Lạm phát ở Anh có thể lên gần 20% vào đầu năm 2023

Trong một báo cáo công bố cách đây ít ngày, ngân hàng Mỹ đã nâng dự báo mức tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và chỉ số giá bán lẻ ở Anh trong quý 1 năm sau lên mức tương ứng 18% và 21%. Các con số dự báo này đã tính đến khoản trợ cấp 300 Bảng mà Chính phủ Anh dự kiến cấp cho các hộ gia đình nước này trong thời gian từ tháng 10 năm nay đến hết năm 2024 để trang trải hoá đơn năng lượng ngày càng “khủng”.

Ofgem, cơ quan điều tiết năng lượng của Anh, dự kiến trong tuần này sẽ công bố mức trần giá năng lượng mới áp dụng từ ngày 1/10. Citigroup dự báo với trần giá mới, hoá đơn năng lượng bình quân của một hộ gia đình ở Anh sẽ tăng lên mức 3.717 Bảng (4.389 USD)/năm, từ mức 1.971 Bảng hiện nay.

Anh áp dụng trần giá năng lượng để hạn chế số tiền mà các hộ gia đình ở nước này phải trả cho điện, nhiệt sưởi và khí đốt. Tuy nhiên, nước này đã phải tăng mạnh trần giá trong thời gian gần đây do giá bán lẻ năng lượng không ngừng leo thang vì nguồn cung khí đốt ở châu Âu bị siết chặt trong bối cảnh chiến tranh Nga-Ukraine. Điều này đồng nghĩa người Anh sẽ phải trang trải hoá đơn năng lượng ngày càng lớn.

Công ty nghiên cứu thị trường Cornwall Insight mới đây dự báo đến tháng 1/2023, trần giá năng lượng sẽ tiếp tục tăng và hoá đơn năng lượng bình quân của một hộ gia đình ở Anh sẽ lên tới 4.266 Bảng/năm. Công ty tư vấn Auxilione vào tuần trước thậm chí dự báo hoá đơn năng lượng bình quân của hộ gia đình Anh sẽ vượt 6.000 Bảng/năm vào mùa xuân tới.

“Chúng tôi dự báo hoá đơn năng lượng sẽ tăng lên mức 4.567 Bảng/năm vào tháng 1 và tiếp đó là 5.816 Bảng/năm vào tháng 4. Khả năng vẫn đang nghiêng nhiều hơn về phía tăng”, ông Benjamin Nabarro, chuyên gia cấp cao về chiến lược và vĩ mô toàn cầu của Citigroup, phát biểu.

Một câu hỏi lớn đặt ra lúc này là các chính sách của Chính phủ Anh sẽ có ảnh hưởng như thế nào đến lạm phát và nền kinh tế thực sau khi một vị Thủ tướng mới chính thức nhậm chức vào ngày 5/9. Những phát biểu đến thời điểm này của bà Liz Truss, ứng cử viên số 1 của Đảng Bảo thủ cho ghế Thủ tướng, cho thấy lập trường chính sách là “chỉ bù đắp có giới hạn” cho sự leo thang của giá cả.

“Chúng tôi đã tính đến mức hỗ trợ 300 Bảng/năm cho hoá đơn năng lượng, cộng thêm việc tạm dừng đánh thuế xanh (Green Levy) và giảm thuế giá trị gia tăng đối với hoá đơn năng lượng của các hộ gia đình”, ông Nabarro cho biết. “Nhưng trên thực tế, bất kỳ phản ứng chính sách nào của chính phủ với lạm phát cũng đòi hỏi có thêm ngân sách, theo quan điểm của chúng tôi là cần thêm khoảng 40 tỷ Bảng. Bù đắp cho sự gia tăng của giá năng lượng sẽ tiêu tốn khoảng 30 tỷ Bảng trong 6 tháng tới, một con số tương đương 1,4% GDP”.

Trong tháng 8 này, Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) đã tăng lãi suất 0,5 điểm phần trăm, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 1995, để chống lạm phát. BoE cũng dự báo nền kinh tế Anh sẽ rơi vào cuộc suy thoái dài nhất kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu và lạm phát ở nước này sẽ đạt đỉnh ở mức 13,3% vào tháng 10.

Citigroup dự báo BoE sẽ nâng lãi suất tổng cộng 1,25 điểm phần trăm nữa trong 3 cuộc họp tới. Lạm phát ở Anh đã tăng lên mức 10,1% trong tháng 7 và ngày càng có nhiều chuyên gia dự báo mức lạm phát sẽ vượt con số dự báo mà BoE đưa ra.

“Cho dù nền kinh tế yếu đi, các dữ liệu kinh tế của tuần trước cho thấy khả năng lạm phát tiếp tục ngấm vào tiền lương và giá cả sẽ còn tăng tốc mạnh hơn”, ông Nabarro nói. “Nhiều khả năng lạm phát sẽ lập đỉnh ở mức cao hơn nhiều so với mức dự báo 13% mà BoE đưa ra trong tháng 8, nên chúng tôi cho rằng BoE sẽ đưa ra kết luận rằng khả năng lạm phát cao dai dẳng đã tăng lên nhiều”.

Điều này có nghĩa là BoE sẽ phải nhanh chóng đưa lãi suất vào vùng thắt chặt. Citigroup cho rằng nếu xuất hiện những dấu hiệu cho thấy lạm phát bám rễ sâu, BoE có thể phải tăng lãi suất lên 6-7%. Lãi suất cơ bản đồng Bảng hiện ở mức 1,75%.