Kiến tạo khung pháp lý để Đà Nẵng trở thành trung tâm tài sản số của khu vực

Ngày 7/6/2025, Hiệp hội Doanh nghiệp Phần mềm Đà Nẵng (DSA) và sàn giao dịch tiền điện tử Binance đã tổ chức sự kiện “Danang Fintech Summit 2025”, với chủ đề “Khai phá tương lai tài sản số”.

HÀNH LANG ĐỂ ĐÀ NẴNG CÓ THỂ TRỞ THÀNH TRUNG TÂM TÀI SẢN SỐ

Ông Lê Sơn Phong, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Đà Nẵng, cho biết hiện Đà Nẵng đang từng bước định hình vai trò kiến tạo để hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển bền vững, trong đó có cả lĩnh vực Blockchain, tài sản số. Với lợi thế về cơ chế, nguồn lực và hệ sinh thái rộng mở, thành phố sẽ triển khai cơ chế sandbox (thử nghiệm có kiểm soát) cho các sáng kiến công nghệ đột phá, đi đôi với việc thí điểm các mô hình chính sách linh hoạt, phù hợp với thực tiễn đổi mới.

Theo ông Võ Đức Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo Đà Nẵng, một trong những văn bản nền móng cho cơ hội phát triển tài sản số Việt Nam là “Chiến lược quốc gia về ứng dụng và phát triển công nghệ chuỗi khối (Blockchain) đến 2025, định hướng đến 2030”, được Chính phủ ban hành vào tháng 10/2024. Cùng dự thảo luật về công nghệ số, tài sản số đang được thảo luận sẽ mở ra hành lang pháp lý, quản lý ứng xử với tài sản số.

Ngoài ra, Nghị quyết số 136/2024/QH15 của Quốc hội về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng cũng cho phép thành phố được vận hành cơ chế sandbox cho những lĩnh vực công nghệ mới, trong đó có Blockchain và tài sản số. Đây được xem là những tiền đề quan trọng để Đà Nẵng có thể trở thành trung tâm tài sản số, không chỉ của Việt Nam mà còn mang quy mô quốc tế.

Ông Lê Hoàng Phúc, Giám đốc Trung tâm Vi mạch, bán dẫn và Trí tuệ nhân tạo Đà Nẵng (DSAC), cho biết Đà Nẵng có tầm nhìn để thành trung tâm tài chính quốc tế. Cùng vị trí, địa điểm thuận lợi, sự cam kết của thành phố và hỗ trợ của Nhà nước, nguồn nhân lực chất lượng cao, Đà Nẵng có nhiều tiềm năng để trở thành thành trung tâm tài chính của khu vực. “Kỳ tích sông Hàn Đà Nẵng sẽ khởi nguồn cảm hứng cho sự hình thành Trung tâm tài chính quốc tế và các Sandbox phù hợp chuẩn mực quốc tế để tài sản số phát triển bền vững”, ông Phúc bày tỏ.

Từ góc nhìn của doanh nghiệp toàn cầu, bà Lynn Hoàng, Giám đốc Quốc gia Binance, cho rằng điểm cộng đầu tiên là Việt Nam đã quyết định sẽ thí điểm về tài sản số. Đây là tiền đề quan trọng cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng để song hành cùng thế giới trong lĩnh vực mới mẻ và giàu tiềm năng này. Tuy nhiên, từ dự thảo đến khi ra được những văn bản pháp lý cụ thể vẫn còn một quãng đường dài.

“Nếu khung pháp lý kiến tạo, Việt Nam sẽ giành được nhiều lợi thế quan trọng. Ngược lại, chúng ta có thể đánh mất cơ hội. Hy vọng chính sách của chúng ta sẽ không khác biệt quá nhiều với thế giới và kiến tạo sự phát triển của toàn ngành trong khi vẫn đảm bảo an toàn về quản lý”, bà Lynn Hoàng nhìn nhận.

Theo Giám đốc quốc gia Binance, Blockchain không chỉ là công cụ dành riêng cho tài sản số mà có thể áp dụng linh hoạt trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Nếu luật quá khắt khe, khả năng đổi mới sáng tạo của Việt Nam có thể bị kìm hãm, khiến chúng ta bị chậm chân.

