Tính đến ngày 8/10/2026, Nghệ An mới giải ngân 33,39% kế hoạch vốn đầu tư phát triển kéo dài của 3 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025. Tỉnh yêu cầu rà soát từng dự án, làm rõ trách nhiệm và tăng cường kiểm tra để đẩy nhanh tiến độ giải ngân...

Theo thông tin từ UBND tỉnh Nghệ An, kế hoạch vốn đầu tư phát triển của 3 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 được kéo dài thời gian thực hiện sang năm 2026 là hơn 774,5 tỷ đồng. Đến ngày 8/10/2026, tổng số vốn giải ngân đạt gần 243,9 tỷ đồng, tương đương 33,39% kế hoạch, thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ giải ngân chung toàn tỉnh là 70,90%.

LÀM RÕ NGUYÊN NHÂN CHẬM GIẢI NGÂN

Một số địa phương đã giải ngân 100% kế hoạch vốn, gồm các xã Hưng Nguyên Nam, Bạch Hà, Sơn Lâm, Cát Ngạn, Xuân Lâm, Nghĩa Đàn, Anh Sơn Đông, Quang Đồng và Yên Thành. Tuy nhiên, vẫn còn 10 địa phương và 3 đơn vị chủ đầu tư cấp tỉnh có số vốn lớn hơn 5 tỷ đồng nhưng tỷ lệ giải ngân chưa đạt mức bình quân chung của tỉnh.

Đối với vốn sự nghiệp của 3 chương trình, tổng kế hoạch vốn giai đoạn 2021-2025 kéo dài sang năm 2026 là gần 1.498,7 tỷ đồng. Tính đến ngày 30/9/2026, số vốn giải ngân đạt hơn 540,4 tỷ đồng, tương đương 38,43% kế hoạch.

Các nguồn vốn trên được bố trí thực hiện 3 chương trình gồm xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Trước tình trạng giải ngân còn thấp, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức hội nghị trực tuyến với các địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đôn đốc tiến độ thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.

Theo đánh giá tại hội nghị, công tác chỉ đạo, điều hành ở một số địa phương, nhất là cấp xã, còn lúng túng và chưa quyết liệt. Việc rà soát, điều chỉnh vốn đối với những dự án đã hoàn thành hoặc không còn nhiệm vụ chi để bố trí cho các nội dung khác còn chậm.

Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ chuyên môn cấp cơ sở tại một số địa phương thường xuyên thay đổi, dẫn đến việc tiếp nhận, bàn giao công việc chưa kịp thời, ảnh hưởng đến công tác tham mưu và tổ chức thực hiện dự án.

Tại hội nghị, đại diện các địa phương đề nghị các sở, ngành tiếp tục hướng dẫn cụ thể về thủ tục, hồ sơ đối với các dự án thành phần, giúp cơ sở tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai.

Đối với dự án tái định cư Bảo Nam tại xã Hữu Kiệm, sử dụng nguồn vốn thuộc chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, lãnh đạo xã đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Xây dựng cử cán bộ chuyên môn trực tiếp làm việc tại hiện trường, hướng dẫn địa phương và đơn vị tư vấn xử lý, điều chỉnh hồ sơ thiết kế. Đồng thời, xã đề xuất thu hồi, điều chuyển 2,2 tỷ đồng vốn đầu tư do không còn nhu cầu sử dụng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh cho rằng qua kiểm tra thực tế, có những địa phương có điều kiện tương đồng nhưng đạt kết quả giải ngân tốt, trong khi một số nơi vẫn chậm trễ. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ yếu tố chủ quan, như bố trí cán bộ chưa hợp lý, chưa nắm chắc quy định, hướng dẫn; sự phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương chưa chặt chẽ, hoạt động của ban chỉ đạo ở một số nơi chưa hiệu quả.

CHẤM ĐIỂM GIẢI NGÂN HẰNG TUẦN, CÔNG KHAI ĐƠN VỊ CHẬM TIẾN ĐỘ

Để đẩy nhanh tiến độ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các địa phương, chủ đầu tư rà soát từng dự án, phân loại rõ nguồn vốn đã giải ngân, dự án đang phê duyệt, dự án chuẩn bị triển khai và những khoản vốn không thể giải ngân hoặc cần điều chuyển.

Đối với các dự án gặp trở ngại khách quan, bất khả kháng, các đơn vị phải hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền xem xét điều chuyển vốn kịp thời theo đúng quy định. Lãnh đạo cấp xã phải trực tiếp làm việc với các phòng, ban chuyên môn để tháo gỡ vướng mắc cho từng dự án, không để công việc đình trệ kéo dài.

Tỉnh cũng yêu cầu phân công cụ thể địa bàn, phạm vi phụ trách cho từng thành viên ban chỉ đạo; tăng cường kiểm tra cơ sở, vừa nắm tình hình chuyên môn, vừa đôn đốc tiến độ và xử lý khó khăn phát sinh.

Đáng chú ý, Sở Tài chính được giao xây dựng bộ chỉ số đánh giá, chấm điểm tiến độ giải ngân hằng tuần đối với từng đơn vị. Những đơn vị chậm tiến độ từ 1-3 tuần liên tiếp sẽ bị phê bình, trừ điểm thi đua công khai.

Ngoài chế độ báo cáo định kỳ hằng tháng, các địa phương phải cập nhật số liệu giải ngân các chương trình mục tiêu quốc gia trước 15 giờ thứ Sáu hằng tuần. Những trường hợp chậm báo cáo hoặc không nắm chắc số liệu sẽ bị xem xét trách nhiệm.

Lãnh đạo UBND tỉnh Nghệ An nhấn mạnh, việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng. Vì vậy, người đứng đầu các sở, ngành và địa phương phải nắm chắc từng chỉ tiêu, từng dự án, chủ động xử lý vướng mắc, nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, không để xảy ra tình trạng né tránh hoặc chậm trễ kéo dài.