của họ thường có thỏa thuận với công ty để hạn chế việc bán hoặc chuyển nhượng cổ phiếu, nhằm ngăn việc bán ra ồ ạt với số lượng lớn.

Luật sư Leslie Evans tại công ty luật Withers cho rằng nếu vợ chồng ông Huang phân chia cổ phiếu trong quỹ có thể hủy ngang, việc chuyển nhượng nhiều khả năng vẫn chịu một số hạn chế.

“Ông Huang có thể phải nắm giữ số cổ phiếu đó vì lợi ích của bà Lori, còn bà sẽ được hưởng lợi ích tài chính từ cổ phiếu nhưng không có quyền biểu quyết hay quản lý”, luật sư Evans nhận định.

Một khả năng khác là ông Huang giữ lại cổ phiếu, trong khi bà Lori nhận những tài sản khác hoặc một khoản tiền để bù chênh lệch.

QUỸ KHÔNG THỂ HỦY NGANG: KHÓ RÚT TÀI SẢN ĐỂ BÁN

Quỹ tín thác không thể hủy ngang là cấu trúc phức tạp hơn, đồng thời mang lại nhiều lợi ích thuế nhất trong các cấu trúc vợ chồng ông Huang sử dụng. Hai quỹ thuộc loại này là Huang 2012 Irrevocable Trust và Huang Irrevocable Remainder Trust. Theo hồ sơ SEC, ông Huang và vợ là đồng quản lý của cả hai quỹ.

Với quỹ không thể hủy ngang, người lập quỹ chuyển quyền sở hữu tài sản vào quỹ. Các điều khoản sau đó không thể thay đổi nếu thiếu sự đồng ý của người thụ hưởng hoặc tòa án.

Theo các luật sư, Huang 2012 Irrevocable Trust nhiều khả năng thuộc một dạng quỹ tín thác không thể hủy ngang. Ở dạng này, người lập quỹ tặng tài sản cho quỹ, nhưng khi tính thuế thu nhập, IRS vẫn coi họ là chủ sở hữu số tài sản đó. Do đó, người lập quỹ phải tự nộp thuế thu nhập phát sinh từ tài sản trong quỹ.

Với cấu trúc này, người lập quỹ có thể cho quỹ vay tiền để mua cổ phiếu, rồi dùng tiền cá nhân nộp thuế đối với thu nhập phát sinh trong quỹ. Nhờ đó, tài sản trong quỹ không bị hao hụt để trả thuế và có thể tiếp tục tăng trưởng cho người thụ hưởng. Khoản thuế người lập quỹ nộp cũng không bị coi là quà tặng chịu thuế.

Ông Azriel Baer, phụ trách mảng quỹ tín thác và tài sản thừa kế tại công ty luật Farrell Fritz ở New York, giải thích rằng cơ chế này giúp giữ nguyên phần tài sản gốc trong quỹ. Trong khi đó, người lập quỹ dùng tài sản cá nhân thuộc diện chịu thuế để thanh toán nghĩa vụ thuế, qua đó có thể chuyển thêm giá trị vào quỹ.

Quỹ không thể hủy ngang còn lại, Huang Irrevocable Remainder Trust, nhiều khả năng được lập vì lợi ích của các con của vợ chồng ông Huang.

Do người quản lý và các điều khoản của loại quỹ này rất khó thay đổi, các chuyên gia cho rằng nhiều khả năng cả hai vợ chồng ông Huang đều không thể tự rút hoặc bán số cổ phiếu Nvidia trong quỹ.

Bà Martone giải thích quỹ tín thác không thể hủy ngang là một thực thể độc lập, vận hành theo các điều khoản riêng, nên có tác dụng hoạch định thừa kế và bảo vệ tài sản. Về lý thuyết, nếu vợ hoặc chồng đang ly hôn đòi tài sản với tư cách chủ nợ, tài sản trong quỹ vẫn có thể được bảo vệ.

Tuy nhiên, theo các luật sư, mức độ bảo vệ còn tùy vào điều khoản của từng quỹ. Việc có thể thay đổi quỹ hay không, kể cả chuyển tài sản sang một quỹ mới có điều khoản khác, cũng phụ thuộc một phần vào luật của từng bang. Bang California, nơi vợ chồng ông Huang sinh sống, có quy định chặt chẽ về việc thay đổi quỹ tín thác không thể hủy ngang.

Đối với cổ đông Nvidia, những hạn chế này có thể giúp giảm nguy cơ một lượng lớn cổ phiếu bị bán ra, bởi cả ông Huang và vợ đều khó rút cổ phiếu khỏi quỹ để bán. Các luật sư cho rằng nhiều khả năng vợ chồng ông Huang sẽ giữ nguyên Huang Irrevocable Remainder Trust, quỹ được lập vì lợi ích của các con.

“Nếu các quỹ này được lập vì lợi ích của con cái, sẽ không có lý do gì để họ rút số tài sản đó ra khỏi quỹ và đưa trở lại thuộc quyền sở hữu của chính mình”, bà Rochelle Schultz, cổ đông của công ty luật Weinstock Manion, nhận định.