Trong khi đó, theo ông Giang Nguyễn, Giám đốc Vườn ươm FPT, dù chưa có khung pháp lý rõ ràng, Việt Nam vẫn nằm trong top đầu thế giới về lĩnh vực blockchain. Với lĩnh vực tài sản số, nếu cần, chúng ta có thể đi chậm một chút để nghiên cứu và kiến tạo khung pháp lý phù hợp, dựa vào công nghệ để quản lý và phát triển, đảm bảo cân bằng được lợi ích của nhiều bên.

XÂY DỰNG CƠ CHẾ SANDBOX THANH TOÁN BẰNG TÀI SẢN SỐ

Từ nghiên cứu thực tế, Phó giáo sư, Tiến sĩ Bình Nguyễn, Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng việc ban hàng một khung pháp lý rõ ràng cho tài sản số là thách thức rất lớn, không chỉ với Việt Nam mà ngay cả các quốc gia phát triển như Mỹ, Singapore, Thụy Điển vẫn đang tìm cách để cân bằng giữa phát triển và rủi ro dành cho doanh nghiệp.

“Với Việt Nam, chúng ta không thể kiểm soát được ngay toàn bộ mà phải chọn ra những lĩnh vực quan trọng nhất để nghiên cứu và ban hành luật, sau đó mở rộng ra toàn ngành”, Tiến sĩ Bình nhận định. Theo ông, Việt Nam có thể ưu tiên khung pháp lý cho việc mua - bán tài sản số, tiếp đến là phân biệt rõ ràng các loại tài sản, tránh rủi ro xảy ra. Đặc biệt cần nhìn nhận về vấn đề stablecoin (tiền kỹ thuật số ổn định giá).

Theo ông Bình, hiện nay nhiều người Việt đã dùng stablecoin không chỉ để thanh toán mà còn nhiều mục đích khác nhau. Đây cũng là xu hướng chung của thế giới khi khối lượng giao dịch toàn cầu của stablecoin đã ngang bằng hệ thống thanh toán Visa.

Đại diện Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo Đà Nẵng cho biết thành phố cũng đang xây dựng cơ chế Sandbox để thử nghiệm ở quy mô nhỏ trước khi ứng dụng rộng rãi.

Ông Võ Đức Anh cho biết hiện tại Đà Nẵng đã phê duyệt cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho một dự án thanh toán bằng stablecoin. Mô hình này cho phép khách quốc tế du lịch đến thành phố có thể thanh toán bằng USDT. “Dự án đã qua được vòng thẩm định đầu tiên, được trình qua nhiều cơ quan quản lý và sẽ tiếp tục thử nghiệm trước khi ứng dụng rộng rãi”, ông Đức Anh chia sẻ.

Theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất trong việc ban hành một khung pháp lý phù hợp cho tài sản số là khu vực, quốc gia phải tùy vào điều kiện thực tế để cân bằng các yếu tố về thu hút vốn đầu tư nước ngoài; luật hóa cần hài hòa với thông lệ thế giới; kích thích người dùng tham gia; đặc biệt các công ty trong nước không bị “bỏ rơi”. Trong khi đó, yếu tố an toàn phải được đặt lên hàng đầu. Những tiêu chuẩn quốc tế về KYC (xác minh danh tính người dùng), AML (chống rửa tiền) là không thể bỏ qua.

Đại diện Binance cho rằng để Đà Nẵng thu hút thêm nguồn vốn quốc tế, cơ quan chức năng nên đi cùng doanh nghiệp khi đưa ra hành lang pháp lý. Đà Nẵng có thể nghiên cứu và học tập mô hình của UAE về quản lý tài sản số. Chỉ trong vòng một năm, từ năm 2022 đến năm 2023, UAE đã thu hút thêm hàng tỷ USD. Đến nay số lượng doanh nghiệp trong lĩnh vực này để về Dubai ngày càng nhiều.

“So với Dubai, thành phố Đà Nẵng đáng sống hơn rất nhiều với thiên nhiên ưu đãi, nếu có những chính sách kiến tạo, trái tim của miền Trung có thể trở thành thủ phủ mới của tài sản số trong cả khu vực chứ không riêng Việt Nam”, bà Lynn Hoàng nhận định.