Việt Nam đang đăt mục tiêu tăng trưởng hai con số, hướng tới quốc gia thu nhập cao, các chuyên gia cho rằng thị trường vốn và FDI một trong những yếu tố then chốt. Do đó, cần cải cách thể chế, nâng năng lực quản lý và phát triển hệ sinh thái tài chính hiện đại…

Sáng 28/3, tại TP.HCM, Bộ Tài chính tổ chức hội nghị "Quỹ đầu tư và đầu tư nước ngoài trong kỷ nguyên phát triển mới của Việt Nam". Các chuyên gia nhận định: “Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần song hành giữa cải cách thể chế, nâng cao năng lực quản lý, và phát triển hệ sinh thái tài chính toàn diện. Trong đó, quỹ đầu tư và FDI sẽ là hai chân trụ quan trọng, cùng hướng đến phát triển kinh tế xanh, bền vững và có chiều sâu”.

GỠ NÚT THẮT ĐỂ THU HÚT NGUỒN VỐN MỚI

Phát biểu tại sự kiện, ông Don Lam, Tổng Giám đốc VinaCapital, cho rằng ngành quản lý quỹ Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn sơ khai. Tổng tài sản quản lý chỉ bằng một phần nhỏ so với Thái Lan, Indonesia. Tỷ lệ người dân có tài khoản chứng khoán chỉ 7%, chủ yếu là nhà đầu tư cá nhân, khiến thị trường biến động mạnh và thiếu ổn định.

“Để thay đổi, Việt Nam cần xây dựng quỹ đầu tư hạ tầng, bất động sản và quỹ đầu tư quốc gia, đồng thời đẩy mạnh giáo dục tài chính để người dân hình thành thói quen đầu tư dài hạn”, ông Don Lam đưa ra đề xuất.

Mặt khác, bà Chen Ding, CEO CSOP (Hồng Kông), chia sẻ bài học từ Trung Quốc, chẳng hạn như trong ba năm, nước này đã huy động 17 tỷ USD qua REIT hạ tầng, 70 tỷ USD qua quỹ PE hạ tầng và hàng chục tỷ USD từ quỹ hưu trí, quỹ xanh.

Theo bà Chen Ding, Việt Nam nên tham khảo mô hình này và xây dựng khuôn khổ pháp lý thuận lợi để hút vốn vào các dự án chiến lược như năng lượng tái tạo, giao thông và đô thị thông minh.

Đại diện Warburg Pincus kiến nghị Việt Nam cần nới trần sở hữu nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng – hiện là 30%, thấp hơn nhiều nước trong khu vực. Nếu nâng lên 50% như ngành hàng không, sẽ tạo bước ngoặt lớn trong thu hút nhà đầu tư chiến lược và tài chính. Đồng thời, đề xuất nới điều kiện IPO cho các công ty công nghệ, fintech – nhóm doanh nghiệp thường có lỗ lũy kế giai đoạn đầu nhưng tiềm năng tăng trưởng lớn.

Đánh giá cao tiềm năng Việt Nam, song Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam Seck Yee Chung cũng chỉ ra nhiều thách thức như hạ tầng chưa đồng bộ, thủ tục hành chính rườm rà, pháp lý thiếu minh bạch và cạnh tranh gay gắt trong khu vực. Ông cũng đề xuất cải cách hành chính, ưu tiên đầu tư giao thông, logistics, đào tạo nghề và đẩy mạnh hợp tác công – tư để thu hút FDI bền vững.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch KoCham Jeong Jihoon khuyến nghị để cải thiện môi trường đầu tư, Chính phủ cần làm rõ các quy định pháp lý và đảm bảo thực thi chính sách đồng nhất trên cả nước.

Bên cạnh đó, việc số hóa thủ tục hành chính và nâng cấp hệ thống quản lý cũng sẽ giúp tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, từ đó rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp và thúc đẩy dòng vốn FDI mạnh mẽ hơn.

CẢI CÁCH TOÀN DIỆN ĐỂ NÂNG TẦM MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ

Phát biểu kết luận tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng ghi nhận và tiếp thu các ý kiến đóng góp, đồng thời nhấn mạnh Bộ sẽ triển khai các giải pháp nhằm thu hút đầu tư hiệu quả hơn.

Trước hết, Bộ Tài chính sẽ tạo môi trường đầu tư minh bạch, thúc đẩy khu vực tư nhân và ưu tiên các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và xanh. Việc cải cách thủ tục hành chính sẽ tiếp tục được đẩy mạnh để nâng cao hiệu suất dịch vụ công, đảm bảo quyền kinh doanh và cạnh tranh bình đẳng.

Bộ Tài chính cũng đang hoàn thiện thể chế, kiến nghị sửa đổi các luật quan trọng như Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu, Luật Chứng khoán... nhằm tháo gỡ vướng mắc và huy động nguồn lực đầu tư.

Đồng thời, các điều chỉnh về Luật Ngân sách nhà nước, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân cùng 7 luật liên quan sẽ được trình Chính phủ để tạo động lực phát triển kinh tế.

Song song đó, Bộ đẩy mạnh phát triển thị trường vốn, đặt mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán trong năm nay. Việc đơn giản hóa thủ tục đầu tư, nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế sẽ giúp tăng cường tính minh bạch, thu hút nhà đầu tư.

“Bộ Tài chính chú trọng phát triển hệ thống quỹ đầu tư thông qua đa dạng hóa các loại hình quỹ đầu tư, mở rộng kênh phân phối và điều chỉnh chính sách thuế phù hợp với đặc thù quỹ đầu tư chứng khoán, qua đó khuyến khích đầu tư qua các định chế tài chính chuyên nghiệp”, ông Thắng cho biết.

Về thu hút FDI, Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường kinh doanh, cắt giảm thủ tục hành chính và thúc đẩy hợp tác công - tư trong các lĩnh vực chiến lược như hạ tầng, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng tái tạo...

Chính sách FDI sẽ ưu tiên các dự án có tác động lan tỏa, đồng thời tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Đồng thời, duy trì đối thoại chính sách để kịp thời tháo gỡ vướng mắc và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư.

“Doanh nghiệp và quỹ đầu tư nên xây dựng chiến lược kinh doanh bền vững, đổi mới mô hình hoạt động, thực hiện tốt chính sách lao động và chủ động đóng góp ý kiến để hoàn thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam”, Bộ trưởng Bộ Tài chính đưa ra khuyến nghị.